{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC49","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UC{#UC_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"C – projekty implementujące UE","value":"C – projekty implementujące UE"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Wskutek zmiany przepisów UE konieczne jest dostosowanie stabilizacyjnej reguły wydatkowej (SRW), zawartej w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.) (dalej: ustawa o finansach publicznych), do unijnych reguł fiskalnych. Reforma zarządzania gospodarczego w Unii Europejskiej, która weszła w życie w dniu 30 kwietnia 2024 r. zmodyfikowała wymagania dotyczące reguł fiskalnych. W efekcie wprowadzenia nowych regulacji na szczeblu Unii Europejskiej zachodzi potrzeba dostosowania SRW do wymogów i rozwiązań wynikających z prawa UE. Przewiduje się poszerzenie zakresu podmiotowego SRW (rozszerzenie zakresu o agencje wykonawcze, ZUS, instytucje gospodarki budżetowej, państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14 ustawy o finansach publicznych), zwiększenie uspójnienia wyłączeń ze stosowania SRW z regulacjami UE. Dostosowana zostanie także definicja działań dyskrecjonalnych oraz mechanizm określający wysokość dostosowania fiskalnego.\nZmiany wprowadzone w zakresie prawodawstwa UE regulującego kwestie zarządzania gospodarczego w Unii Europejskiej zbiegły się w czasie z wynikiem przeprowadzonego we współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) przeglądu funkcjonowania SRW, będącego realizacją kamienia milowego A4G Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Zaproponowane zmiany będą uwzględniać także wnioski z tego przeglądu. Zmiany w SRW, stanowiące uwzględnienie wniosków z przeglądu z MFW, będą polegać między innymi na zmianie formuły reguły w celu zwiększenia spójności polskich ram fiskalnych z regułami unijnymi (rozszerzenie zakresu podmiotowego SRW, wprowadzenie korekty błędu prognozy dynamiki PKB, wprowadzenie znacznego spowolnienia gospodarczego jako samodzielnej przesłanki zawieszenia SRW).\nPonadto w projekcie ustawy realizuje się jeden z celów określonych w ramach drugiego kamienia milowego A2G „Wejście w życie nowelizacji ustawy o finansach publicznych opracowanej przez Ministerstwo Finansów, wdrażającej nowy system budżetowy, w tym nowy system klasyfikacyjny, nowy model zarządzania budżetem i przedefiniowane średniookresowe ramy budżetowe” określonego dla Reformy Systemu Budżetowego w KPO. Zaproponowane rozwiązania, tj. rozszerzenie zakresu podmiotowego SRW i zmiany w obszarze gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych (zarówno obecnie objętych jak i włączanych projektem do SRW), uwzględniają dotychczasowe krajowe doświadczenia oraz potrzebę zredefiniowania średniookresowych ram budżetowych w Polsce.\nProjekt odpowiada także na wnioski pokontrolne Najwyższej Izby Kontroli w zakresie funkcjonowania SRW, zawarte w wystąpieniu pokontrolnym P/21/012: Opracowanie ustaw budżetowych na lata 2021-2022 oraz P/22/009: Opracowanie ustawy budżetowej na rok 2023. Dotyczyły one m.in. rozszerzenia zakresu podmiotowego SRW (objęcie SRW całego sektora instytucji rządowych i samorządowych), czy wyeliminowania z dochodów dyskrecjonalnych, wpływających na poziom kwoty wydatków SRW obliczanej zgodnie z art. 112aa ust. 1 ustawy o finansach publicznych, działań dotyczących podmiotów, które nie są objęte SRW. Najwyższa Izba Kontroli zwracała w swoich wystąpieniach także zastrzeżenia odnośnie do nieodpłatnego przekazywania skarbowych papierów wartościowych zamiast dotacji z budżetu państwa (np. Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2022 r. nr ewid. 68/2023/P/23/001/KBF, nr ewid. 69/2023/P/23/002/KBF), wskazując, że taka praktyka pozwala na omijać ograniczenia wydatkowe wynikające z SRW. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projekt wprowadza zmiany w ustawie o finansach publicznych , obejmujące w szczególności:\n1. Wprowadzenie zmian dotyczących zakresu jednostek objętych SRW. Proponuje się rozszerzenie tego zakresu o instytucje gospodarki budżetowej, agencje wykonawcze, ZUS i państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14 ustawy o finansach publicznych..