Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw

Informacje o publikacji dokumentu

Pierwsza publikacja:

06.02.2026 13:59 Agnieszka Kowalska

Wytwarzający/ Odpowiadający:

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Pokaż historię zmian

Tytuł	Wersja	Dane zmiany / publikacji
Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw	1.0	06.02.2026 13:59 Agnieszka Kowalska

Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC142","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UC{#UC_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"C – projekty implementujące UE","value":"C – projekty implementujące UE"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (dalej jako: rozporządzenie CPC)[1] (obowiązujące w państwach członkowskich Unii Europejskiej od 17 stycznia 2017 r.) wymaga przyznania nowych, minimalnych uprawnień organom ochrony praw konsumentów w obszarze: dochodzeniowym (art. 9 ust. 3 rozporządzenia CPC) oraz w zakresie egzekwowania prawa (art. 9 ust. 4 rozporządzenia CPC), tak aby zwiększyć skuteczność reagowania na naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zawierających umowy online. \nZgodnie z art. 31 pkt 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów[2] (dalej: „ustawa OKiK”) – wykonywanie zadań i kompetencji organu właściwego określonych w rozporządzeniu CPC należy do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: Prezes UOKiK). \nPrezes UOKiK dysponuje już częścią określonych w rozporządzeniu CPC kompetencji, które należy uzupełnić o trzy dodatkowe instrumenty prawne wymagane rozporządzeniem CPC tj.:\n1) kompetencja do nabywania towarów lub usług, w tym z wykorzystaniem możliwości przedstawienia się jako inna osoba/ukrycia tożsamości (art. 9 ust. 3 lit. d) rozporządzenia CPC);\n2) kompetencje względem interfejsów internetowych – zgodnie z art. 9 ust. 4 lit. g rozporządzenia CPC, właściwe organy w przypadku braku innych skutecznych środków, które mogą doprowadzić do zaprzestania lub zakazania naruszenia objętego rozporządzeniem CPC, oraz w celu zapobieżeniu ryzyku wyrządzenia poważnych szkód zbiorowym interesom konsumentów, muszą posiadać kompetencję do:\n(i) nakazania ograniczenia dostępu do interfejsu internetowego, umieszczenia wyraźnego ostrzeżenia dla konsumentów wchodzących na interfejs internetowy lub do usunięcia treści,\n(ii) nakazania usunięcia lub wyłączenia interfejsu internetowego lub ograniczenia dostępu do niego przez dostawcę usług hostingowych, lub\n(iii) w odpowiednich przypadkach nakazania rejestrom domen i podmiotom rejestrującym domeny usunięcia pełnej nazwy domenowej (FQDN) i umożliwienia właściwemu organowi jej rejestracji;\n3) rozszerzenie zakresu zastosowania instytucji przeszukania na postępowania w sprawach naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (art. 105n ustawy OKiK).\n_________________________________\n[1] Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1.\n[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1616.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"I. Nowe kompetencje Prezesa UOKiK - zmiany związane z potrzebą zapewnienia wykonania rozporządzenia CPC \n\n1.1.\tKompetencje odnoszące się do nabywania towarów lub usług w tym, w razie potrzeby, z wykorzystaniem możliwości przedstawienia się jako inna osoba lub ukrycia tożsamości (art. 9 ust. 3 lit. d rozporządzenia CPC)\n\nWykonanie obowiązków wynikających z art. 9 ust. 3 lit. d rozporządzenia CPC wymaga wprowadzenia przepisów, na podstawie których Prezes UOKiK uzyska uprawnienie do nabywania towarów lub usług jako zakupów testowych (kontrolnych), w tym, w razie potrzeby, posługując się ukrytą tożsamością. Uprawnienie to ma na celu wykrywanie naruszeń objętych rozporządzeniem CPC, przykładowo odmowy przysługującego konsumentowi prawa do odstąpienia od umowy zawieranej na odległość, a także uzyskania dowodów, w tym dzięki kontroli i obserwacji, a także możliwości badania, rozkładania na części i testowania produktów.