{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD482","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Z uwagi na różne czynniki, w tym wymianę pokoleniową, aktualnie organizacje prowadzące działalność w zakresie ochrony polskiego dziedzictwa narodowego i dysponujące historycznymi kolekcjami i zbiorami dóbr kultury zgromadzonymi za granicą, istotnymi dla polskiego dziedzictwa kulturowego borykają się z trudnościami finansowymi i organizacyjnymi oraz nie są w stanie prowadzić profesjonalnych placówek sprawujących należytą opiekę i eksponujących zgromadzone zbiory. Istnieje zatem obawa, że z tego powodu zmuszone będą do zaprzestania prowadzonej działalności, a integralność zgromadzonych za granicą bezcennych eksponatów, którymi dysponują, tj. historycznych kolekcji i zbiorów dóbr kultury - istotnych dla polskiego dziedzictwa kulturowego - jest w swej istocie zagrożona. Wobec powyższego niezbędne jest zapewnienie przez państwo polskie (stosownie do kompetencji przez ministra właściwego w zakresie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego), wsparcia organizacyjnego oraz stworzenie ram prawnych pozwalających na współpracę i wsparcie podmiotów, które zgromadziły swoje zbiory poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w sposób stały, pozwalający zarówno na zachowanie polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą, jak i udostępnienie bezcennych dzieł szerszej publiczności w sposób instytucjonalny i nowoczesny przez podmioty zależne od państwowej instytucji kultury, dla której organizatorem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.\nDotychczasowa praktyka stosowania art. 21 ust. 2a ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194), zwana dalej: „u.o.p.d.k.”, wskazuje na to, że próby utworzenia instytucji kultury na podstawie umowy zawartej z podmiotem utworzonym na podstawie prawa obcego, który prowadzi działalność w zakresie ochrony lub upowszechniania polskiego dziedzictwa narodowego napotykają na liczne problemy natury prawnej, wynikające przede wszystkim z faktu, iż tego rodzaju instytucja kultury dla prawidłowej realizacji swoich celów statutowych musi z natury rzeczy prowadzić działalność kulturalną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. \nMając na względzie, że systemy prawne państw, w których tego rodzaju działalność miałaby być prowadzona najczęściej określają wymogi związane z prowadzeniem działalności określonego rodzaju w odniesieniu do określonych, znanych tym systemom prawnym, rodzajów podmiotów (przykładowo - zagranicznych przedsiębiorców lub zagranicznych organizacji pozarządowych), a jednocześnie systemy te co do zasady nie zawierają regulacji prawnych odnoszących się bezpośrednio do działalności prowadzonej przez zagraniczne państwowe instytucje kultury na terytorium tych państw, wskazanie na gruncie prawodawstw tych państw właściwych przepisów, które znajdowałyby zastosowanie do prowadzenia na ich terytorium działalności kulturalnej przez nieznane tym prawodawstwom podmioty, jakimi w tym kontekście są polskie państwowe instytucje kultury, okazuje się w większości przypadków niemożliwe. \nPraktyczną konsekwencją tego stanu rzeczy, jest m.in. brak możliwości jednoznacznego przesądzenia czy na gruncie prawodawstwa państwa, na terytorium którego działalność kulturalna miałaby być prowadzona, polska instytucja kultury w ogóle może legalnie tego rodzaju działalność prowadzić, tudzież czy może ona występować w charakterze pracodawcy. Podobne wątpliwości co do stosowania przez polską państwową instytucję kultury właściwych przepisów państwa, na terytorium którego miałaby ona prowadzić działalność kulturalną, pojawiają się na gruncie regulacji podatkowych i księgowych. Prowadzi to do sytuacji, w której instytucja kultury utworzona na podstawie umowy zawartej z podmiotem utworzonym na podstawie prawa obcego i realizująca zadania z zakresu ochrony dziedzictwa narodowego za granicą, prowadząc przy tym działalność kulturalną na terytorium obcego państwa, funkcjonowałaby w warunkach znacznej niepewności prawnej, co niewątpliwie przekładałoby się na efektywność wykonywania przez nią zadań statutowych, a w pewnych przypadkach mogłoby wręcz uniemożliwiać skuteczną realizację tych zadań. \nW związku z powyższym nie są tworzone instytucje kultury w trybie art. 21 ust. 2a, jako że nie ma faktycznych i prawnych możliwości realizowania przez taką instytucję kultury zadań na terytorium obcego państwa. Zatem proponowana zmiana u.o.p.d.k. – jest konieczna i niezbędna do realizacji kompetencji przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – ochrony unikatowego dziedzictwa narodowego zgromadzonego za granicą.