Powrót

Projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz niektórych innych ustaw POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, ustawy o Policji, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC57","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UC{#UC_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Powodem wszczęcia prac legislacyjnych nad ww. projektem jest wdrożenie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/884 z dnia 17 kwietnia 2019 r. zmieniającej decyzję ramową Rady 2009/315/WSiSW w odniesieniu do wymiany informacji dotyczących obywateli państw trzecich oraz w odniesieniu do europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS) i zastępującej decyzję Rady 2009/316/WSiSW (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 151, str. 143, dalej: dyrektywa 2019/884), a także umożliwienie wykonania obowiązków wynikających z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/816 z dnia 17 kwietnia 2019 r. ustanawiającego scentralizowany system służący do ustalania państw członkowskich posiadających informacje o wyrokach skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich i bezpaństwowców (ECRIS-TCN) na potrzeby uzupełnienia europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1726 (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 135, str. 1 z późn. zm., dalej: rozporządzenie 2019/816).\nCelem europejskich regulacji dotyczących współpracy między rejestrami karnymi jest usprawnienie wymiany informacji z rejestrów karnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a tym samym zapewnienie obywatelom Unii Europejskiej wysokiego poziomu ochrony w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. \nImplementowane przez projekt przepisy prawa unijnego służą poprawie sytuacji dotyczącej wymiany informacji o wyrokach skazujących wydawanych na terytorium Unii Europejskiej wobec obywateli państw trzecich i gromadzonych w rejestrach karnych państw członkowskich. \nObecnie wymianę informacji pomiędzy rejestrami karnymi państw członkowskich określa przede wszystkim decyzja ramowa Rady 2009/315/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie organizacji wymiany informacji pochodzących z rejestru karnego pomiędzy państwami członkowskimi oraz treści tych informacji (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 93, str. 23 z późn. zm., dalej: decyzja ramowa 2009/315), a wymiana informacji drogą elektroniczną odbywa się za pośrednictwem systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych ECRIS. Obowiązujące ramy prawne nie odpowiadają jednak potrzebom wniosków dotyczących obywateli państw trzecich. \nWymiana informacji na temat obywateli państw trzecich jest wprawdzie możliwa, lecz nie przebiega wystarczająco szybko i efektywnie. Wynika to z tego, iż informacje dotyczące obywateli państw trzecich nie są gromadzone w państwach ich obywatelstwa, lecz w państwach członkowskich, w których wydano wyroki skazujące, więc pełną informację można uzyskać dopiero po skierowaniu wniosku o informację do wszystkich państw członkowskich. \nZ uwagi na powyższe na mocy rozporządzenia 2019/816 został utworzony system ECRIS-TCN, który zawiera dane osobowe skazanych obywateli państw trzecich i umożliwia ustalenie, które państwa członkowskie posiadają informacje dotyczące uprzednich wyroków skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich. System obejmuje także obywateli UE posiadających obywatelstwo państwa trzeciego, co ma zapewniać kompletność danych zawartych w ECRIS-TCN.\nWdrażana projektem dyrektywa 2019/884 zobowiązuje państwa członkowskie, aby do wyroków były załączone informacje dotyczące obywatelstwa osoby skazanej oraz wprowadza procedury odpowiadania na wnioski o udzielenie informacji, zapewnia, by wypis z rejestru karnego stanowiący przedmiot wniosku obywatela państwa trzeciego został uzupełniony informacjami z innych państw członkowskich, które posiadają informacje na jego temat i przewiduje niezbędne zmiany techniczne w celu zagwarantowania funkcjonowania systemu wymiany informacji. \nTermin na implementację tej dyrektywy minął 28 czerwca 2022 r.\nImplementacja dyrektywy 2019/884 oraz inne niezbędne zmiany legislacyjne w polskim porządku prawnym umożliwiające właściwe funkcjonowanie systemu ECRIS-TCN były planowane początkowo w projekcie nowej ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym dotyczącej zasad funkcjonowania systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Karnego, budowanego w ramach projektu „Budowa systemu informatycznego Krajowego Rejestru Karnego wraz ze zmianami organizacyjnymi i legislacyjnymi (KRK 2.0)”. Szeroki zakres prac związanych z budową systemu KRK spowodował jednak konieczność wydłużenia vacatio legis w zakresie nowych funkcjonalności systemu na poziome krajowym, co oznacza, że rozwiązania te nie będą mogły być zastosowane przed wejściem w życie systemu ECRIS-TCN. Z uwagi na pilność implementacji dyrektywy 2019/884 i wdrożenia rozwiązań umożliwiających wykonanie obowiązków związanych z udziałem Polski w systemie ECRIS-TCN konieczne jest procedowanie niezbędnych rozwiązań legislacyjnych w osobnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, ustawy o Policji, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy.