Powrót

Projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego

Logo Biuletynu Informacji Publicznej
Informacje o publikacji dokumentu
Pierwsza publikacja:
10.10.2025 14:48 Magdalena Kucharska
Wytwarzający/ Odpowiadający:
Minister Energii
Tytuł Wersja Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego 2.0 05.11.2025 16:33 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego 1.0 10.10.2025 14:48 Magdalena Kucharska

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD167","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Głównym celem wprowadzenia proponowanych zmian do ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1383) jest zwiększenie efektywności dopłat udzielanych z budżetu państwa do redukcji zdolności produkcyjnych oraz dotacji związanych z wygaszaniem działalności górniczej dla należących do spółek Skarbu Państwa 12 podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny inny niż koksujący, które to działania stopniowo ograniczające działalność wydobywczą węgla kamiennego są i będą prowadzone zgodnie z harmonogramem, ujętym w pkt IV umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego z dnia 28 maja 2021 r. Wyjątek w tym zakresie dotyczy zakładu górniczego KWK Bobrek-Piekary, należącego do przedsiębiorcy Węglokoks Kraj S.A., który zgodnie z ww. harmonogramem miał zakończyć eksploatację w 2040 r. Jednak z uwagi na warunki geologiczno-górnicze likwidacja ww. zakładu górniczego w zakresie Ruchu Bobrek będzie musiała nastąpić we wcześniejszym terminie. Zgodnie ze wspomnianym harmonogramem, ostatnim z podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny energetyczny będzie Kopalnia Bogdanka, należąca do przedsiębiorcy Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.W tym zakresie projektowane zmiany stanowią też realizację strategicznych dokumentów rządowych, w tym Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r., które zakładają stopniowe odchodzenie od węgla kamiennego jako surowca do wywarzania energii elektrycznej oraz ciepła oraz szerszych procesów, jakim są transformacja energetyczna Polski i osiągnięcie neutralności klimatycznej. Celem projektowanych przepisów jest również realizacja pkt VI umowy społecznej\nw części dotyczącej świadczeń dla pracowników likwidowanych zakładów górniczych (urlopy górnicze, urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i odprawy pieniężne) w odniesieniu do pracowników podziemnych zakładów górniczych nie przekazanych do tej pory do Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. Celem przepisów przyznających świadczenia pracownikom jest zminimalizowanie negatywnych skutków społecznych procesu stopniowej likwidacji ww. zakładów górniczych.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"W projekcie założono, że likwidacja poszczególnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny energetyczny będzie prowadzona przez przedsiębiorców górniczych, do których należą te zakłady, a nie jak do tej pory przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń S.A. z siedzibą w Bytomiu, do której w celu przeprowadzenia likwidacji były przekazywane zakłady górnicze lub ich oznaczone części, np. KWK Makoszowy w Zabrzu, czy KWK Centrum w Bytomiu. W zakresie finansowania robót likwidacyjnych projekt zakłada, że likwidacja prowadzona będzie ze środków funduszu likwidacji zakładu górniczego i innych środków własnych przedsiębiorcy, a po ich wyczerpaniu z dotacji budżetowej oraz innych źródeł finansowania. Fundusz likwidacji zakładu górniczego to fundusz tworzony przez poszczególnych przedsiębiorców górniczych na zasadach określonych w art. 128 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290). Ze środków zgromadzonych na tym funduszu mogą być finansowane wyłącznie roboty likwidacyjne w ruchu zakładu górniczego. Do innych źródeł finansowania zalicza się w szczególności podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa.\nW części dotyczącej świadczeń dla pracowników likwidowanych zakładów górniczych projekt przewiduje udzielanie, w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, urlopów górniczych, urlopów dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i odprawy pieniężnych. Warunkiem uzyskania tych uprawnień jest zatrudnienie w likwidowanym zakładzie górniczym albo w likwidowanej oznaczonej części zakładu górniczego prowadzącej samodzielnie ruch w dniu wydania przez właściwy organ nadzoru górniczego decyzji o zatwierdzeniu planu ruchu odpowiednio likwidowanego podziemnego zakładu górniczego albo likwidowanej oznaczonej części podziemnego zakładu górniczego. W tym zakresie proponowane przepisy są zgodne z pkt VI umowy społecznej. Świadczenia na rzecz pracowników będą wypłacane przez poszczególne przedsiębiorstwa górnicze objęte Nowym Systemem Wsparcia z dotacji budżetowej przyznawanej na ten cel.\nPonadto, zaproponowano dodanie regulacji, których celem ma być wyeliminowanie sytuacji, w których środki przekazywane w ramach dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych wydatkowane są głównie na bieżące koszty funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych, a nie na redukcję zdolności produkcyjnych.\nCzęść proponowanych zmian do ustawy stanowi również efekt uwzględnienia niektórych propozycji zgłoszonych przez przedsiębiorców górniczych. W szczególności dotyczy to przekazywania nieruchomości należących do przedsiębiorstw górniczych na cele publiczne, a także w celu pobudzania aktywności gospodarczej.\nPozostałe zamiany mają charakter porządkujący (usunięcie zbędnych przepisów, w szczególności o charakterze historycznym).\nPomoc publiczna, która będzie przyznawana przedsiębiorcom górniczym na podstawie zmienionych przepisów ustawy, jest objęta złożonym zaktualizowanym wnioskiem notyfikacyjnym. Tak więc, przepisy przewidujące udzielenie pomocy publicznej, będą mogły wejść w życie po wydaniu decyzji przez Komisję Europejską stwierdzającej, iż pomoc ta jest zgodna z rynkiem wewnętrznym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (UE) nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 13 lipca 2015 r. (Dz. Urz. UE L 248 z 24.09.2015, str. 9).","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"ME","value":"ME"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Miłosz Motyka Minister Energii","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"ME","value":"ME"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 28 października 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD167
