Projekt ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” oraz ustawy o Funduszu Kolejowym

Informacje o publikacji dokumentu

Pierwsza publikacja:

14.07.2025 14:39 Agnieszka Moskaluk

Wytwarzający/ Odpowiadający:

Minister Infrastruktury

Pokaż historię zmian

Tytuł	Wersja	Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” oraz ustawy o Funduszu Kolejowym	1.0	14.07.2025 14:39 Agnieszka Moskaluk

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD259","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Celem projektowanej ustawy jest wprowadzenie do systemu prawnego rozwiązań umożliwiających pełne usamorządowienie spółki PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni, zwanej dalej „PKP SKM” albo „Spółką”. \nPrzejęcie przez samorząd województwa pomorskiego praw do udziałów w kapitale zakładowym PKP SKM, które należą obecnie do PKP S.A., zwiększy potencjał samorządu województwa jako organizatora publicznego transportu zbiorowego w regionie i umożliwi samorządowi tego województwa zwiększenie zaangażowania finansowego w inwestycje na rzecz Spółki. Pozwoli to stworzyć stabilne warunki rozwoju kolejowych przewozów pasażerskich na obszarze województwa pomorskiego, ze szczególnym uwzględnieniem aglomeracji trójmiejskiej.\nWartość udziałów PKP S.A. w PKP SKM dotychczas stanowiła przeszkodę w realizacji planów dotyczących usamorządowienia Spółki, polegających na odpłatnym nabyciu tych udziałów przez samorządy terytorialne. Plany takie przyjmowane były przez kolejne Rządy RP, ale samorządy terytorialne nie były przekonane co do celowości wydatkowania środków publicznych na nabywanie akcji lub udziałów w spółkach, zamiast na cele związane bezpośrednio z zaspokajaniem potrzeb społeczności lokalnej, takich jak np. zakup nowoczesnego taboru, czy modernizacja dworców i przystanków kolejowych. \nW konsekwencji, PKP S.A. nie zbyła swoich udziałów w PKP SKM i nie osiągnęła przychodów, które są przeznaczane na cele określone w art. 20d ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” (Dz. U. z 2024 r. poz. 561), zwanej dalej „ustawą o PKP”, w szczególności na sfinansowanie wydatków w zakresie inwestycji lub remontów dworców kolejowych.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Proponowane rozwiązania przyczynią się do pełnego usamorządowienia PKP SKM oraz umożliwią pozyskanie przez PKP S.A. środków na dokapitalizowanie swoich spółek i prowadzenie inwestycji lub remontów dworców kolejowych oraz spłatę zobowiązań z tytułu podatków, opłat i innych zobowiązań publicznoprawnych wynikających ze zbycia przez PKP S.A. udziałów lub akcji posiadanych w innych spółkach. Zgodnie z obowiązującym art. 3 ust. 3a ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1133), środki Funduszu mogą być przeznaczone na sfinansowanie nabycia od PKP S.A. przez Skarb Państwa reprezentowany przez ministra właściwego do spraw transportu, akcji PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. PKP S.A. uzyskuje w zamian za zbywane akcje środki na realizację celów określonych w art. 20d ust. 2 ustawy o PKP. Podobny mechanizm zostanie wprowadzony w projektowanej ustawie w zakresie sfinansowania z Funduszu Kolejowego nabycia od PKP S.A. przez Skarb Państwa reprezentowany przez ministra właściwego do spraw transportu, udziałów PKP SKM, w konsekwencji czego PKP S.A. pozyska środki na wskazane powyżej cele. Projektowane zmiany ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym przewidują wykorzystanie na nabycie udziałów PKP SKM części środków, pozyskanych w ramach skarbowych papierów wartościowych, przeznaczonych na wykup akcji PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., tj. części kwoty 1,5 mld zł, o której mowa w art. 5b tej ustawy. Idea pełnego usamorządowienia PKP SKM wiąże się z koncepcją przekazania samorządowi województwa pomorskiego praw do udziałów w kapitale zakładowym Spółki, które obecnie należą do PKP S.A. Jednostką samorządu terytorialnego, predystynowaną do przejęcia należących do PKP S.A. udziałów PKP SKM jest samorząd województwa pomorskiego, który zgodnie z obowiązującymi przepisami jest obowiązany do organizowania i dotowania kolejowych przewozów osób na obszarze województwa pomorskiego.\nW ustawie o PKP proponuje się wprowadzenie rozwiązań, które określą tryb nieodpłatnego przekazania przez Skarb Państwa na rzecz samorządu województwa pomorskiego praw do udziałów PKP SKM, które należą do PKP S.A., oraz przyznają pozostałym wspólnikom prawo pierwokupu udziałów Spółki, które podlegają przekazaniu na rzecz samorządu. Obecnie udziały w kapitale zakładowym PKP SKM posiadają: PKP S.A. – 222.218 (278.556 po ujawnieniu zmian w KRS) udziałów (65,98%) (70,9% po ujawnieniu zmian w KRS), Województwo Pomorskie – 34.000 udziałów (10,10%) (8,6% po ujawnieniu zmian w KRS) oraz Gminy Miast: Gdańsk – 42.000 udziałów (12,47%) (10,7% po ujawnieniu zmian w KRS), Sopot – 7.000 udziałów (2,08%) (1,8% po ujawnieniu zmian w KRS), Gdynia – 25.600 udziałów (7,60%) (6,5% po ujawnieniu zmian w KRS), Pruszcz Gdański – 4.000 udziałów (1,19%) (1,0% po ujawnieniu zmian w KRS) i Rumia – 1.960 udziałów (0,58%) (0,5% po ujawnieniu zmian w KRS). \nPonadto, projektowane przepisy określą, że w terminie 30 dni od dnia nabycia z mocy prawa przez samorząd województwa pomorskiego udziałów PKP SKM, Zarząd Spółki zwoła pierwsze po zmianach własnościowych w Spółce zgromadzenie wspólników, informując o tym jednocześnie ministra właściwego do spraw transportu. Podstawą do ujawnienia praw samorządu województwa pomorskiego będzie stosowne zawiadomienie ministra właściwego do spraw transportu, które będzie również podstawą do ujęcia w księgach rachunkowych udziałów Skarbu Państwa oraz województwa pomorskiego.