\nW wyniku proponowanych zmian zostanie rozszerzony krąg podmiotowy jednostek, których łączna kwota wydatków objęta będzie kwotą wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1 ustawy o finansach publicznych. W wyniku dokonania tego rozszerzenia zakresu podmiotowego SRW wszystkie jednostki, których plany finansowe są zamieszczane w ustawie budżetowej w formie załączników, będą objęte SRW. Proponowane rozwiązanie zwiększy skuteczność SRW i tym samym stabilność i przewidywalność finansów publicznych. Warto zauważyć, iż zgodnie z zaleceniami dyrektywy [1], której implementację stanowiło wprowadzenie w Polsce SRW, SRW ma wspierać realizację przez sektor instytucji rządowych i samorządowych jako całość, wynikających z Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zobowiązań państw członkowskich w obszarze polityki budżetowej (w szczególności w zakresie zasady, iż deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych według metodyki ESA nie będzie wyższy niż 3% PKB, a dług tego sektora nie wyższy niż 60% PKB). Zasadne jest zatem, aby możliwie jak największa część tego sektora objęta była SRW. \n2. Objęcie SRW skarbowych papierów wartościowych (spw) przekazywanych nieodpłatnie przez jednostki i organy objęte SRW jednostkom sektora instytucji rządowych i samorządowych (zrównanie takiego przekazania z wydatkiem w ramach SRW).\nZaproponowane zmiana wynika z wniosków pokontrolnych NIK. W ostatnich latach nieodpłatnie przekazywano jednostkom spw zamiast dotacji. Proponowane zmiany mają przeciwdziałać temu niepożądanemu z punktu widzenia przejrzystości finansów publicznych i skuteczności SRW zjawisku. \nWarto zauważyć, ze ekonomicznie mechanizm przekazywania spw zamiast dotacji ma charakter wydatku, jednak nie generuje przepływu kasowego w momencie wydania i nie ma wpływu na wynik budżetu państwa. Stosowanie takiego mechanizmu niewątpliwie zmniejsza przejrzystość budżetową poprzez sztuczne zaniżenie wielkości wydatków budżetu państwa. \n3. Wyłączenie - spójnie ze zmianą w regułach UE - współfinansowania programów finansowanych z bezzwrotnej pomocy UE z kwoty i limitu wydatków SRW (rozwiązanie analogiczne do funkcjonującego obecnie w zakresie wydatków finansowanych ze środków z bezzwrotnej pomocy z UE). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 wprowadziło termin wydatku netto, przez który należy rozumieć wydatki publiczne po skorygowaniu o wydatki z tytułu odsetek, działania dyskrecjonalne po stronie dochodów, wydatki na programy unijne w pełni kompensowane dochodami z funduszy unijnych, krajowe wydatki na współfinansowanie programów finansowanych przez Unię, cykliczne elementy wydatków na zasiłki dla bezrobotnych oraz działania jednorazowe i inne działania tymczasowe. Zgodnie z nowymi regulacjami UE, państwa członkowskie będą opracowywać plany średniookresowe. Najważniejszym elementem tych planów będą ścieżki wydatków netto, których celem będzie zapewnienie bezpieczeństwa finansów publicznych, tj. ograniczenie w określonym horyzoncie deficytu do poziomu poniżej 3% PKB i odpowiednią redukcję długu lub utrzymanie deficytu i długu poniżej wartości referencyjnych (odpowiednio 3% dla deficytu i 60% PKB dla długu). Tempo to będzie wiążące dla kolejnych ustaw budżetowych. W celu metodologicznego ujednolicenia wskaźnika monitorującego na poziomie krajowym (SRW) i unijnym proponuje się wyłączenie z SRW wydatków na współfinansowanie projektów finansowanych ze środków z UE.\n4. Doprecyzowanie zapisów ustawy w zakresie tytułów wydatków podlegających stabilizującej regule wydatkowej.\n5. Zmiany w algorytmie określającym poziom wydatków jednostek i organów objętych SRW:\na) wprowadzenie korekty błędu prognoz realnej dynamiki wzrostu PKB, celem zniwelowania wpływu błędu prognoz na poziom wydatków SRW,\nb) dokonanie zmian w nominalnej części SRW, obejmujących zastąpienie (we wzorze na kwotę wydatków) średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług deflatorem PKB,\nc) dostosowanie mechanizmu określającego wysokość dostosowania fiskalnego do nowych rozwiązań unijnych,\nd) wprowadzenie zmian w definicji działań dyskrecjonalnych i działań jednorazowych i tymczasowych po stronie dochodów uwzględnianych w SRW. \nAd a. W aktualnej formule określającej poziom wydatków SRW występują prognozy CPI i realnego wzrostu PKB. Formuła SRW przewiduje aktualizację błędu prognozy CPI, natomiast nie ma takiej możliwości w zakresie błędu prognozy PKB. W efekcie, w wyniku błędu prognozy, może dochodzić do zawyżenia lub zaniżenia kwoty wydatków wynikającej z SRW w stosunku do wartości jakie powinny być osiągnięte w rzeczywistości. Błędy te, z uwagi na brak mechanizmu korekty błędu prognozy, nie mają charakteru przejściowego i mogą się kumulować w czasie. Wprowadzenie mechanizmu korekty błędu prognozy także w zakresie PKB uspójni rozwiązanie w zakresie traktowania błędów prognoz oraz przyczyni się do zwiększenia skuteczności SRW.