\nW projekcie ustawy proponuje się przyjęcie rozwiązania, zgodnie z którym w zasadniczym wariancie, zakupu kontrolnego pod ukrytą tożsamością będzie dokonywał kontrolujący w trakcie kontroli w toku postępowania prowadzonego przed Prezesem UOKiK. Ukrycie tożsamości będzie polegało na użyciu imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania innego niż rzeczywiste, a także przy użyciu innego niż służbowy adresu mailowego, którego login nie ujawnia tożsamości kontrolującego. Przybrane, na potrzeby kontroli, imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz adres mailowy będzie losowo wybierane z bazy prowadzonej przez Prezesa UOKiK w tym celu. Proponowane rozwiązanie będzie spójne z analogicznym uprawnieniem do dokonywania zakupu kontrolnego pod ukrytą tożsamością, przyznanego organom ochrony rynku na podstawie rozporządzenia 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. \nZ uwagi jednak na specyfikę spraw, w których Prezes UOKiK prowadzi postępowania, mogą wystąpić sytuacje, gdy ukrycie tożsamości kontrolującego przez użycie innych niż rzeczywiste imion i nazwisk z „bazy nazwisk” nie będzie wystarczające. Chodzi przede wszystkim o możliwość skontrolowania całego procesu sprzedaży i praktyk z tym związanych dotyczących umów obejmujących w szczególności skomplikowane i ryzykowne usług finansowe. W takich przypadkach nie jest możliwe skonfrontowanie treści oferty składanej przez przedstawiciela przedsiębiorcy i treści umowy zawieranej z konsumentem na podstawie samej oferty. Niezbędne jest zawarcie umowy i posłużenie się dokumentem ukrywającym prawdziwą tożsamość kontrolującego oraz wskazującym numer PESEL. \nProponuje się zatem, aby w przypadkach skomplikowanych produktów i usług oferowanych konsumentom przeprowadzenie zakupu kontrolnego dokonał organ, który ma uprawnienia do działania w procedurze, w której kontrolujący posługuje się dokumentami, w tym historią transakcji czy historią kredytową, ukrywającymi jego tożsamość. \n\n1.2.\tKompetencje dotyczące interfejsów internetowych (art. 9 ust. 4 lit. g rozporządzenia CPC) \n\nZgodnie z art. 9 ust. 4 lit. g rozporządzenia CPC, w przypadku braku innych skutecznych środków, które mogą doprowadzić do zaprzestania lub zakazania naruszenia objętego rozporządzeniem oraz w celu zapobieżeniu ryzyku wyrządzenia poważnych szkód zbiorowym interesom konsumentów, właściwy organ ma prawo do:\n– nakazania usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do interfejsu internetowego lub nakazania umieszczenia wyraźnego ostrzeżenia dla konsumentów wchodzących na interfejs internetowy,\n– nakazania dostawy usług hostingowych usunięcia lub wyłączenia interfejsu internetowego lub ograniczenia dostępu do niego,\n– w odpowiednich przypadkach nakazania rejestrom domen i podmiotom rejestrującym domeny usunięcia pełnej nazwy domenowej (FQDN) i umożliwienia właściwemu organowi jej rejestracji.\nW celu wykonania uprawnienia wynikającego z art. 9 ust. 4 lit. g) rozporządzenia CPC, proponuje się wyposażyć Prezesa UOKiK w kompetencję polegającą na czasowym nakazaniu przedsiębiorcy zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia dla konsumentów wchodzących na interfejs internetowy, który to nakaz byłby nakładany w toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania, gdy zachodzi podejrzenie, że przedsiębiorca dopuszcza się praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, która może spowodować znaczne straty lub niekorzystne skutki dla szerokiego kręgu konsumentów, a brak jest innych skutecznych środków, które mogą im zapobiec.