\nProjekt doprecyzowuje również i uzupełnia obowiązujące regulacje dotyczące funkcjonującego już systemu ECRIS zgodnie z implementowaną decyzją ramową 2009/315.\n\n\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"\nUstawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym\nIstota projektowanych rozwiązań.\nW celu wdrożenia do porządku krajowego rozwiązań przyjętych w dyrektywie 2019/884 oraz w celu ułatwienia stosowania przepisów rozporządzenia 2019/816 projekt przewiduje: \n- uzupełnienie katalogu definicji w ustawie o Krajowym Rejestrze Karnym (dalej: ustawa o KRK) o definicje systemu ECRIS-TCN oraz obywatela państwa trzeciego, \n- wskazanie, że biuro informacyjne jest organem centralnym ECRIS-TCN, tj. organem centralnym w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia 2019/816,\n- dodanie następujących nowych zadań biura informacyjnego:\na) wysłanie zapytania o udzielenie informacji o osobie do organów centralnych państw członkowskich Unii Europejskiej, które posiadają informacje zawarte w rejestrach karnych na temat danej osoby, w przypadku gdy osoba będąca obywatelem państwa trzeciego lub obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który posiada także co najmniej jedno obywatelstwo państwa trzeciego złożyła wniosek o udzielenie informacji z Rejestru oraz załączenie otrzymanej w odpowiedzi informacji do informacji udzielanej z Krajowego Rejestru Karnego. \nb) pełnienie roli organu właściwego do: \n- zmiany i usuwania danych w systemie ECRIS-TCN oraz kontaktowania się z innymi organami centralnymi w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zapisanych danych w systemie;\n- zapewnienia, by dane zapisane w ECRIS-TCN były przetwarzane w sposób zgodny z prawem;\n- obsługi wniosków obywateli państw trzecich dotyczących praw dostępu do danych przetwarzanych w ECRIS-TCN;\n- przekazywania Agencji Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (dalej eu-LISA) statystyk dotyczących liczby skazanych obywateli państw trzecich oraz liczby wyroków skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich na terytorium RP;\n- przekazywania eu-LIS-ie i Komisji Europejskiej informacji niezbędnych do sporządzenia sprawozdań dotyczących funkcjonowania ECRIS-TCN.\nc) wysyłanie zapytań do systemu ECRIS-TCN także w przypadku osoby posiadającej wyłącznie obywatelstwo Unii Europejskiej, gdy taką potrzebę zgłosi podmiot uprawniony do uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego wraz z zapytaniem o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego.\nd) udzielanie Eurojust na piśmie zgody na poinformowanie państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej o tym, że Polska jest w posiadaniu informacji z rejestru karnego na temat obywatela państwa trzeciego albo odmowę udzielenia takiej zgody nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania pytania o udzielenie zgody.\n- wydawanie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnej w razie odmowy sprostowania lub usunięcia danych osoby z systemu ECRIS-TCN,\n- uporządkowanie regulacji związanej ze sposobem wymiany informacji z rejestrów karnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej za pośrednictwem systemu ECRIS. Obecnie ustawa o KRK wymienia rodzaje informacji przesyłane organom centralnym państw członkowskich za pośrednictwem ECRIS, chyba, że nie jest to możliwe z przyczyn technicznych. Zgodnie z projektem, wymiana będzie się odbywała za pośrednictwem ECRIS z zastosowaniem znormalizowanego formatu. Jeśli system będzie niedostępny, wymiana odbędzie się z wykorzystaniem wszelkich innych środków pozwalających na wytworzenie pisemnego potwierdzenia i umożliwiających stwierdzenie autentyczności tych informacji. O przerwie w działaniu systemu biuro informacyjne niezwłocznie poinformuje pozostałe państwa członkowskie. \n- Minister Sprawiedliwości będzie odpowiadał za obsługę oprogramowania wzorcowego ECRIS i baz danych służących do przechowywania, wysyłania i odbierania informacji pochodzących z rejestrów karnych pomiędzy organami centralnymi państw członkowskich,\n- rozszerzenie informacji zamieszczanych w karcie rejestracyjnej i zawiadomieniu poprzez dodanie informacji o obywatelstwach oraz o tym, że osoba jest bezpaństwowcem albo jej obywatelstwo jest nieznane. Wynika to z dyrektywy 2019/884, zgodnie z którą system ECRIS-TCN obejmuje również bezpaństwowców i osoby, których obywatelstwa nie ustalono, którzy podlegają wyrokom skazującym w państwach członkowskich,\n- wprowadzenie podstawy prawnej dla przetwarzania przez biuro informacyjne danych o odciskach linii papilarnych, a ponadto uzupełnienie katalogu danych zamieszczanych w karcie rejestracyjnej o:\na) informację czy czyn zabroniony stanowi przestępstwo o charakterze terrorystycznym, \no którym mowa w art. 115 § 20 Kodeksu karnego albo mające na celu popełnienie tego przestępstwa, albo przestępstwo finansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art. 165a Kodeksu karnego,\nb) numer rejestracyjny zbioru automatycznie przetwarzającego dane daktyloskopijne (ID AFIS).