Powrót

Projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD500","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projekt odpowiada na potrzebę dostosowania ustawy o finansach publicznych w zakresie polskich ram fiskalnych, szczególnie stosowania stabilizującej reguły wydatkowej (SRW), do wymogów reguł fiskalnych UE oraz uwarunkowań wynikających z obecnej sytuacji geopolitycznej wywołanej agresją Rosji na Ukrainę.\nBrak zmian spowodowałby znacznie głębszą, skokową konsolidację niż ta, która jest wymagana w regułach unijnych, czego konsekwencją byłoby zagrożenie dla stabilności makroekonomicznej. Dodatkowo, rozbudowa potencjału obronnego wymaga ponadprzeciętnych nakładów inwestycyjnych, które wymagają takiego dostosowania SRW, aby zwiększone wydatki zbrojeniowe nie miały negatywnego wpływu na sytuację w innych gałęziach gospodarki.\nObowiązek istnienia numerycznej reguły fiskalnej wynika z dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz. Urz. UE L 306 z 8.11.2011, str. 41), które wspierają wynikające z Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) zobowiązania państw członkowskich w obszarze polityki budżetowej, w szczególności w zakresie przestrzegania wartości referencyjnych dla deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Proponuje się zatem, aby ten obowiązek był realizowany poprzez wprowadzenie w ustawie o finansach publicznych mechanizmu korygującego nadmierną nierównowagę finansów publicznych oznaczającą przekroczenie wartości referencyjnej dla deficytu (3% PKB) lub długu (60% PKB) według\nmetodyki ESA2010 przez prognozy wyników (deficytów)/długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (ESA2010). Nowy mechanizm korekty wynikający wprost ze współczynnika korygującego nadmierną nierównowagę zastąpiłby dotychczasowy w stabilizującej regule wydatkowej. W efekcie SRW miałaby rolę wykonawczą dla reguły\nnadmiernego deficytu – poprzez mechanizm korekty zapewniałaby konsolidację finansów publicznych na poziomie spójnym z wymogami reguł UE.\nDrugim istotnym elementem proponowanych zmian w ustawie o finansach publicznych jest szczególne traktowanie wydatków obronnych. Proponuje się uwzględnienie w SRW klauzuli odzwierciedlającej rozbieżności między przedpłatami/płatnościami na zakup sprzętu wojskowego (które są rejestrowane jako wydatek w obliczanej metodą kasową\nSRW), a dostawami sprzętu (wydatek i wpływ na wynik sektora instytucji rządowych i samorządowych według metodyki ESA w momencie dostawy).\nPonadto, proponuje się urealnienie punktu startowego w SRW, co zapewniłoby spójność z podejściem stosowanym w regułach UE. W związku z pandemią COVID-19 oraz wojną w Ukrainie Komisja Europejska zaproponowała stosowanie ogólnej klauzuli wyjścia od reguł unijnych (general escape clause, GEC) w latach 2020-2023, która dawała państwom\nczłonkowskim zwiększoną swobodę w podejściu do reguł fiskalnych. Rok 2024 będzie pierwszym rokiem stosowania standardowych reguł fiskalnych w UE, dla których punktem odniesienia (startowym) będzie poziom wydatków w 2023 r.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Proponuje się:\n1. Wprowadzić w ustawie o finansach publicznych mechanizm korygujący nadmierną nierównowagę finansów publicznych, który zastąpi dotychczasowy mechanizm korekty zawarty w stabilizującej regule wydatkowej. W nowym mechanizmie korygującym, wartość dostosowania fiskalnego będzie miała bezpośredni wpływ na wysokość korekty.\nByłby on aktywowany, jeśli w roku n lub n-1 najbardziej aktualna prognoza Komisji Europejskiej wskazywałaby na przekroczenie wartości referencyjnej dla wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych (-3% PKB) lub długu publicznego wg ESA2010 (60% PKB). Wartość dostosowania fiskalnego zgodnie z regułami UE będzie wynosić co\nnajmniej 0,5 punktu procentowego PKB, chyba że Rada UE zarekomenduje niższy wysiłek fiskalny. W efekcie SRW poprzez mechanizm korekty zapewniałaby konsolidację finansów publicznych na poziomie wynikającym z reguł fiskalnych UE. W 2024 r., dostosowanie fiskalne wyniesie 1,2 pkt. proc. PKB (chyba że z zalecenia Rady Unii Europejskiej wydanego na podstawie art. 121 ust. 2 lub art. 126 ust. 7 TFUE będzie wynikało mniejsze ograniczenie tempa wzrostu wydatków), dzięki czemu zapewni ograniczenie nominalnego wzrostu kwoty wydatków SRW netto do maksymalnie 7,8%, które Komisja Europejska zarekomendowała Polsce w projekcie opinii do „Programu konwergencji. Aktualizacja 2023”\nw przypadku wydatków krajowych netto sektora gg.