\nProjektowane przepisy regulują również kwestie dotyczące sposobu rozwiązania zawartej w dniu 30 grudnia 2002 r. pomiędzy PKP S.A. i PKP SKM Umowy Nr D55-KPN-9L/02 oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowej oraz innych nieruchomości niezbędnych do zarządzania linią kolejową, zwana dalej „Umową D55” oraz dalszego ich wykorzystywania przez PKP SKM. Zgodnie z projektowanymi przepisami, powyższe składniki majątkowe zostaną oddane do odpłatnego korzystania PKP SKM na podstawie nowej umowy zawartej na warunkach rynkowych, z terminem obowiązywania od dnia następującego po dniu rozwiązania Umowy D55. W związku z tym, że zgodnie z postanowieniami Umowy D55 czynsz z tytułu umowy stanowi niewymagalną wierzytelność PKP S.A. do czasu objęcia przez PKP S.A. w zamian za tę wierzytelność udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym PKP SKM, w projektowanych przepisach wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym zobowiązanie PKP SKM z tytułu czynszu z Umowy D55 stanowiące niewymagalną wierzytelność staje się wymagalne w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, a PKP S.A. w zamian za tę wierzytelność obejmie udziały w podwyższonym kapitale zakładowym PKP SKM, co nastąpi przed terminem zawarcia umowy nabycia przez Skarb Państwa udziałów PKP SKM od PKP S.A. oraz zostanie uwzględnione w wycenie wartości rynkowej udziałów PKP SKM.\nDla usprawnienia procesu pełnego usamorządowienia PKP SKM, w projektowanych przepisach przewidziano wyłączenia stosowania niektórych regulacji innych ustaw, w tym między innymi, regulacji związanych z wymogiem pozyskiwania zgód administracyjnych (zgody ministra właściwego ds. transportu na rozporządzenie przez PKP S.A. składnikami aktywów trwałych) i korporacyjnych (zgody walnego zgromadzenia PKP S.A. i zgromadzenia wspólników PKP SKM na zbycie udziałów Spółki.\nZe względu na planowane pełne usamorządowienie PKP SKM, w projektowanej regulacji przewidziano również zniesienie ustawowego obowiązku wniesienia przez PKP S.A. do podmiotów wskazanych w art. 78a ustawy o PKP (tj. do PKP SKM, która będzie w pełni usamorządowiona oraz do Warszawskiej Kolei Dojazdowej sp. z o.o., wobec której proces ten został już sfinalizowany) wkładów niepieniężnych w postaci zespołu składników materialnych i niematerialnych wyodrębnionych z jej przedsiębiorstwa, niezbędnych do prowadzenia działalności, w tym linii kolejowych oraz innych nieruchomości niezbędnych do zarządzania liniami kolejowymi. Konsekwencją pozostawienia tego obowiązku w kontekście usamorządowienia wskazanych podmiotów byłaby potencjalna możliwość nabycia przez PKP S.A. udziałów w ich podwyższonym kapitale zakładowym, co jest rozbieżne z założeniami w zakresie ich usamorządowienia.\nW projektowanej regulacji zaproponowano także, że środki finansowe PKP S.A. pochodzące ze sprzedaży Skarbowi Państwa udziałów PKP SKM nie będą podstawą do wpłaty do Funduszu Własności Pracowniczej 15% środków finansowych pochodzących ze sprzedaży akcji lub udziałów. Uzasadnieniem takiego rozwiązania jest okoliczność, że nie jest to prywatyzacja PKP SKM. Sprzedaż udziałów PKP SKM na rzecz Skarbu Państwa w celu przekazania jednostce samorządu terytorialnego ma ścisły związek z usamorządowieniem i trudno uznać ten proces za prywatyzację. Natomiast Fundusz Własności Pracowniczej został utworzony w celu zapewnienia pracownikom PKP udziału w procesie prywatyzacji.\nW celu zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa wprowadzono obowiązek sprawozdawczy, nałożony na województwo pomorskie, dotyczący przedkładania ministrowi właściwemu do spraw transportu okresowych informacji o poniesionych przez PKP SKM wydatkach na jej rozwój do czasu wydatkowania przez Spółkę równowartości środków finansowych jakie Skarb Państwa poniósł na nabycie od PKP S.A. udziałów PKP SKM. W celu pozyskiwania bieżącej informacji o sytuacji Spółki zabezpieczono również prawo do wskazania przez ministra właściwego do spraw transportu przedstawiciela w Radzie Nadzorczej PKP SKM.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MI","value":"MI"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Piotr Malepszak, Podsekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MI","value":"MI"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"IV kwartał 2025 r. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}