Projekt ustawy o zmianie ustawy o obywatelstwie polskim oraz niektórych innych ustaw

Informacje o publikacji dokumentu

Pierwsza publikacja:: 27.10.2026 15:16 Magdalena Kucharska
Wytwarzający/ Odpowiadający:: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Tytuł	Wersja	Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy o obywatelstwie polskim oraz niektórych innych ustaw	1.0	27.10.2026 15:16 Magdalena Kucharska

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD491","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Uchwalona w dniu 2 kwietnia 2009 r. ustawa o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2025 r. poz. 1611) miała na celu wprowadzenie nowych regulacji uwzględniających zmiany ustrojowe państwa, jakie zaszły w latach 90. ubiegłego wieku, a w tym przede wszystkim wyrażone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Ustawa weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2012 r., z wyłączeniem przepisów rozdziału 5 regulującego przesłanki materialne oraz tryb postępowania w sprawach o przywrócenie obywatelstwa polskiego, który wszedł w życie z dniem 15 maja 2012 r. Zmiany w sytuacji migracyjnej i międzynarodowej Polski, szczególnie w ostatnich latach, spowodowały, że regulacje ustawy o obywatelstwie polskim z 2009 r. nie odpowiadają aktualnym wyzwaniom związanym ze znaczącym wzrostem liczby cudzoziemców przebywających w Polsce, a w konsekwencji zwiększonym zainteresowaniem uzyskania obywatelstwa polskiego. Warto wskazać, iż Polska jeszcze na początku XXI wieku miała typowy charakter emigracyjny, a napływ imigrantów był ograniczony. Zmiana w tym zakresie nastąpiła po roku 2004, tj. przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, a następnie po 2014 roku, kiedy do Polski zaczęli napływać masowo, w celach zarobkowych oraz uciekając przed wojną, obywatele Ukrainy. Wzrost napływu cudzoziemców był również efektem zmian w polskim prawie (m.in. wprowadzenie instrumentu oświadczeń pracodawców o zamiarze zatrudnienia cudzoziemca, początkowo dla obywateli trzech, a następnie sześciu państw Europy Wschodniej oraz zliberalizowanie zasad wydawania zezwoleń na pracę, a także uproszczenie zasad wydawania zezwoleń na pobyt stały cudzoziemcom polskiego pochodzenia oraz posiadającym Kartę Polaka). Zwiększenie liczby cudzoziemców zamieszkujących w Polsce skutkuje wzrostem liczby osób ubiegających się o nabycie obywatelstwa polskiego. Kwestia zasad nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców nabiera zatem coraz większego znaczenia i konieczne staje się dostosowanie przepisów regulujących te zagadnienia do zmieniającej się sytuacji. Należy założyć, że w kolejnych latach liczba wniosków o nadanie obywatelstwa polskiego oraz o uznanie za obywatela polskiego będzie rosnąć. Dlatego też konieczne jest wprowadzenie zmian w zasadach nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców tak, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i wiarygodność tego procesu, szczególnie przez weryfikację rzeczywistego związku z Polską oraz ograniczanie zagrożeń w sferze bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego.\nNabycie obywatelstwa polskiego wiąże się z przyznaniem licznych praw, także wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej (nabycie obywatelstwa Unii Europejskiej), dlatego proces ten musi być odpowiednio określony. Kluczowym kryterium dla uzyskania obywatelstwa polskiego musi być zintegrowanie w polskim społeczeństwie, w szczególności poprzez znajomość języka polskiego oraz respektowanie norm i zasad społecznych obowiązujących w Polsce. \nW przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 15 października 2024 r. dokumencie „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030” jako jeden z celów wskazuje się transparentnie uregulowany proces nabycia obywatelstwa polskiego. Jest to element priorytetowych działań państwa w obszarze bezpieczeństwa, związanych z ochroną granic i zapobieganiem nielegalnej imigracji. Analogiczne wytyczne w tym zakresie wskazano również w przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 1 kwietnia 2025 r. Rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za granicą na lata 2025-2030. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projektowana ustawa zakłada wprowadzenie następujących zmian w ustawie z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim:\nI. W procedurze uznania za obywatela polskiego:\n1. Wydłużenie wymaganego minimalnego okresu legalnego zamieszkiwania cudzoziemca w Polsce;\n2. Obowiązek złożenia przez cudzoziemca deklaracji wierności wobec Rzeczypospolitej Polskiej oraz zdania egzaminu z wiedzy o Polsce (test obywatelski); \n3. Posiadanie przez cudzoziemca centrum życiowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i związana z tym rezydencja podatkowa; \n4. Określenie minimalnej wysokości dochodu uzyskiwanego przez cudzoziemca (samowystarczalność);\n5. Wprowadzenie wymogu przedstawienia tytułu prawnego do lokalu oraz źródeł utrzymania dla wszystkich grup cudzoziemców ubiegających się o uznanie za obywatela polskiego;\n6. Podniesienie wymaganego poziomu znajomości języka polskiego z poziomu biegłości B1 na B2.\n\nProponuje się także wprowadzenie dodatkowych obligatoryjnych przesłanek wydania decyzji odmawiającej uznania za obywatela polskiego, co ma znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego. Projektowane przepisy konkretyzują niepożądane działania lub zdarzenia jako jednoznacznie wskazujące na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego (m.in. skazanie prawomocnym wyrokiem, nałożenie mandatów lub orzeczenie grzywien, w określonym czasie przed złożeniem wniosku, wskazanie we wniosku nieprawdziwych danych lub informacji, przedstawienie fałszywych dokumentów).\n\nII. W procedurze przywrócenia obywatelstwa polskiego jest planowane:\n1. Wygaszenie możliwości nabycia przez cudzoziemców obywatelstwa polskiego w trybie uproszczonym, tj. na podstawie art. 38 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim – zaproponowano termin końcowy składania wniosków do dnia 31 grudnia 2030 r.; \n2. Wprowadzenie obowiązku złożenia przez cudzoziemca deklaracji wierności wobec Rzeczypospolitej Polskiej;\n3. Określenie przesłanek wydania decyzji negatywnej oraz uchylenia decyzji, analogicznie jak w procedurze uznania za obywatela polskiego.\n\nWprowadzenie do ustawy o obywatelstwie polskim przesłanki – niezależnej od rozwiązań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego – umożliwiającej uchylenie decyzji o uznaniu za obywatela polskiego oraz o przywróceniu obywatelstwa polskiego w każdym czasie. Przede wszystkim dotyczy to przypadków, w których cudzoziemcy złożyli w trakcie postępowania o nabycie obywatelstwa polskiego, ale również postępowań legalizujących pobyt lub o przyznanie Karty Polaka, fałszywe dokumenty, nieprawdziwe oświadczenia lub zataili prawdę. Będzie to jednoznaczny sygnał dla wszystkich cudzoziemców, iż Rzeczpospolita Polska nigdy nie zaakceptuje i nie będzie tolerowała takiego zachowania cudzoziemca, który uzyskał decyzję o nabyciu obywatelstwa polskiego na skutek podstępu lub wyłudzenia.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MSWiA","value":"MSWiA"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Magdalena Roguska Sekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MSWiA","value":"MSWiA"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"IV kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}

