Powrót

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie żeglugi i portów morskich oraz niektórych innych ustaw

{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD381","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej muszą mieć prawną możliwość skutecznego oddziaływania na zagrożenia terrorystyczne z morza i powietrza, w szczególności te, których nie można zneutralizować środkami pozostającymi w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Brak precyzyjnych przepisów prawnych upoważniających do użycia Sił Zbrojnych RP w celu neutralizacji tych zagrożeń, przy jednoczesnym braku możliwości zastosowania w tym celu innych środków, powoduje, że państwo może być podatne na zagrożenia terrorystyczne. Obowiązujące przepisy prawne nie zapewniają w wystarczający sposób bezpieczeństwa prawnego dowódcom i żołnierzom podejmującym działania w ramach neutralizacji zagrożeń. Projektowane zmiany mają charakter systemowy i zmierzają do uregulowania sytuacji, w których Siły Zbrojne RP mogą zostać użyte do neutralizacji zagrożeń terrorystycznych normowanych zmienianymi ustawami.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Celem projektu jest umożliwienie Siłom Zbrojnym RP podejmowania skutecznych działań w odpowiedzi na zagrożenia terrorystyczne z morza i z powietrza.\nW ustawie z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 692 oraz z 2021 r. poz. 2052) nowelizowany jest art. 27, który przewiduje szczególne uprawnienia dla Ministra Obrony Narodowej ukierunkowane na zapobiegnięcie lub minimalizowanie skutków zdarzenia o charakterze terrorystycznym. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, w celu zapobieżenia, ograniczenia lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego statkom, obiektom portowym i portom oraz związanej z nimi infrastrukturze, powstałego na skutek użycia statku lub obiektu pływającego jako środka ataku o charakterze terrorystycznym, w przypadku, gdy siły i środki Straży Granicznej są niewystarczające lub mogą okazać się niewystarczające, Minister Obrony Narodowej może wydać decyzję o zastosowaniu przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej na polskich obszarach morskich niezbędnych środków, do zatopienia tego statku lub obiektu pływającego włącznie. Projektowana ustawa uszczegóławia te przepisy. Wskazuje, że Minister Obrony Narodowej w decyzji określa oddziały lub pododdziały Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej niezbędne do wykonania decyzji, a także środki będące na wyposażeniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej obejmujące środki przymusu bezpośredniego, broń i inne uzbrojenie, które mogą być użyte oraz ewentualne ograniczenia dotyczące ich użycia. Oddziały i pododdziały SZ RP będą podporządkowane Dowódcy Operacyjnemu RSZ. Dowódca Operacyjny RSZ będzie wydawał rozkaz o użyciu środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia w określonej sytuacji, w sposób adekwatny do zagrożenia oraz w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych. Projektowane przepisy zobowiązują Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych do uprzedniego rozpatrzenia całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia i wynikającego z niego realnego i poważnego zagrożenia dla życia osób postronnych, w tym możliwych ofiar ataku o charakterze terrorystycznym. Podejmując decyzję o wydaniu rozkazu należy postępować ze szczególną rozwagą oraz z uwzględnieniem nadrzędności ochrony życia osób postronnych, traktując możliwość zatopienia statku lub obiektu pływającego jako środek ostateczny. \nOdnosząc się do zmian w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 295), proponuje się rozdzielenie przesłanek możliwości oddziaływania wobec wojskowych i wobec cywilnych statków powietrznych. Inne bowiem muszą być przesłanki stosowane w przypadku zniszczenia statku powietrznego w celu przeciwdziałania wojskowej działalności obcego państwa mogącej wypełniać znamiona ataku na Rzeczpospolitą Polską, a inne do oddziaływania na obiekt cywilny nielegalnie przekraczający granicę. W projektowanych przepisach uregulowano przypadki, w których obcy wojskowy statek powietrzny może być zniszczony bez uprzedniego przechwycenia przez wojskowy statek powietrzny wydzielony z Sił Zbrojnych RP lub państwa Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, a także ostrzeżenia strzałami ostrzegawczymi. Może to nastąpić, jeżeli wojskowy statek powietrzny:\na) dokonuje zbrojnego ataku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,\nb) manewruje na pozycję dogodną do ataku, o którym mowa w lit. a,\nc) wykonuje lot rozpoznawczy mający na celu umożliwienie podjęcia działań, o których mowa w lit. a.\n\nW odniesieniu do cywilnych statków powietrznych, nowelizacja rozróżnia sytuację, gdy na pokładzie statku powietrznego znajdują się jedynie osoby, które zamierzają użyć tego statku powietrznego jako środka ataku terrorystycznego od sytuacji, gdy na pokładzie znajduje się także załoga oraz pasażerowie. Cywilny statek powietrzny może być zniszczony, jedynie wówczas, gdy z okoliczności zdarzenia wynika, że zostanie wykorzystany jako środek ataku o charakterze terrorystycznym; atakowi temu nie można zapobiec za pomocą innych dostępnych środków; nie posiada żadnych osób na pokładzie lub na jego pokładzie znajdują się wyłącznie osoby zamierzające użyć tego statku jako środka ataku o charakterze terrorystycznym.