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Głównym celem wprowadzenia proponowanych zmian do ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1383) jest zwiększenie efektywności dopłat udzielanych z budżetu państwa do redukcji zdolności produkcyjnych oraz dotacji związanych z wygaszaniem działalności górniczej dla należących do spółek Skarbu Państwa 12 podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny inny niż koksujący, które to działania stopniowo ograniczające działalność wydobywczą węgla kamiennego są i będą prowadzone zgodnie z harmonogramem, ujętym w pkt IV umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego z dnia 28 maja 2021 r. Wyjątek w tym zakresie dotyczy zakładu górniczego KWK Bobrek-Piekary, należącego do przedsiębiorcy Węglokoks Kraj S.A., który zgodnie z ww. harmonogramem miał zakończyć eksploatację w 2040 r. Jednak z uwagi na warunki geologiczno-górnicze likwidacja ww. zakładu górniczego w zakresie Ruchu Bobrek będzie musiała nastąpić we wcześniejszym terminie. Zgodnie ze wspomnianym harmonogramem, ostatnim z podziemnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny energetyczny będzie Kopalnia Bogdanka, należąca do przedsiębiorcy Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.W tym zakresie projektowane zmiany stanowią też realizację strategicznych dokumentów rządowych, w tym Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r., które zakładają stopniowe odchodzenie od węgla kamiennego jako surowca do wywarzania energii elektrycznej oraz ciepła oraz szerszych procesów, jakim są transformacja energetyczna Polski i osiągnięcie neutralności klimatycznej. Celem projektowanych przepisów jest również realizacja pkt VI umowy społecznej
w części dotyczącej świadczeń dla pracowników likwidowanych zakładów górniczych (urlopy górnicze, urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i odprawy pieniężne) w odniesieniu do pracowników podziemnych zakładów górniczych nie przekazanych do tej pory do Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. Celem przepisów przyznających świadczenia pracownikom jest zminimalizowanie negatywnych skutków społecznych procesu stopniowej likwidacji ww. zakładów górniczych.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
W projekcie założono, że likwidacja poszczególnych zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny energetyczny będzie prowadzona przez przedsiębiorców górniczych, do których należą te zakłady, a nie jak do tej pory przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń S.A. z siedzibą w Bytomiu, do której w celu przeprowadzenia likwidacji były przekazywane zakłady górnicze lub ich oznaczone części, np. KWK Makoszowy w Zabrzu, czy KWK Centrum w Bytomiu. W zakresie finansowania robót likwidacyjnych projekt zakłada, że likwidacja prowadzona będzie ze środków funduszu likwidacji zakładu górniczego i innych środków własnych przedsiębiorcy, a po ich wyczerpaniu z dotacji budżetowej oraz innych źródeł finansowania. Fundusz likwidacji zakładu górniczego to fundusz tworzony przez poszczególnych przedsiębiorców górniczych na zasadach określonych w art. 128 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1290). Ze środków zgromadzonych na tym funduszu mogą być finansowane wyłącznie roboty likwidacyjne w ruchu zakładu górniczego. Do innych źródeł finansowania zalicza się w szczególności podwyższenie kapitału zakładowego przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia skarbowymi papierami wartościowymi przez Skarb Państwa.
W części dotyczącej świadczeń dla pracowników likwidowanych zakładów górniczych projekt przewiduje udzielanie, w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, urlopów górniczych, urlopów dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i odprawy pieniężnych. Warunkiem uzyskania tych uprawnień jest zatrudnienie w likwidowanym zakładzie górniczym albo w likwidowanej oznaczonej części zakładu górniczego prowadzącej samodzielnie ruch w dniu wydania przez właściwy organ nadzoru górniczego decyzji o zatwierdzeniu planu ruchu odpowiednio likwidowanego podziemnego zakładu górniczego albo likwidowanej oznaczonej części podziemnego zakładu górniczego. W tym zakresie proponowane przepisy są zgodne z pkt VI umowy społecznej. Świadczenia na rzecz pracowników będą wypłacane przez poszczególne przedsiębiorstwa górnicze objęte Nowym Systemem Wsparcia z dotacji budżetowej przyznawanej na ten cel.
Ponadto, zaproponowano dodanie regulacji, których celem ma być wyeliminowanie sytuacji, w których środki przekazywane w ramach dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych wydatkowane są głównie na bieżące koszty funkcjonowania przedsiębiorstw górniczych, a nie na redukcję zdolności produkcyjnych.
Część proponowanych zmian do ustawy stanowi również efekt uwzględnienia niektórych propozycji zgłoszonych przez przedsiębiorców górniczych. W szczególności dotyczy to przekazywania nieruchomości należących do przedsiębiorstw górniczych na cele publiczne, a także w celu pobudzania aktywności gospodarczej.
Pozostałe zamiany mają charakter porządkujący (usunięcie zbędnych przepisów, w szczególności o charakterze historycznym).
Pomoc publiczna, która będzie przyznawana przedsiębiorcom górniczym na podstawie zmienionych przepisów ustawy, jest objęta złożonym zaktualizowanym wnioskiem notyfikacyjnym. Tak więc, przepisy przewidujące udzielenie pomocy publicznej, będą mogły wejść w życie po wydaniu decyzji przez Komisję Europejską stwierdzającej, iż pomoc ta jest zgodna z rynkiem wewnętrznym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (UE) nr 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 13 lipca 2015 r. (Dz. Urz. UE L 248 z 24.09.2015, str. 9).
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
ME
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Miłosz Motyka Minister Energii
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
ME
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 28 października 2025 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem:
Status realizacji:
Zrealizowany