UD491

Projekty ustaw

D – pozostałe projekty

Uchwalona w dniu 2 kwietnia 2009 r. ustawa o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2025 r. poz. 1611) miała na celu wprowadzenie nowych regulacji uwzględniających zmiany ustrojowe państwa, jakie zaszły w latach 90. ubiegłego wieku, a w tym przede wszystkim wyrażone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Ustawa weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2012 r., z wyłączeniem przepisów rozdziału 5 regulującego przesłanki materialne oraz tryb postępowania w sprawach o przywrócenie obywatelstwa polskiego, który wszedł w życie z dniem 15 maja 2012 r. Zmiany w sytuacji migracyjnej i międzynarodowej Polski, szczególnie w ostatnich latach, spowodowały, że regulacje ustawy o obywatelstwie polskim z 2009 r. nie odpowiadają aktualnym wyzwaniom związanym ze znaczącym wzrostem liczby cudzoziemców przebywających w Polsce, a w konsekwencji zwiększonym zainteresowaniem uzyskania obywatelstwa polskiego. Warto wskazać, iż Polska jeszcze na początku XXI wieku miała typowy charakter emigracyjny, a napływ imigrantów był ograniczony. Zmiana w tym zakresie nastąpiła po roku 2004, tj. przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, a następnie po 2014 roku, kiedy do Polski zaczęli napływać masowo, w celach zarobkowych oraz uciekając przed wojną, obywatele Ukrainy. Wzrost napływu cudzoziemców był również efektem zmian w polskim prawie (m.in. wprowadzenie instrumentu oświadczeń pracodawców o zamiarze zatrudnienia cudzoziemca, początkowo dla obywateli trzech, a następnie sześciu państw Europy Wschodniej oraz zliberalizowanie zasad wydawania zezwoleń na pracę, a także uproszczenie zasad wydawania zezwoleń na pobyt stały cudzoziemcom polskiego pochodzenia oraz posiadającym Kartę Polaka). Zwiększenie liczby cudzoziemców zamieszkujących w Polsce skutkuje wzrostem liczby osób ubiegających się o nabycie obywatelstwa polskiego. Kwestia zasad nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców nabiera zatem coraz większego znaczenia i konieczne staje się dostosowanie przepisów regulujących te zagadnienia do zmieniającej się sytuacji. Należy założyć, że w kolejnych latach liczba wniosków o nadanie obywatelstwa polskiego oraz o uznanie za obywatela polskiego będzie rosnąć. Dlatego też konieczne jest wprowadzenie zmian w zasadach nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców tak, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i wiarygodność tego procesu, szczególnie przez weryfikację rzeczywistego związku z Polską oraz ograniczanie zagrożeń w sferze bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego.
Nabycie obywatelstwa polskiego wiąże się z przyznaniem licznych praw, także wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej (nabycie obywatelstwa Unii Europejskiej), dlatego proces ten musi być odpowiednio określony. Kluczowym kryterium dla uzyskania obywatelstwa polskiego musi być zintegrowanie w polskim społeczeństwie, w szczególności poprzez znajomość języka polskiego oraz respektowanie norm i zasad społecznych obowiązujących w Polsce.
W przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 15 października 2024 r. dokumencie „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030” jako jeden z celów wskazuje się transparentnie uregulowany proces nabycia obywatelstwa polskiego. Jest to element priorytetowych działań państwa w obszarze bezpieczeństwa, związanych z ochroną granic i zapobieganiem nielegalnej imigracji. Analogiczne wytyczne w tym zakresie wskazano również w przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 1 kwietnia 2025 r. Rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za granicą na lata 2025-2030.