\nJeżeli przedsiębiorca nie wykona ww. nakazu, następnym krokiem może być wystąpienie do dostawcy usług pośrednich z żądaniem nieodpłatnego zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia, usunięcia treści, ograniczenia dostępu lub wyłączenia interfejsu internetowego. \nKolejne rozwiązanie to kompetencja do nakazania przedsiębiorcy, w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia dla konsumentów wchodzących na interfejs internetowy, usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do interfejsu internetowego. Warunkiem zastosowania ww. nakazów jest brak zaniechania przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów lub usunięcia skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów oraz konieczność zapobieżenia ryzyku wyrządzenia dalszych znacznych strat lub niekorzystnych skutków dla szerokiego kręgu konsumentów, przy braku innych skutecznych środków, które mogą do tego doprowadzić.\nJeżeli przedsiębiorca nie wykona jednego z ww. nakazów, następnym krokiem może być wystąpienie do dostawcy usług pośrednich z żądaniem nieodpłatnego zamieszczenia wyraźnego ostrzeżenia, usunięcia treści, ograniczenia dostępu lub wyłączenia interfejsu internetowego. \nDodatkowo w przypadku niewykonania przez przedsiębiorcę zobowiązania do usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do interfejsu internetowego, Prezes UOKiK będzie miał też możliwość wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wpis do prowadzonego przez niego Rejestru na podstawie przepisu odpowiednio zmienionej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych[3] - nazwy domeny internetowej objętej zobowiązaniem zawartym w decyzji, której przedsiębiorca nie wykonał. Jeżeli opisane powyżej działania okażą się nieskuteczne, Prezes UOKiK będzie mógł wystąpić do podmiotu rejestrującego domenę internetową lub podmiotu prowadzącego rejestr domen internetowych (NASK) z żądaniem usunięcia pełnej nazwy domenowej oraz zarejestrowania jej na Prezesa Urzędu.\n\n1.3.\tRozszerzenie instytucji przeszukania na postępowania konsumenckie (art. 9 ust. 3 lit. c rozporządzenia CPC) \n\nW art. 9 ust. 3 lit. c) rozporządzenia CPC przewidziano obowiązek zapewnienia organowi właściwemu w sprawach ochrony konsumentów, uprawnienia do przeprowadzenia niezbędnych kontroli na miejscu, w ramach postępowań w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w tym wkraczania do pomieszczeń i środków transportu oraz na tereny, z których przedsiębiorca, którego dotyczy kontrola, korzysta w celach związanych ze swoją działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub wykonywaniem wolnego zawodu. Celowe jest zatem rozszerzenie istniejącej obecnie instytucji przeszukania, na postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. \nObecnie ustawa OKiK przewiduje możliwość przeszukania w sprawach z zakresu ochrony konkurencji, w postępowaniu antymonopolowym. Proponuje się zatem zmianę art. 105n ustawy OKiK poprzez wprowadzenie możliwości dokonania przeszukania w postępowaniu w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W tym celu przewiduje się rozszerzenie kompetencji już istniejącej, nie zaś udzielenie nowej kompetencji. Pozostałe rozwiązania w zakresie instytucji przeszukania, funkcjonujące na gruncie ustawy OKiK, nie będą podlegały zmianie. Podobnie jak obecnie dokonanie przeszukania warunkowane będzie uzyskaniem zgody SOKiK udzielonej na wniosek Prezesa UOKiK, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie poważnego naruszenia przepisów ustawy, w szczególności gdy mogłoby dojść do zatarcia dowodów. \n\n1.4.\tKompetencje odnoszące się do nakładania kar (art. 9 ust. 4 lit. h rozporządzenia CPC)\n\nPrezes UOKiK został już wyposażony w kompetencje do nakładania kar pieniężnych. Niemniej jednak w związku z analizą przeprowadzoną w kontekście wdrożonych w ostatnim czasie dyrektyw z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów występuje potrzeba wprowadzenia punktowych zmian w przepisach sankcyjnych w celu uspójnienia przepisów krajowych z regulacjami unijnymi, w zakresie ochrony zbiorowych interesów konsumentów. Zmiany nie będą wiązały się ze zmianą wysokości nakładanych kar pieniężnych.