\nPowyższe zmiany mają na celu umożliwienie stworzenia przez biuro informacyjne wpisu w systemie ECIS-TCN, na który składają się oprócz danych alfanumerycznych także dane daktyloskopijne oraz marker wskazujący m.in., do celów rozporządzeń VIS i ETIAS, że dany obywatel państwa trzeciego został skazany w ciągu ostatnich 25 lat za przestępstwo terrorystyczne. W Polsce dane daktyloskopijne będą pozyskiwane ze zbioru automatycznie przetwarzającego dane daktyloskopijne (AFIS), o którym mowa w art. 21h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Projekt wprowadza zatem podstawę prawną dla przetwarzania tych danych przez biuro informacyjne (za wyjątkiem gromadzenia tych danych w Krajowym Rejestrze Karnym), podstawę dla pozyskania danych ze zbiorów danych daktyloskopijnych prowadzonych przez Komendanta Głównego Policji (ID AFIS ma ułatwić wykonanie tego zadania biuru informacyjnemu). Tryb pozyskiwania danych o odciskach linii papilarnych zostanie określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości,\n- rozszerzenie zakresu danych wskazywanych we wniosku i w zapytaniu o informację poprzez konieczność wskazania wszystkich posiadanych obywatelstw lub wskazanie, że osoba jest bezpaństwowcem albo jej obywatelstwo jest nieznane. W konsekwencji rozszerzenia zakresu danych wskazywanych w ww. formularzach należało zapewnić, aby informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego odpowiadała danym wprowadzonym we wniosku albo \nw zapytaniu. Wprowadzenie tej zmiany ma na celu prawidłowe wykonanie obowiązków biura informacyjnego, które zobowiązane będzie z urzędu zweryfikować, czy dane osoby wskazanej we wniosku lub zapytaniu będącej obywatelem państwa trzeciego (w tym obywatela Unii Europejskiej, która posiada również obywatelstwo państwa trzeciego), bezpaństwowca albo osoby, której obywatelstwo jest nieznane znajdują się w systemie ECRIS-TCN. Odnalezienie osoby w tym systemie będzie z kolei skutkowało odpytaniem rejestrów karnych państw członkowskich o informacje, które posiadają na temat tej osoby,\n- uzupełnienie udzielanej informacji z Krajowego Rejestru Karnego, sporządzanej na wniosek lub zapytanie dotyczących osoby będącej obywatelem państwa trzeciego lub obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który posiada co najmniej jedno obywatelstwo państwa trzeciego składanych w celach, o których mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 2019/816, o informacje z rejestrów karnych państw członkowskich Unii Europejskiej, które posiadają informacje na temat tej osoby albo o informację o nieodnalezieniu w systemie ECRIS-TCN wpisów na temat osoby,\n- ograniczenie podmiotom wymienionym w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy o KRK możliwości uzyskania informacji o osobie na żądanie, w przypadku gdy o informację z Krajowego Rejestru Karnego występują w celach, o których mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 2019/816 dotyczącą osoby będącej obywatelem państwa trzeciego lub obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który posiada co najmniej jedno obywatelstwo państwa trzeciego. Obecnie nie ma możliwości modyfikacji usługi udostępniania danych, która umożliwiłaby obsługę żądań dotyczących ww. osób. Zatem podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy o KRK będą musiały w takich sytuacjach występować do Krajowego Rejestru Karnego z zapytaniem,\n- uregulowanie zakresu informacji udzielanej właściwym organom państw obcych. Projektowana regulacja w zakresie w jakim odnosi się do informacji udzielanych organom centralnym państw członkowskich stanowi implementację decyzji 2009/315. Reguły dotyczące zakresu udzielanych informacji na potrzeby prowadzonych postępowań innych niż karne znajdą zastosowanie także do zapytań kierowanych przez właściwe organy państw trzecich.\nPonadto projekt przewiduje zmiany o charakterze doprecyzowującym i porządkującym:\n- zmianę oraz dodanie definicji legalnych użytych w ustawie o KRK, tj. zmianę definicji właściwego organu państwa obcego, systemu ECRIS oraz dodanie definicji właściwego organu państwa trzeciego. Rozszerzona została definicja wyroku skazującego poprzez zamianę wyrazu „przestępstwo” na „czyn zabroniony”. \n- rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do występowania z wnioskiem do Rejestru o zwrócenie się z zapytaniem o udzielnie informacji z rejestru karnego do organów centralnych państw członkowskich Unii Europejskiej o osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną - w przypadkach, w których z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności członków ich organów, wspólników lub prokurentów, w odniesieniu do członków lub kandydatów na członków tych organów, wspólników lub prokurentów. Zmiana ta wynika z potrzeb zgłaszanych zwłaszcza przez spółki prawa handlowego, w których organach zasiadają osoby będące obywatelami innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich Unii Europejskiej,\n- zastąpienie pojęcia „późniejsze środki” pojęciem „informacje o późniejszych zmianach”, którym posługuje się ustawa o KRK w kontekście wymiany międzynarodowej. Ostatnim pojęciem posługuje się także decyzja ramowa 2009/315,\n- zmianę podstawy usunięcia danych o obywatelach polskich prawomocnie skazanych przez sądy państw obcych. Dane takie będą usuwane z Rejestru po otrzymaniu zawiadomienia o usunięciu skazania przesłanego przez właściwy organ państwa obcego, a nie jak jest to obecnie, czyli po otrzymaniu zawiadomienia o zatarciu skazania przesłanego przez właściwy organ państwa obcego. Projektowana zmiana zapewnia, że usunięcie danych o skazaniu państwa obcego nie będzie budziło wątpliwości również po przesłaniu informacji, np. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia wydanego przez państwo obce, jak również w przypadku uchylenia orzeczenia \nw drodze kasacji czy też wznowienia postępowania. \n\nUstawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji\nProjekt przewiduje, iż Policja będzie, na polecenie organów ścigania, w zakresie wykonywanych przez te organy zadań określonych w przepisach szczególnych, pobierać odciski linii papilarnych od obywateli państw trzecich. Zmiana ma na celu zapewnienie możliwości pobrania odcisków linii papilarnych na wniosek organów, które nie są do tej czynności uprawnione. Norma ta ma umożliwić wykonanie postanowień rozporządzenia 2019/816, zgodnie z którym organ centralny skazującego państwa członkowskiego, tworząc wpis w systemie ECRIS-TCN, dołącza do danych alfanumerycznych również dane daktyloskopijne pobrane od obywatela państwa trzeciego w rozumieniu art. 3 pkt 7 rozporządzenia 2019/816. Tym samym konieczne było zapewnienie, by odciski linii papilarnych były pobierane od obywateli państw trzecich w każdym postępowaniu przygotowawczym, w tym prowadzonym przez organ nieposiadający uprawnień do ich pobierania. \nProjektowana regulacja pozwala również Policji gromadzić w zbiorach danych daktyloskopijnych prowadzonych przez Komendanta Głównego Policji informacji o obywatelach państwa trzeciego w rozumieniu art. 3 pkt 7 rozporządzenia 2019/816, którzy posiadają status podejrzanego, osoby podejrzanej, oskarżonego lub skazanego – również w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.\nUstawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego\nZmiana Kodeksu postępowania karnego ma na celu:\n1. Wprowadzenie obowiązku pobierania odcisków linii papilarnych od obywateli państw trzecich podejrzanych o popełnienie przestępstwa, a następnie przekazanie ich Komendantowi Głównemu Policji w celu przetwarzania w zbiorach danych daktyloskopijnych. Tak pobrany odcisk trafi m.in. do zbioru automatycznie przetwarzającego dane daktyloskopijne (AFIS), gdzie zostanie nadany mu numer rejestracyjny tego zbioru (ID AFIS),\n2. Wprowadzenie wymogu umieszczania ID AFIS w akcie oskarżenia. Zakłada się, że jego brak będzie stanowił uchybienie formalne dające podstawę zwrotu aktu oskarżenia do uzupełnienia. Takie rozwiązanie powinno zagwarantować, że sąd będzie dysponował numerem ID AFIS, aby go następnie zamieścić w karcie rejestracyjnej,\n3. Zabezpieczenie również umieszczenia w akcie oskarżenia ID AFIS osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego. W takich przypadkach czynności mających na celu dołączenie do aktu oskarżenia ID AFIS będzie dokonywać Policja – na polecenie sądu.\nW efekcie proponowanym zmian, w przypadku skazania obywatela państwa trzeciego, biuro informacyjne dzięki otrzymanemu w karcie rejestracyjnej ID AFIS będzie mogło pozyskać jego dane daktyloskopijne z policyjnej bazy AFIS i zamieścić je we wpisie w systemie ECRIS-TCN wraz z danymi alfanumerycznymi wypełniając tym samym obowiązek nałożony przez rozporządzenie 2019/816.\nUstawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy\nRozporządzenie 2019/816 zakłada, że we wpisie w systemie ECRIS-TCN będą umieszczane dane daktyloskopijne pobrane na podstawie jednego z następujących kryteriów: w przypadku obywatela państwa trzeciego, wobec którego wydano wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej 6 miesięcy, albo w przypadku obywatela państwa trzeciego skazanego za popełnienie przestępstwa, które na mocy prawa państwa członkowskiego jest zagrożone karą pozbawienia wolności o maksymalnym wymiarze co najmniej 12 miesięcy.\nDlatego projekt przewiduje odstąpienie od obowiązku pobierania odcisków linii papilarnych w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawach o wykroczenia skarbowe.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Arkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 2 grudnia 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UC57
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Powodem wszczęcia prac legislacyjnych nad ww. projektem jest wdrożenie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/884 z dnia 17 kwietnia 2019 r. zmieniającej decyzję ramową Rady 2009/315/WSiSW w odniesieniu do wymiany informacji dotyczących obywateli państw trzecich oraz w odniesieniu do europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS) i zastępującej decyzję Rady 2009/316/WSiSW (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 151, str. 143, dalej: dyrektywa 2019/884), a także umożliwienie wykonania obowiązków wynikających z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/816 z dnia 17 kwietnia 2019 r. ustanawiającego scentralizowany system służący do ustalania państw członkowskich posiadających informacje o wyrokach skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich i bezpaństwowców (ECRIS-TCN) na potrzeby uzupełnienia europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2018/1726 (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 135, str. 1 z późn. zm., dalej: rozporządzenie 2019/816).