Projektowana ustawa zakłada wprowadzenie następujących zmian w ustawie z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim:
I. W procedurze uznania za obywatela polskiego:
1. Wydłużenie wymaganego minimalnego okresu legalnego zamieszkiwania cudzoziemca w Polsce;
2. Obowiązek złożenia przez cudzoziemca deklaracji wierności wobec Rzeczypospolitej Polskiej oraz zdania egzaminu z wiedzy o Polsce (test obywatelski);
3. Posiadanie przez cudzoziemca centrum życiowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i związana z tym rezydencja podatkowa;
4. Określenie minimalnej wysokości dochodu uzyskiwanego przez cudzoziemca (samowystarczalność);
5. Wprowadzenie wymogu przedstawienia tytułu prawnego do lokalu oraz źródeł utrzymania dla wszystkich grup cudzoziemców ubiegających się o uznanie za obywatela polskiego;
6. Podniesienie wymaganego poziomu znajomości języka polskiego z poziomu biegłości B1 na B2.

Proponuje się także wprowadzenie dodatkowych obligatoryjnych przesłanek wydania decyzji odmawiającej uznania za obywatela polskiego, co ma znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa oraz porządku publicznego. Projektowane przepisy konkretyzują niepożądane działania lub zdarzenia jako jednoznacznie wskazujące na zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego (m.in. skazanie prawomocnym wyrokiem, nałożenie mandatów lub orzeczenie grzywien, w określonym czasie przed złożeniem wniosku, wskazanie we wniosku nieprawdziwych danych lub informacji, przedstawienie fałszywych dokumentów).

II. W procedurze przywrócenia obywatelstwa polskiego jest planowane:
1. Wygaszenie możliwości nabycia przez cudzoziemców obywatelstwa polskiego w trybie uproszczonym, tj. na podstawie art. 38 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim – zaproponowano termin końcowy składania wniosków do dnia 31 grudnia 2030 r.;
2. Wprowadzenie obowiązku złożenia przez cudzoziemca deklaracji wierności wobec Rzeczypospolitej Polskiej;
3. Określenie przesłanek wydania decyzji negatywnej oraz uchylenia decyzji, analogicznie jak w procedurze uznania za obywatela polskiego.

Wprowadzenie do ustawy o obywatelstwie polskim przesłanki – niezależnej od rozwiązań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego – umożliwiającej uchylenie decyzji o uznaniu za obywatela polskiego oraz o przywróceniu obywatelstwa polskiego w każdym czasie. Przede wszystkim dotyczy to przypadków, w których cudzoziemcy złożyli w trakcie postępowania o nabycie obywatelstwa polskiego, ale również postępowań legalizujących pobyt lub o przyznanie Karty Polaka, fałszywe dokumenty, nieprawdziwe oświadczenia lub zataili prawdę. Będzie to jednoznaczny sygnał dla wszystkich cudzoziemców, iż Rzeczpospolita Polska nigdy nie zaakceptuje i nie będzie tolerowała takiego zachowania cudzoziemca, który uzyskał decyzję o nabyciu obywatelstwa polskiego na skutek podstępu lub wyłudzenia.

MSWiA

Magdalena Roguska Sekretarz Stanu

MSWiA

IV kwartał 2026 r.