\n2. Wprowadzić w ustawie o finansach publicznych „klauzulę obronną”, która pozwoli na szczególne traktowanie wydatków związanych ze zwiększaniem potencjału obronnego, poprzez jej dodanie w algorytmie ustalania nieprzekraczalnego limitu wydatków. Wartość klauzuli obronnej będzie stanowić różnicę między planowanymi na rok n wydatkami kasowymi (w postaci np. przedpłat za sprzęt wojskowy), a wartością planowanych dostaw sprzętu w tym roku.\nKlauzula ta będzie obliczana na podstawie danych dotyczących dostaw sprzętu i płatności przekazanych przez MON.\nPlanowana różnica będzie korygowana o błędy prognozy dotyczącej roku n-2.\n3. W związku z powrotem do stosowania standardowych reguł fiskalnych w UE po ogólnej klauzuli wyjścia w latach 2020-2023 ponowne przeliczenie kwoty startowej urealniającej poziom wydatków do warunków po latach powtarzających się szoków. Dostosowanie punktu początkowego w SRW zapewni spójność z podejściem stosowanym w przepisach UE, w których rok 2023 będzie rokiem referencyjnym (odniesienia) dla oceny polityk fiskalnych państw członkowskich.\nUrealniona kwota startowa będzie podstawą do obliczenia kwoty wydatków na rok 2024. Będzie ona uwzględniać planowany poziom krajowych „niemajątkowych” wydatków podmiotów objętych SRW oraz tzw. klauzulę inwestycyjną, która pozwala na specjalne traktowanie wydatków majątkowych w 2023 r. Z kolei w 2025 r., po obliczeniu faktycznej\nkwoty zrealizowanych wydatków na potrzeby sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej z 2023 r., kwota startowa będzie zaktualizowana.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MF","value":"MF"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Piotr Patkowski Podsekretarz Stanu, Sebastian Skuza Sekretarz Stanu \n","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MF","value":"MF"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2023 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 27 czerwca 2023 r.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD500
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Projekt odpowiada na potrzebę dostosowania ustawy o finansach publicznych w zakresie polskich ram fiskalnych, szczególnie stosowania stabilizującej reguły wydatkowej (SRW), do wymogów reguł fiskalnych UE oraz uwarunkowań wynikających z obecnej sytuacji geopolitycznej wywołanej agresją Rosji na Ukrainę.
Brak zmian spowodowałby znacznie głębszą, skokową konsolidację niż ta, która jest wymagana w regułach unijnych, czego konsekwencją byłoby zagrożenie dla stabilności makroekonomicznej. Dodatkowo, rozbudowa potencjału obronnego wymaga ponadprzeciętnych nakładów inwestycyjnych, które wymagają takiego dostosowania SRW, aby zwiększone wydatki zbrojeniowe nie miały negatywnego wpływu na sytuację w innych gałęziach gospodarki.
Obowiązek istnienia numerycznej reguły fiskalnej wynika z dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz. Urz. UE L 306 z 8.11.2011, str. 41), które wspierają wynikające z Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) zobowiązania państw członkowskich w obszarze polityki budżetowej, w szczególności w zakresie przestrzegania wartości referencyjnych dla deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Proponuje się zatem, aby ten obowiązek był realizowany poprzez wprowadzenie w ustawie o finansach publicznych mechanizmu korygującego nadmierną nierównowagę finansów publicznych oznaczającą przekroczenie wartości referencyjnej dla deficytu (3% PKB) lub długu (60% PKB) według
metodyki ESA2010 przez prognozy wyników (deficytów)/długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (ESA2010). Nowy mechanizm korekty wynikający wprost ze współczynnika korygującego nadmierną nierównowagę zastąpiłby dotychczasowy w stabilizującej regule wydatkowej. W efekcie SRW miałaby rolę wykonawczą dla reguły
nadmiernego deficytu – poprzez mechanizm korekty zapewniałaby konsolidację finansów publicznych na poziomie spójnym z wymogami reguł UE.