Celem europejskich regulacji dotyczących współpracy między rejestrami karnymi jest usprawnienie wymiany informacji z rejestrów karnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a tym samym zapewnienie obywatelom Unii Europejskiej wysokiego poziomu ochrony w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.
Implementowane przez projekt przepisy prawa unijnego służą poprawie sytuacji dotyczącej wymiany informacji o wyrokach skazujących wydawanych na terytorium Unii Europejskiej wobec obywateli państw trzecich i gromadzonych w rejestrach karnych państw członkowskich.
Obecnie wymianę informacji pomiędzy rejestrami karnymi państw członkowskich określa przede wszystkim decyzja ramowa Rady 2009/315/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie organizacji wymiany informacji pochodzących z rejestru karnego pomiędzy państwami członkowskimi oraz treści tych informacji (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 93, str. 23 z późn. zm., dalej: decyzja ramowa 2009/315), a wymiana informacji drogą elektroniczną odbywa się za pośrednictwem systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych ECRIS. Obowiązujące ramy prawne nie odpowiadają jednak potrzebom wniosków dotyczących obywateli państw trzecich.
Wymiana informacji na temat obywateli państw trzecich jest wprawdzie możliwa, lecz nie przebiega wystarczająco szybko i efektywnie. Wynika to z tego, iż informacje dotyczące obywateli państw trzecich nie są gromadzone w państwach ich obywatelstwa, lecz w państwach członkowskich, w których wydano wyroki skazujące, więc pełną informację można uzyskać dopiero po skierowaniu wniosku o informację do wszystkich państw członkowskich.
Z uwagi na powyższe na mocy rozporządzenia 2019/816 został utworzony system ECRIS-TCN, który zawiera dane osobowe skazanych obywateli państw trzecich i umożliwia ustalenie, które państwa członkowskie posiadają informacje dotyczące uprzednich wyroków skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich. System obejmuje także obywateli UE posiadających obywatelstwo państwa trzeciego, co ma zapewniać kompletność danych zawartych w ECRIS-TCN.
Wdrażana projektem dyrektywa 2019/884 zobowiązuje państwa członkowskie, aby do wyroków były załączone informacje dotyczące obywatelstwa osoby skazanej oraz wprowadza procedury odpowiadania na wnioski o udzielenie informacji, zapewnia, by wypis z rejestru karnego stanowiący przedmiot wniosku obywatela państwa trzeciego został uzupełniony informacjami z innych państw członkowskich, które posiadają informacje na jego temat i przewiduje niezbędne zmiany techniczne w celu zagwarantowania funkcjonowania systemu wymiany informacji.
Termin na implementację tej dyrektywy minął 28 czerwca 2022 r.
Implementacja dyrektywy 2019/884 oraz inne niezbędne zmiany legislacyjne w polskim porządku prawnym umożliwiające właściwe funkcjonowanie systemu ECRIS-TCN były planowane początkowo w projekcie nowej ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym dotyczącej zasad funkcjonowania systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Karnego, budowanego w ramach projektu „Budowa systemu informatycznego Krajowego Rejestru Karnego wraz ze zmianami organizacyjnymi i legislacyjnymi (KRK 2.0)”. Szeroki zakres prac związanych z budową systemu KRK spowodował jednak konieczność wydłużenia vacatio legis w zakresie nowych funkcjonalności systemu na poziome krajowym, co oznacza, że rozwiązania te nie będą mogły być zastosowane przed wejściem w życie systemu ECRIS-TCN. Z uwagi na pilność implementacji dyrektywy 2019/884 i wdrożenia rozwiązań umożliwiających wykonanie obowiązków związanych z udziałem Polski w systemie ECRIS-TCN konieczne jest procedowanie niezbędnych rozwiązań legislacyjnych w osobnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, ustawy o Policji, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy.
Projekt doprecyzowuje również i uzupełnia obowiązujące regulacje dotyczące funkcjonującego już systemu ECRIS zgodnie z implementowaną decyzją ramową 2009/315.


Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:

Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym
Istota projektowanych rozwiązań.
W celu wdrożenia do porządku krajowego rozwiązań przyjętych w dyrektywie 2019/884 oraz w celu ułatwienia stosowania przepisów rozporządzenia 2019/816 projekt przewiduje:
- uzupełnienie katalogu definicji w ustawie o Krajowym Rejestrze Karnym (dalej: ustawa o KRK) o definicje systemu ECRIS-TCN oraz obywatela państwa trzeciego,
- wskazanie, że biuro informacyjne jest organem centralnym ECRIS-TCN, tj. organem centralnym w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia 2019/816,
- dodanie następujących nowych zadań biura informacyjnego:
a) wysłanie zapytania o udzielenie informacji o osobie do organów centralnych państw członkowskich Unii Europejskiej, które posiadają informacje zawarte w rejestrach karnych na temat danej osoby, w przypadku gdy osoba będąca obywatelem państwa trzeciego lub obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który posiada także co najmniej jedno obywatelstwo państwa trzeciego złożyła wniosek o udzielenie informacji z Rejestru oraz załączenie otrzymanej w odpowiedzi informacji do informacji udzielanej z Krajowego Rejestru Karnego.
b) pełnienie roli organu właściwego do:
- zmiany i usuwania danych w systemie ECRIS-TCN oraz kontaktowania się z innymi organami centralnymi w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zapisanych danych w systemie;
- zapewnienia, by dane zapisane w ECRIS-TCN były przetwarzane w sposób zgodny z prawem;
- obsługi wniosków obywateli państw trzecich dotyczących praw dostępu do danych przetwarzanych w ECRIS-TCN;
- przekazywania Agencji Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (dalej eu-LISA) statystyk dotyczących liczby skazanych obywateli państw trzecich oraz liczby wyroków skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich na terytorium RP;
- przekazywania eu-LIS-ie i Komisji Europejskiej informacji niezbędnych do sporządzenia sprawozdań dotyczących funkcjonowania ECRIS-TCN.
c) wysyłanie zapytań do systemu ECRIS-TCN także w przypadku osoby posiadającej wyłącznie obywatelstwo Unii Europejskiej, gdy taką potrzebę zgłosi podmiot uprawniony do uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego wraz z zapytaniem o udzielenie informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego.
d) udzielanie Eurojust na piśmie zgody na poinformowanie państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej o tym, że Polska jest w posiadaniu informacji z rejestru karnego na temat obywatela państwa trzeciego albo odmowę udzielenia takiej zgody nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania pytania o udzielenie zgody.
- wydawanie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnej w razie odmowy sprostowania lub usunięcia danych osoby z systemu ECRIS-TCN,
- uporządkowanie regulacji związanej ze sposobem wymiany informacji z rejestrów karnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej za pośrednictwem systemu ECRIS. Obecnie ustawa o KRK wymienia rodzaje informacji przesyłane organom centralnym państw członkowskich za pośrednictwem ECRIS, chyba, że nie jest to możliwe z przyczyn technicznych. Zgodnie z projektem, wymiana będzie się odbywała za pośrednictwem ECRIS z zastosowaniem znormalizowanego formatu. Jeśli system będzie niedostępny, wymiana odbędzie się z wykorzystaniem wszelkich innych środków pozwalających na wytworzenie pisemnego potwierdzenia i umożliwiających stwierdzenie autentyczności tych informacji. O przerwie w działaniu systemu biuro informacyjne niezwłocznie poinformuje pozostałe państwa członkowskie.
- Minister Sprawiedliwości będzie odpowiadał za obsługę oprogramowania wzorcowego ECRIS i baz danych służących do przechowywania, wysyłania i odbierania informacji pochodzących z rejestrów karnych pomiędzy organami centralnymi państw członkowskich,
- rozszerzenie informacji zamieszczanych w karcie rejestracyjnej i zawiadomieniu poprzez dodanie informacji o obywatelstwach oraz o tym, że osoba jest bezpaństwowcem albo jej obywatelstwo jest nieznane. Wynika to z dyrektywy 2019/884, zgodnie z którą system ECRIS-TCN obejmuje również bezpaństwowców i osoby, których obywatelstwa nie ustalono, którzy podlegają wyrokom skazującym w państwach członkowskich,
- wprowadzenie podstawy prawnej dla przetwarzania przez biuro informacyjne danych o odciskach linii papilarnych, a ponadto uzupełnienie katalogu danych zamieszczanych w karcie rejestracyjnej o:
a) informację czy czyn zabroniony stanowi przestępstwo o charakterze terrorystycznym,
o którym mowa w art. 115 § 20 Kodeksu karnego albo mające na celu popełnienie tego przestępstwa, albo przestępstwo finansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art. 165a Kodeksu karnego,
b) numer rejestracyjny zbioru automatycznie przetwarzającego dane daktyloskopijne (ID AFIS).