\nKonsekwentnie proponuje się wprowadzenie do ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. -Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1970 oraz z 2021 r. poz. 784, 847 i 1898) możliwości oddziaływania na cywilny statek powietrzny (bez względu na przynależność narodową), który wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej (nie przekraczając granicy państwowej) w sytuacji jego wykorzystania jako środka ataku terrorystycznego na tych samych zasadach co reagowanie wobec obcego cywilnego statku powietrznego przekraczającego nielegalnie granicę państwową. \nProjektowana ustawa nowelizuje także przepisy ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2418 oraz z 2021 r. poz 2447). Katalog wyłączeń stosowania przepisów tej ustawy wskazany w jej art. 3 powinien zostać uzupełniony o działania żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze i ustawie z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich.\nNowe regulacje prawne, ich efekty będą weryfikowane podczas ćwiczeń i działań Sił Zbrojnych RP. Ich wejście w życie doprowadzi do wprowadzenia do polskiego prawa precyzyjnych przepisów upoważniających do użycia Sił Zbrojnych RP w celu neutralizacji zagrożeń terrorystycznych. Państwo Polskie stanie się mniej podatne na zagrożenia terrorystyczne. Nowe przepisy prawne zapewnią bezpieczeństwo prawne dowódcom i żołnierzom podejmującym działania w ramach neutralizacji zagrożeń z morza i z powietrza.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MON","value":"MON"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Mariusz Błaszczak Minister Obrony Narodowej ","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MON","value":"MON"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2023 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 4 maja 2023 r.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD381
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej muszą mieć prawną możliwość skutecznego oddziaływania na zagrożenia terrorystyczne z morza i powietrza, w szczególności te, których nie można zneutralizować środkami pozostającymi w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Brak precyzyjnych przepisów prawnych upoważniających do użycia Sił Zbrojnych RP w celu neutralizacji tych zagrożeń, przy jednoczesnym braku możliwości zastosowania w tym celu innych środków, powoduje, że państwo może być podatne na zagrożenia terrorystyczne. Obowiązujące przepisy prawne nie zapewniają w wystarczający sposób bezpieczeństwa prawnego dowódcom i żołnierzom podejmującym działania w ramach neutralizacji zagrożeń. Projektowane zmiany mają charakter systemowy i zmierzają do uregulowania sytuacji, w których Siły Zbrojne RP mogą zostać użyte do neutralizacji zagrożeń terrorystycznych normowanych zmienianymi ustawami.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Celem projektu jest umożliwienie Siłom Zbrojnym RP podejmowania skutecznych działań w odpowiedzi na zagrożenia terrorystyczne z morza i z powietrza.
W ustawie z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 692 oraz z 2021 r. poz. 2052) nowelizowany jest art. 27, który przewiduje szczególne uprawnienia dla Ministra Obrony Narodowej ukierunkowane na zapobiegnięcie lub minimalizowanie skutków zdarzenia o charakterze terrorystycznym. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, w celu zapobieżenia, ograniczenia lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego statkom, obiektom portowym i portom oraz związanej z nimi infrastrukturze, powstałego na skutek użycia statku lub obiektu pływającego jako środka ataku o charakterze terrorystycznym, w przypadku, gdy siły i środki Straży Granicznej są niewystarczające lub mogą okazać się niewystarczające, Minister Obrony Narodowej może wydać decyzję o zastosowaniu przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej na polskich obszarach morskich niezbędnych środków, do zatopienia tego statku lub obiektu pływającego włącznie. Projektowana ustawa uszczegóławia te przepisy. Wskazuje, że Minister Obrony Narodowej w decyzji określa oddziały lub pododdziały Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej niezbędne do wykonania decyzji, a także środki będące na wyposażeniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej obejmujące środki przymusu bezpośredniego, broń i inne uzbrojenie, które mogą być użyte oraz ewentualne ograniczenia dotyczące ich użycia. Oddziały i pododdziały SZ RP będą podporządkowane Dowódcy Operacyjnemu RSZ. Dowódca Operacyjny RSZ będzie wydawał rozkaz o użyciu środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia w określonej sytuacji, w sposób adekwatny do zagrożenia oraz w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych. Projektowane przepisy zobowiązują Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych do uprzedniego rozpatrzenia całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia i wynikającego z niego realnego i poważnego zagrożenia dla życia osób postronnych, w tym możliwych ofiar ataku o charakterze terrorystycznym. Podejmując decyzję o wydaniu rozkazu należy postępować ze szczególną rozwagą oraz z uwzględnieniem nadrzędności ochrony życia osób postronnych, traktując możliwość zatopienia statku lub obiektu pływającego jako środek ostateczny.