\nAd b. Deflatora PKB nie można utożsamiać z CPI. Celem SRW jest zagwarantowanie bezpiecznych finansów publicznych poprzez korygowanie wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB. Zastąpienie CPI deflatorem PKB pozwoli w lepszym stopniu zrealizować ten cel.\nAd c. Zmiana ma na celu uspójnienie poziomu korekty w SRW z poziomami korekt wynikającymi z regulacji unijnych. W przypadku przekroczenia przez kraj członkowski wartości referencyjnych w zakresie poziomu długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (60% PKB) lub deficytu tego sektora (3% PKB) kraj członkowski jest zobowiązany do podjęcia działań korekcyjnych, tj. ograniczenia w określonym horyzoncie deficytu do poziomu poniżej 3% PKB i odpowiedniej redukcji długu lub utrzymania deficytu i długu poniżej wartości referencyjnych (odpowiednio 3% dla deficytu i 60% PKB dla długu). W przypadku otwarcia procedury nadmiernego deficytu, Rada UE będzie rekomendowała korygującą ścieżkę wydatków. \nAd d. Zmiana wynika m.in. z rekomendacji NIK. Ograniczenie działań dyskrecjonalnych mających wpływ na poziom wydatków wynikających z SRW tylko do tych działań, które mają wpływ na dochody jednostek i organów objętych SRW zwiększy skuteczność reguły. W obecnie funkcjonującym rozwiązaniu zwiększenie dochodów dyskrecjonalnych będących dochodem jednostki spoza SRW pozwala na zwiększenie wydatków objętych regułą. Zmiana ta zwiększa stabilność finansów publicznych.\n6. Zmiany w klauzuli wyjścia z SRW, obejmujące przesłanki zawieszenia funkcjonowania SRW, które będzie możliwe w momencie wprowadzenia jednego ze stanów nadzwyczajnych lub w przypadku znacznego spowolnienia gospodarczego. Obecnie, aby zastosować klauzulę wyjścia (zawieszenie stosowania SRW) wprowadzenie jednego ze stanów nadzwyczajnych musi być połączone ze znacznym spowolnieniem gospodarczym. Zmiana ta ma na celu, zgodnie z zaleceniem MFW, uniezależnienie zastosowania klauzuli wyjścia w przypadku znacznego spowolnienia gospodarczego od konieczności współistnienia innych czynników (wystąpienie jednego ze stanów nadzwyczajnych). Wprowadzone rozwiązanie pozwoli na szybsze reagowanie w sytuacjach kryzysowych, przy zachowaniu stabilności finansów publicznych.\n7. Modyfikacja regulacji dotyczących jednostek sektora finansów publicznych, tj.: agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej, państwowych funduszy celowych oraz państwowych osób prawnych. Jednostki , o których mowa w art. 9 pkt 8 i 14, oraz instytucje gospodarki budżetowej będą sporządzać plany finansowe w układzie kasowym (podobnie jak obecnie funkcjonuje to w agencjach wykonawczych i państwowych funduszach celowych). Ponadto ujednolicono regulacje dotyczące dokonywania zmian, w tym przesunięć pomiędzy pozycjami w rocznych planach finansowych ww. jednostek.\n8. Wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, z późn. zm.) dotyczących zasad dochodzenia zwrotu środków przekazanych z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.\n9. Wprowadzenie zmian ujednolicających zasady sprawozdawczości funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych BGK na podstawie odrębnych ustaw. \nSkutkiem planowanych zmian w SRW będzie lepsze zarządzanie finansami publicznymi oraz zwiększenie nadzoru nad finansami jednostek publicznych. \n___________________________________________\n[1] Dyrektywa Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz.U. L 306 z 23.11.2011, p. 41–47), zmieniona dyrektywą Rady (UE) 2024/1265 z dnia 29 kwietnia 2024 r. zmieniającą dyrektywę 2011/85/UE w sprawie wymogów dotyczących ram budżetowych w państwach członkowskich (Dz.U. L, 2024/1265, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1265/oj).","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MF","value":"MF"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Jurand Drop Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MF","value":"MF"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2024 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 19 czerwca 2024 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}