Projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw
1.0
03.02.2026 13:13 Magdalena Kucharska
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UPRO7","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UPRO{#UPRO_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"PRO – projekty priorytetowe","value":"PRO – projekty priorytetowe"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw został opracowany w celu zmiany mechanizmu funkcjonowania Funduszu Kolejowego, zwanego dalej „FK”. Uzasadnieniem dla tej zmiany jest rosnąca rola kolei w gospodarce oraz jej znaczenie społeczne i ekologiczne. Inwestycje kolejowe przyczyniają się do poprawy mobilności obywateli, zmniejszenia wykluczenia transportowego w regionach oraz ograniczenia emisji zanieczyszczeń przez rozwój niskoemisyjnych środków transportu. \nCelem reformy jest stworzenie trwałych i przejrzystych ram finansowania kolei, które:\n- zapewnią stabilne i wieloletnie źródło finansowania inwestycji infrastrukturalnych PKP PLK SA,\n- umożliwią skuteczne planowanie i realizację projektów wieloletnich, w tym projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej,\n- ograniczą ryzyka przerw inwestycyjnych i kumulacji wydatków w krótkich horyzontach czasowych,\n- wzmocnią konkurencyjność transportu kolejowego względem transportu drogowego,\n- będą spójne z krajową i unijną polityką zrównoważonego transportu.\n\nReforma zakłada zmianę zasad funkcjonowania FK przez:\n- wzmocnienie roli FK jako podstawowego instrumentu finansowania inwestycji infrastrukturalnych PKP PLK SA,\n- zwiększenie i ustabilizowanie udziału wpływów z opłaty paliwowej kierowanych bezpośrednio do FK.\n\nDotychczasowy model finansowania inwestycji PKP PLK SA w infrastrukturę kolejową (w szczególności finansowanie tzw. zadań krajowych, które nie są współfinansowane ze środków Unii Europejskiej) oparty jest na zróżnicowanych i częściowo niestabilnych źródłach finansowania oraz w znacznym stopniu jest uzależniony od corocznych decyzji budżetowych ustalających wysokość środków w danym roku na zadania krajowe. Powoduje to ograniczenie zdolności do długofalowego planowania i realizacji wieloletnich inwestycji infrastrukturalnych.\nW warunkach rosnących potrzeb inwestycyjnych wynikających z Krajowego Programu Kolejowego, zobowiązań klimatycznych i presji konkurencyjnej ze strony transportu drogowego, konieczne jest wzmocnienie instytucjonalne i finansowe FK.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Reforma zakłada, że całość finansowania kolejowych zadań krajowych będzie realizowana ze środków FK. Ponadto ze środków FK będą również finansowane płatności w ramach współfinansowania krajowego projektów dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej (np. w ramach FENIKS lub CEF).\nW tym celu zostaną zmienione stawki podatku akcyzowego od paliw silnikowych (w oparciu o prognozowane wpływy z tego podatku określane są roczne limity wydatków budżetowych na infrastrukturę transportową) i opłaty paliwowej (główne źródła wpływów do FK i Krajowego Funduszu Drogowego, zwanego dalej „KFD”), co spowoduje spadek wpływów z podatku akcyzowego i wzrost wpływów z opłaty paliwowej.\nPonadto zostanie zmieniony podział rozdysponowania wpływów z opłaty paliwowej między FK, KFD i Funduszem rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, zwanym dalej „FRPA”, tj. funduszy funkcjonujących w Banku Gospodarstwa Krajowego w zakresie infrastruktury transportowej. Nowy podział ma zapewnić, że dodatkowe wpływy z opłaty zasilą FK, a poziom wpływów do KFD i FRPA się co najmniej nie zmniejszy.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MI","value":"MI"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Piotr Malepszak Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MI","value":"MI"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UPRO7
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
PRO – projekty priorytetowe
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw został opracowany w celu zmiany mechanizmu funkcjonowania Funduszu Kolejowego, zwanego dalej „FK”. Uzasadnieniem dla tej zmiany jest rosnąca rola kolei w gospodarce oraz jej znaczenie społeczne i ekologiczne. Inwestycje kolejowe przyczyniają się do poprawy mobilności obywateli, zmniejszenia wykluczenia transportowego w regionach oraz ograniczenia emisji zanieczyszczeń przez rozwój niskoemisyjnych środków transportu. Celem reformy jest stworzenie trwałych i przejrzystych ram finansowania kolei, które: - zapewnią stabilne i wieloletnie źródło finansowania inwestycji infrastrukturalnych PKP PLK SA, - umożliwią skuteczne planowanie i realizację projektów wieloletnich, w tym projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, - ograniczą ryzyka przerw inwestycyjnych i kumulacji wydatków w krótkich horyzontach czasowych, - wzmocnią konkurencyjność transportu kolejowego względem transportu drogowego, - będą spójne z krajową i unijną polityką zrównoważonego transportu.
Reforma zakłada zmianę zasad funkcjonowania FK przez: - wzmocnienie roli FK jako podstawowego instrumentu finansowania inwestycji infrastrukturalnych PKP PLK SA, - zwiększenie i ustabilizowanie udziału wpływów z opłaty paliwowej kierowanych bezpośrednio do FK.
Dotychczasowy model finansowania inwestycji PKP PLK SA w infrastrukturę kolejową (w szczególności finansowanie tzw. zadań krajowych, które nie są współfinansowane ze środków Unii Europejskiej) oparty jest na zróżnicowanych i częściowo niestabilnych źródłach finansowania oraz w znacznym stopniu jest uzależniony od corocznych decyzji budżetowych ustalających wysokość środków w danym roku na zadania krajowe. Powoduje to ograniczenie zdolności do długofalowego planowania i realizacji wieloletnich inwestycji infrastrukturalnych. W warunkach rosnących potrzeb inwestycyjnych wynikających z Krajowego Programu Kolejowego, zobowiązań klimatycznych i presji konkurencyjnej ze strony transportu drogowego, konieczne jest wzmocnienie instytucjonalne i finansowe FK.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Reforma zakłada, że całość finansowania kolejowych zadań krajowych będzie realizowana ze środków FK. Ponadto ze środków FK będą również finansowane płatności w ramach współfinansowania krajowego projektów dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej (np. w ramach FENIKS lub CEF). W tym celu zostaną zmienione stawki podatku akcyzowego od paliw silnikowych (w oparciu o prognozowane wpływy z tego podatku określane są roczne limity wydatków budżetowych na infrastrukturę transportową) i opłaty paliwowej (główne źródła wpływów do FK i Krajowego Funduszu Drogowego, zwanego dalej „KFD”), co spowoduje spadek wpływów z podatku akcyzowego i wzrost wpływów z opłaty paliwowej. Ponadto zostanie zmieniony podział rozdysponowania wpływów z opłaty paliwowej między FK, KFD i Funduszem rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, zwanym dalej „FRPA”, tj. funduszy funkcjonujących w Banku Gospodarstwa Krajowego w zakresie infrastruktury transportowej. Nowy podział ma zapewnić, że dodatkowe wpływy z opłaty zasilą FK, a poziom wpływów do KFD i FRPA się co najmniej nie zmniejszy.