Odnosząc się do zmian w ustawie z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 295), proponuje się rozdzielenie przesłanek możliwości oddziaływania wobec wojskowych i wobec cywilnych statków powietrznych. Inne bowiem muszą być przesłanki stosowane w przypadku zniszczenia statku powietrznego w celu przeciwdziałania wojskowej działalności obcego państwa mogącej wypełniać znamiona ataku na Rzeczpospolitą Polską, a inne do oddziaływania na obiekt cywilny nielegalnie przekraczający granicę. W projektowanych przepisach uregulowano przypadki, w których obcy wojskowy statek powietrzny może być zniszczony bez uprzedniego przechwycenia przez wojskowy statek powietrzny wydzielony z Sił Zbrojnych RP lub państwa Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, a także ostrzeżenia strzałami ostrzegawczymi. Może to nastąpić, jeżeli wojskowy statek powietrzny:
a) dokonuje zbrojnego ataku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b) manewruje na pozycję dogodną do ataku, o którym mowa w lit. a,
c) wykonuje lot rozpoznawczy mający na celu umożliwienie podjęcia działań, o których mowa w lit. a.

W odniesieniu do cywilnych statków powietrznych, nowelizacja rozróżnia sytuację, gdy na pokładzie statku powietrznego znajdują się jedynie osoby, które zamierzają użyć tego statku powietrznego jako środka ataku terrorystycznego od sytuacji, gdy na pokładzie znajduje się także załoga oraz pasażerowie. Cywilny statek powietrzny może być zniszczony, jedynie wówczas, gdy z okoliczności zdarzenia wynika, że zostanie wykorzystany jako środek ataku o charakterze terrorystycznym; atakowi temu nie można zapobiec za pomocą innych dostępnych środków; nie posiada żadnych osób na pokładzie lub na jego pokładzie znajdują się wyłącznie osoby zamierzające użyć tego statku jako środka ataku o charakterze terrorystycznym.
Konsekwentnie proponuje się wprowadzenie do ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. -Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1970 oraz z 2021 r. poz. 784, 847 i 1898) możliwości oddziaływania na cywilny statek powietrzny (bez względu na przynależność narodową), który wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej (nie przekraczając granicy państwowej) w sytuacji jego wykorzystania jako środka ataku terrorystycznego na tych samych zasadach co reagowanie wobec obcego cywilnego statku powietrznego przekraczającego nielegalnie granicę państwową.
Projektowana ustawa nowelizuje także przepisy ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2418 oraz z 2021 r. poz 2447). Katalog wyłączeń stosowania przepisów tej ustawy wskazany w jej art. 3 powinien zostać uzupełniony o działania żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze i ustawie z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich.
Nowe regulacje prawne, ich efekty będą weryfikowane podczas ćwiczeń i działań Sił Zbrojnych RP. Ich wejście w życie doprowadzi do wprowadzenia do polskiego prawa precyzyjnych przepisów upoważniających do użycia Sił Zbrojnych RP w celu neutralizacji zagrożeń terrorystycznych. Państwo Polskie stanie się mniej podatne na zagrożenia terrorystyczne. Nowe przepisy prawne zapewnią bezpieczeństwo prawne dowódcom i żołnierzom podejmującym działania w ramach neutralizacji zagrożeń z morza i z powietrza.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MON
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Mariusz Błaszczak Minister Obrony Narodowej
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MON
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
I kwartał 2023 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 4 maja 2023 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem:
Status realizacji:
Zrealizowany