Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD195","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Celami projektu jest:\n1. Likwidacja krajowego rejestru utraconych dóbr kultury, o którym mowa w rozdziale 2a ustawy z dnia 23 lipca 2023 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907), zwanej dalej „u.o.z.”. Przepisy dotyczące rejestru utraconych dóbr kultury weszły w życie z dniem 21 czerwca 2015 r. Celem ich przyjęcia miało być wzmocnienie ochrony interesów właścicieli przez wyłączenie w stosunku do dóbr wpisanych do ww. rejestru (utraconych przez właściciela w wyniku popełnienia przestępstwa) przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237) o zasiedzeniu i ich nabyciu od osoby nieuprawnionej. Przez dotychczasowy okres obowiązywania proponowanych do uchylenia przepisów u.o.z., do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury nie został wpisany żaden obiekt i rejestr ten pozostaje pusty. W tej sytuacji, jak wynika z wniosków powziętych przez resort kultury, należy założyć, że instytucja rejestru utraconych dóbr kultury jest zbędna z punktu widzenia założeń, dla jakich powstała.\n2. Wprowadzenie regulacji dotyczącej podstaw prawnych do wszczynania postępowań w sprawach o niedopełnienie obowiązku prowadzenia ksiąg ewidencyjnych przez podmioty gospodarcze wyspecjalizowane w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie art. 120 u.o.z. stanowi, że orzekanie w sprawach określonych w art. 110–118 u.o.z. następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 977 i 1544). Przepis ten nie uwzględnia art. 119a u.o.z., który również wprowadza czyn karalny zagrożony wykroczeniem. Sytuacja ta została spowodowana nałożeniem się wprowadzonej przez art. 61 pkt 12 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U. poz. 1086 oraz z 2019 r. poz. 1591) zmiany w u.o.z., polegającej na dodaniu art. 119a, która weszła w życie z dniem 6 grudnia 2017 r., oraz zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1595), która w zakresie uchylenia art. 119 weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., nadając obecne brzmienie art. 120, nieuwzgledniające art. 119a. W efekcie w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw prawnych do wszczynania postępowań w sprawach o niedopełnienie obowiązku prowadzenia ksiąg ewidencyjnych przez podmioty gospodarcze wyspecjalizowane w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na co zwraca uwagę Krajowa Administracja Skarbowa na podstawie prowadzonych czynności i do czego przychyla się resort kultury.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"1. Usunięcie wszystkich przepisów ustawowych związanych z krajowym rejestrem utraconych dóbr kultury, to jest uchylenie rozdziału 2a u.o.z., wprowadzającego rejestr utraconych dóbr kultury, a także art. 169 § 3, art. 170 § 2, art. 174 § 2 i art. 223 § 4 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, oraz art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury, odnoszących się do rejestru utraconych dóbr kultury.\n2. Dostosowanie brzmienia art. 120 u.o.z. do aktualnego katalogu spraw, w których orzekanie następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia tak, aby przepis ten uwzględniał również karane na podstawie art. 119a u.o.z. niedopełnienie obowiązku prowadzenia ksiąg ewidencyjnych przez podmioty gospodarcze wyspecjalizowane w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.\n3. Nowelizacja ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), polegająca na uzupełnieniu art. 33 ust. 1 pkt 10 lit. h tej ustawy, stanowiącego, że do zadań naczelnika urzędu celno-skarbowego należy rozpoznawanie, wykrywanie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń określonych w art. 108a i 119 u.o.z. – o wykroczenia określone w art. 119a u.o.z.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MKiDN","value":"MKiDN"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Bożena Żelazowska Sekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MKiDN","value":"MKiDN"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III kwartał 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD195
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Celami projektu jest: 1. Likwidacja krajowego rejestru utraconych dóbr kultury, o którym mowa w rozdziale 2a ustawy z dnia 23 lipca 2023 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907), zwanej dalej „u.o.z.”. Przepisy dotyczące rejestru utraconych dóbr kultury weszły w życie z dniem 21 czerwca 2015 r. Celem ich przyjęcia miało być wzmocnienie ochrony interesów właścicieli przez wyłączenie w stosunku do dóbr wpisanych do ww. rejestru (utraconych przez właściciela w wyniku popełnienia przestępstwa) przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237) o zasiedzeniu i ich nabyciu od osoby nieuprawnionej. Przez dotychczasowy okres obowiązywania proponowanych do uchylenia przepisów u.o.z., do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury nie został wpisany żaden obiekt i rejestr ten pozostaje pusty. W tej sytuacji, jak wynika z wniosków powziętych przez resort kultury, należy założyć, że instytucja rejestru utraconych dóbr kultury jest zbędna z punktu widzenia założeń, dla jakich powstała. 2. Wprowadzenie regulacji dotyczącej podstaw prawnych do wszczynania postępowań w sprawach o niedopełnienie obowiązku prowadzenia ksiąg ewidencyjnych przez podmioty gospodarcze wyspecjalizowane w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Obecnie art. 120 u.o.z. stanowi, że orzekanie w sprawach określonych w art. 110–118 u.o.z. następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 977 i 1544). Przepis ten nie uwzględnia art. 119a u.o.z., który również wprowadza czyn karalny zagrożony wykroczeniem. Sytuacja ta została spowodowana nałożeniem się wprowadzonej przez art. 61 pkt 12 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U. poz. 1086 oraz z 2019 r. poz. 1591) zmiany w u.o.z., polegającej na dodaniu art. 119a, która weszła w życie z dniem 6 grudnia 2017 r., oraz zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1595), która w zakresie uchylenia art. 119 weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., nadając obecne brzmienie art. 120, nieuwzgledniające art. 119a. W efekcie w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw prawnych do wszczynania postępowań w sprawach o niedopełnienie obowiązku prowadzenia ksiąg ewidencyjnych przez podmioty gospodarcze wyspecjalizowane w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na co zwraca uwagę Krajowa Administracja Skarbowa na podstawie prowadzonych czynności i do czego przychyla się resort kultury.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
1. Usunięcie wszystkich przepisów ustawowych związanych z krajowym rejestrem utraconych dóbr kultury, to jest uchylenie rozdziału 2a u.o.z., wprowadzającego rejestr utraconych dóbr kultury, a także art. 169 § 3, art. 170 § 2, art. 174 § 2 i art. 223 § 4 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, oraz art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury, odnoszących się do rejestru utraconych dóbr kultury. 2. Dostosowanie brzmienia art. 120 u.o.z. do aktualnego katalogu spraw, w których orzekanie następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia tak, aby przepis ten uwzględniał również karane na podstawie art. 119a u.o.z. niedopełnienie obowiązku prowadzenia ksiąg ewidencyjnych przez podmioty gospodarcze wyspecjalizowane w zakresie obrotu zabytkami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Nowelizacja ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), polegająca na uzupełnieniu art. 33 ust. 1 pkt 10 lit. h tej ustawy, stanowiącego, że do zadań naczelnika urzędu celno-skarbowego należy rozpoznawanie, wykrywanie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń określonych w art. 108a i 119 u.o.z. – o wykroczenia określone w art. 119a u.o.z.