Drugim istotnym elementem proponowanych zmian w ustawie o finansach publicznych jest szczególne traktowanie wydatków obronnych. Proponuje się uwzględnienie w SRW klauzuli odzwierciedlającej rozbieżności między przedpłatami/płatnościami na zakup sprzętu wojskowego (które są rejestrowane jako wydatek w obliczanej metodą kasową
SRW), a dostawami sprzętu (wydatek i wpływ na wynik sektora instytucji rządowych i samorządowych według metodyki ESA w momencie dostawy).
Ponadto, proponuje się urealnienie punktu startowego w SRW, co zapewniłoby spójność z podejściem stosowanym w regułach UE. W związku z pandemią COVID-19 oraz wojną w Ukrainie Komisja Europejska zaproponowała stosowanie ogólnej klauzuli wyjścia od reguł unijnych (general escape clause, GEC) w latach 2020-2023, która dawała państwom
członkowskim zwiększoną swobodę w podejściu do reguł fiskalnych. Rok 2024 będzie pierwszym rokiem stosowania standardowych reguł fiskalnych w UE, dla których punktem odniesienia (startowym) będzie poziom wydatków w 2023 r.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Proponuje się:
1. Wprowadzić w ustawie o finansach publicznych mechanizm korygujący nadmierną nierównowagę finansów publicznych, który zastąpi dotychczasowy mechanizm korekty zawarty w stabilizującej regule wydatkowej. W nowym mechanizmie korygującym, wartość dostosowania fiskalnego będzie miała bezpośredni wpływ na wysokość korekty.
Byłby on aktywowany, jeśli w roku n lub n-1 najbardziej aktualna prognoza Komisji Europejskiej wskazywałaby na przekroczenie wartości referencyjnej dla wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych (-3% PKB) lub długu publicznego wg ESA2010 (60% PKB). Wartość dostosowania fiskalnego zgodnie z regułami UE będzie wynosić co
najmniej 0,5 punktu procentowego PKB, chyba że Rada UE zarekomenduje niższy wysiłek fiskalny. W efekcie SRW poprzez mechanizm korekty zapewniałaby konsolidację finansów publicznych na poziomie wynikającym z reguł fiskalnych UE. W 2024 r., dostosowanie fiskalne wyniesie 1,2 pkt. proc. PKB (chyba że z zalecenia Rady Unii Europejskiej wydanego na podstawie art. 121 ust. 2 lub art. 126 ust. 7 TFUE będzie wynikało mniejsze ograniczenie tempa wzrostu wydatków), dzięki czemu zapewni ograniczenie nominalnego wzrostu kwoty wydatków SRW netto do maksymalnie 7,8%, które Komisja Europejska zarekomendowała Polsce w projekcie opinii do „Programu konwergencji. Aktualizacja 2023”
w przypadku wydatków krajowych netto sektora gg.
2. Wprowadzić w ustawie o finansach publicznych „klauzulę obronną”, która pozwoli na szczególne traktowanie wydatków związanych ze zwiększaniem potencjału obronnego, poprzez jej dodanie w algorytmie ustalania nieprzekraczalnego limitu wydatków. Wartość klauzuli obronnej będzie stanowić różnicę między planowanymi na rok n wydatkami kasowymi (w postaci np. przedpłat za sprzęt wojskowy), a wartością planowanych dostaw sprzętu w tym roku.
Klauzula ta będzie obliczana na podstawie danych dotyczących dostaw sprzętu i płatności przekazanych przez MON.
Planowana różnica będzie korygowana o błędy prognozy dotyczącej roku n-2.
3. W związku z powrotem do stosowania standardowych reguł fiskalnych w UE po ogólnej klauzuli wyjścia w latach 2020-2023 ponowne przeliczenie kwoty startowej urealniającej poziom wydatków do warunków po latach powtarzających się szoków. Dostosowanie punktu początkowego w SRW zapewni spójność z podejściem stosowanym w przepisach UE, w których rok 2023 będzie rokiem referencyjnym (odniesienia) dla oceny polityk fiskalnych państw członkowskich.
Urealniona kwota startowa będzie podstawą do obliczenia kwoty wydatków na rok 2024. Będzie ona uwzględniać planowany poziom krajowych „niemajątkowych” wydatków podmiotów objętych SRW oraz tzw. klauzulę inwestycyjną, która pozwala na specjalne traktowanie wydatków majątkowych w 2023 r. Z kolei w 2025 r., po obliczeniu faktycznej
kwoty zrealizowanych wydatków na potrzeby sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej z 2023 r., kwota startowa będzie zaktualizowana.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MF
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Piotr Patkowski Podsekretarz Stanu, Sebastian Skuza Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MF
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2023 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 27 czerwca 2023 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem:
Status realizacji:
Zrealizowany