Powyższe zmiany mają na celu umożliwienie stworzenia przez biuro informacyjne wpisu w systemie ECIS-TCN, na który składają się oprócz danych alfanumerycznych także dane daktyloskopijne oraz marker wskazujący m.in., do celów rozporządzeń VIS i ETIAS, że dany obywatel państwa trzeciego został skazany w ciągu ostatnich 25 lat za przestępstwo terrorystyczne. W Polsce dane daktyloskopijne będą pozyskiwane ze zbioru automatycznie przetwarzającego dane daktyloskopijne (AFIS), o którym mowa w art. 21h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Projekt wprowadza zatem podstawę prawną dla przetwarzania tych danych przez biuro informacyjne (za wyjątkiem gromadzenia tych danych w Krajowym Rejestrze Karnym), podstawę dla pozyskania danych ze zbiorów danych daktyloskopijnych prowadzonych przez Komendanta Głównego Policji (ID AFIS ma ułatwić wykonanie tego zadania biuru informacyjnemu). Tryb pozyskiwania danych o odciskach linii papilarnych zostanie określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości,
- rozszerzenie zakresu danych wskazywanych we wniosku i w zapytaniu o informację poprzez konieczność wskazania wszystkich posiadanych obywatelstw lub wskazanie, że osoba jest bezpaństwowcem albo jej obywatelstwo jest nieznane. W konsekwencji rozszerzenia zakresu danych wskazywanych w ww. formularzach należało zapewnić, aby informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego odpowiadała danym wprowadzonym we wniosku albo
w zapytaniu. Wprowadzenie tej zmiany ma na celu prawidłowe wykonanie obowiązków biura informacyjnego, które zobowiązane będzie z urzędu zweryfikować, czy dane osoby wskazanej we wniosku lub zapytaniu będącej obywatelem państwa trzeciego (w tym obywatela Unii Europejskiej, która posiada również obywatelstwo państwa trzeciego), bezpaństwowca albo osoby, której obywatelstwo jest nieznane znajdują się w systemie ECRIS-TCN. Odnalezienie osoby w tym systemie będzie z kolei skutkowało odpytaniem rejestrów karnych państw członkowskich o informacje, które posiadają na temat tej osoby,
- uzupełnienie udzielanej informacji z Krajowego Rejestru Karnego, sporządzanej na wniosek lub zapytanie dotyczących osoby będącej obywatelem państwa trzeciego lub obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który posiada co najmniej jedno obywatelstwo państwa trzeciego składanych w celach, o których mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 2019/816, o informacje z rejestrów karnych państw członkowskich Unii Europejskiej, które posiadają informacje na temat tej osoby albo o informację o nieodnalezieniu w systemie ECRIS-TCN wpisów na temat osoby,
- ograniczenie podmiotom wymienionym w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy o KRK możliwości uzyskania informacji o osobie na żądanie, w przypadku gdy o informację z Krajowego Rejestru Karnego występują w celach, o których mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 2019/816 dotyczącą osoby będącej obywatelem państwa trzeciego lub obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który posiada co najmniej jedno obywatelstwo państwa trzeciego. Obecnie nie ma możliwości modyfikacji usługi udostępniania danych, która umożliwiłaby obsługę żądań dotyczących ww. osób. Zatem podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy o KRK będą musiały w takich sytuacjach występować do Krajowego Rejestru Karnego z zapytaniem,
- uregulowanie zakresu informacji udzielanej właściwym organom państw obcych. Projektowana regulacja w zakresie w jakim odnosi się do informacji udzielanych organom centralnym państw członkowskich stanowi implementację decyzji 2009/315. Reguły dotyczące zakresu udzielanych informacji na potrzeby prowadzonych postępowań innych niż karne znajdą zastosowanie także do zapytań kierowanych przez właściwe organy państw trzecich.
Ponadto projekt przewiduje zmiany o charakterze doprecyzowującym i porządkującym:
- zmianę oraz dodanie definicji legalnych użytych w ustawie o KRK, tj. zmianę definicji właściwego organu państwa obcego, systemu ECRIS oraz dodanie definicji właściwego organu państwa trzeciego. Rozszerzona została definicja wyroku skazującego poprzez zamianę wyrazu „przestępstwo” na „czyn zabroniony”.
- rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do występowania z wnioskiem do Rejestru o zwrócenie się z zapytaniem o udzielnie informacji z rejestru karnego do organów centralnych państw członkowskich Unii Europejskiej o osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną - w przypadkach, w których z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności członków ich organów, wspólników lub prokurentów, w odniesieniu do członków lub kandydatów na członków tych organów, wspólników lub prokurentów. Zmiana ta wynika z potrzeb zgłaszanych zwłaszcza przez spółki prawa handlowego, w których organach zasiadają osoby będące obywatelami innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich Unii Europejskiej,
- zastąpienie pojęcia „późniejsze środki” pojęciem „informacje o późniejszych zmianach”, którym posługuje się ustawa o KRK w kontekście wymiany międzynarodowej. Ostatnim pojęciem posługuje się także decyzja ramowa 2009/315,
- zmianę podstawy usunięcia danych o obywatelach polskich prawomocnie skazanych przez sądy państw obcych. Dane takie będą usuwane z Rejestru po otrzymaniu zawiadomienia o usunięciu skazania przesłanego przez właściwy organ państwa obcego, a nie jak jest to obecnie, czyli po otrzymaniu zawiadomienia o zatarciu skazania przesłanego przez właściwy organ państwa obcego. Projektowana zmiana zapewnia, że usunięcie danych o skazaniu państwa obcego nie będzie budziło wątpliwości również po przesłaniu informacji, np. o stwierdzeniu nieważności orzeczenia wydanego przez państwo obce, jak również w przypadku uchylenia orzeczenia
w drodze kasacji czy też wznowienia postępowania.

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Projekt przewiduje, iż Policja będzie, na polecenie organów ścigania, w zakresie wykonywanych przez te organy zadań określonych w przepisach szczególnych, pobierać odciski linii papilarnych od obywateli państw trzecich. Zmiana ma na celu zapewnienie możliwości pobrania odcisków linii papilarnych na wniosek organów, które nie są do tej czynności uprawnione. Norma ta ma umożliwić wykonanie postanowień rozporządzenia 2019/816, zgodnie z którym organ centralny skazującego państwa członkowskiego, tworząc wpis w systemie ECRIS-TCN, dołącza do danych alfanumerycznych również dane daktyloskopijne pobrane od obywatela państwa trzeciego w rozumieniu art. 3 pkt 7 rozporządzenia 2019/816. Tym samym konieczne było zapewnienie, by odciski linii papilarnych były pobierane od obywateli państw trzecich w każdym postępowaniu przygotowawczym, w tym prowadzonym przez organ nieposiadający uprawnień do ich pobierania.
Projektowana regulacja pozwala również Policji gromadzić w zbiorach danych daktyloskopijnych prowadzonych przez Komendanta Głównego Policji informacji o obywatelach państwa trzeciego w rozumieniu art. 3 pkt 7 rozporządzenia 2019/816, którzy posiadają status podejrzanego, osoby podejrzanej, oskarżonego lub skazanego – również w przypadku przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Zmiana Kodeksu postępowania karnego ma na celu:
1. Wprowadzenie obowiązku pobierania odcisków linii papilarnych od obywateli państw trzecich podejrzanych o popełnienie przestępstwa, a następnie przekazanie ich Komendantowi Głównemu Policji w celu przetwarzania w zbiorach danych daktyloskopijnych. Tak pobrany odcisk trafi m.in. do zbioru automatycznie przetwarzającego dane daktyloskopijne (AFIS), gdzie zostanie nadany mu numer rejestracyjny tego zbioru (ID AFIS),
2. Wprowadzenie wymogu umieszczania ID AFIS w akcie oskarżenia. Zakłada się, że jego brak będzie stanowił uchybienie formalne dające podstawę zwrotu aktu oskarżenia do uzupełnienia. Takie rozwiązanie powinno zagwarantować, że sąd będzie dysponował numerem ID AFIS, aby go następnie zamieścić w karcie rejestracyjnej,
3. Zabezpieczenie również umieszczenia w akcie oskarżenia ID AFIS osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego. W takich przypadkach czynności mających na celu dołączenie do aktu oskarżenia ID AFIS będzie dokonywać Policja – na polecenie sądu.
W efekcie proponowanym zmian, w przypadku skazania obywatela państwa trzeciego, biuro informacyjne dzięki otrzymanemu w karcie rejestracyjnej ID AFIS będzie mogło pozyskać jego dane daktyloskopijne z policyjnej bazy AFIS i zamieścić je we wpisie w systemie ECRIS-TCN wraz z danymi alfanumerycznymi wypełniając tym samym obowiązek nałożony przez rozporządzenie 2019/816.
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy
Rozporządzenie 2019/816 zakłada, że we wpisie w systemie ECRIS-TCN będą umieszczane dane daktyloskopijne pobrane na podstawie jednego z następujących kryteriów: w przypadku obywatela państwa trzeciego, wobec którego wydano wyrok skazujący na karę pozbawienia wolności w wymiarze co najmniej 6 miesięcy, albo w przypadku obywatela państwa trzeciego skazanego za popełnienie przestępstwa, które na mocy prawa państwa członkowskiego jest zagrożone karą pozbawienia wolności o maksymalnym wymiarze co najmniej 12 miesięcy.
Dlatego projekt przewiduje odstąpienie od obowiązku pobierania odcisków linii papilarnych w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawach o wykroczenia skarbowe.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Arkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 2 grudnia 2025 r.
Status realizacji:
Zrealizowany