\n\nII. Zmiany dostosowawcze, wynikające z wejścia w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3228 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie uchylenia rozporządzenia (UE) nr 524/2013 i zmiany rozporządzeń (UE) 2017/2394 i (UE) 2018/1724 w odniesieniu do likwidacji europejskiej platformy internetowego rozstrzygania sporów\n\nW dniu 19 stycznia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie nr 2024/3228, na mocy którego ze skutkiem od dnia 20 lipca 2025 r. uchyla się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 524/2013 w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich (Dz. U. L 165 z 18.6.2013, s. 1). W dniu tym zlikwidowana zostanie platforma internetowego rozstrzygania sporów. \nW konsekwencji niezbędne jest wprowadzenie w prawie polskim zmian wynikowych, polegających na uchyleniu z obowiązujących przepisów odwołań do uchylanego rozporządzenia nr 524/2013. Projektowana ustawa, w celu dostosowania do stanu prawnego powstałego wskutek uchylenia rozporządzenia nr 524/2013, będzie przewidywała wyłącznie zmiany o charakterze legislacyjnym (uchylenie odesłań).\n\nIII. Środki usunięcia trwających skutków naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów lub zakazu stosowania niedozwolonych postanowień wzorców umowy (art. 9 ust. 4 lit. c) rozporządzenia CPC) – doprecyzowanie zakresu zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych[4] \n\nZgodnie z art. 9 ust. 4 lit. c) rozporządzenia CPC właściwe organy krajowe powinny mieć kompetencję do uzyskania od przedsiębiorcy dodatkowych zobowiązań w zakresie środków zaradczych dla konsumentów, dotkniętych domniemanym naruszeniem objętym niniejszym rozporządzeniem, lub, w odpowiednich przypadkach, prawo zwrócenia się do przedsiębiorcy o złożenie zobowiązania w postaci zaoferowania odpowiednich środków zaradczych konsumentom, których dotyczy to naruszenie. \nZgodnie z przepisami ustawy OKiK, Prezes UOKiK posiada kompetencję do wydawania decyzji w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz w sprawach o uznanie postanowień wzorców umowy za niedozwolone, w ramach których może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zakazu lub przyjąć zobowiązanie przedsiębiorcy w tym zakresie, np. zwrot konsumentom dotkniętym skutkami bezprawnych praktyk określonych kwot pieniężnych lub innych świadczeń, w celu wyrównania ich strat gospodarczych spowodowanych stosowaniem bezprawnych praktyk. \nZgodnie z art. art. 21 ust. 1 pkt. 2-4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 163)[5], z podatku dochodowego od osób fizycznych zwolniony jest szereg odszkodowań i zadośćuczynień, tym m. in. odszkodowania i zadośćuczynienia zasądzane przez sąd bądź będące wynikiem ugody sądowej (pkt 3b), jak również świadczenia kompensacyjne (pkt 4a-4c). Zgodnie z przyjmowaną przez organy podatkowe interpretacją, niektóre środki o charakterze kompensacyjnym, których wypłata wynika z decyzji Prezesa UOKiK, stanowią przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w przypadku jego wypłacenia, przedsiębiorca ma obowiązek wystawienia deklaracji PIT-11 na rzecz konsumenta i przekazania tej informacji organom skarbowym, zaś konsument jest zobowiązany do odprowadzenia od tego przysporzenia podatku dochodowego.\nBiorąc pod uwagę kompensacyjny charakter środków usunięcia trwających skutków naruszenia uzyskiwanych przez konsumentów, zasadne jest doprecyzowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, i objęcie tych środków zwolnieniem od podatku dochodowego. \n_________________________________\n[3] Dz. U. z 2023 r. poz. 227.\n[4] Przedmiotowa zmiana wykracza poza minimalne regulacje wymagane do realizacji obowiązków wynikających z rozporządzenia CPC.\n[5] Dz.U. z 2025 r. poz. 163.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Prezes UOKiK","value":"Prezes UOKiK"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"},{"id":"Minister - Członek RM, Szef KPRM","value":"Minister - Członek RM, Szef KPRM"},{"id":"MSWiA","value":"MSWiA"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Tomasz Chróstny Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Prezes UOKiK","value":"Prezes UOKiK"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}