\n","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Z uwagi, iż intencją projektu jest ochrona dziedzictwa kulturowego zgromadzonego za granicą, a w swej istocie przede wszystkim instytucjonalna ochrona unikatowych, bezcennych zbiorów o fundamentalnym znaczeniu dla polskiego dziedzictwa kulturowego, których ewentualne rozproszenie lub pogorszenie stanu zachowania byłoby dla polskiej kultury i dziedzictwa narodowego katastrofalne, projekt – po konsultacjach z Ministerstwem Finansów i zastrzeżeniach Rządowego Centrum Analiz - zawiera ograniczenie podmiotowe; tj. organizatorem państwowej instytucji kultury, o której mowa w art. 21 ust. 2a u.o.p.d.k., która będzie mogła na podstawie tworzonej regulacji utworzyć podmiot zależny, będzie jedynie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.\nZatem proponuje się wprowadzenie w odniesieniu do instytucji kultury, o której mowa w art. 21 ust. 2a u.o.p.d.k., utworzonej przez organizatora, którym jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, rozwiązań co do zasady analogicznych do tych, które funkcjonują już w odniesieniu do Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego, zawartych w art. 4c ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. o Instytucie Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego (Dz. U. z 2022 r. poz. 475), to jest umożliwienie ww. instytucjom kultury tworzenia podmiotów zależnych, z siedzibą w państwie, w którym instytucja ta prowadzi działalność kulturalną. \nProjekt daje możliwości wsparcia instytucjonalnego i finansowego przez państwo polskie dla podmiotów dysponujących unikatowym dziedzictwem kulturowym zgromadzonym za granicą. Zaproponowane rozwiązanie usunie praktyczne problemy związane z obiektywnym brakiem możliwości wskazania właściwych przepisów państwa obcego, znajdujących zastosowanie do działalności kulturalnej prowadzonej przez polską państwową instytucję kultury na terytorium tego państwa, ponieważ działalność ta będzie mogła być realizowana za pośrednictwem podmiotów organizacyjnych, funkcjonujących w formie prawnej znanej ustawodawstwu tego państwa.\nTym samym projektowana regulacja umożliwi tworzenie instytucji kultury, o których mowa w art. 21 ust. 2a u.o.p.d.k. dla których organizatorem będzie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, podmiotów zależnych w przypadkach, w których opisany wyżej stan niepewności prawnej nie może z przyczyn niezależnych od organizatora zostać rozwiązany w drodze zawarcia umowy międzynarodowej z państwem obcym, zaś ranga i wartość zbiorów dóbr kultury znajdujących się na terytorium tego państwa wymusza podjęcie działań zmierzających do ich ochrony.\nInstytucja kultury, o której mowa art. 21 ust. 2a u.o.p.d.k., dla której organizatorem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na utworzenie podmiotu zależnego obowiązana będzie uzyskać zgodę organizatora, opinię ministra właściwego do spraw zagranicznych, a następnie zgodę ministra właściwego do spraw finansów publicznych. \nPowyższe działania i wymagania podyktowane są koniecznością prowadzenia przez państwowe instytucje kultury działalności kulturalnej za granicą w sposób nienaruszający spójności polityki zagranicznej państwa, spójności w wydatkowaniu środków publicznych oraz koniecznością uwzględnienia tych wydatków w budżecie państwa, a także zapewnieniem realizacji ustawowych obowiązków sprawowania kontroli i nadzoru nad ich prawidłowym wydatkowaniem z zachowaniem zasad dyscypliny finansów publicznych. Ponadto, dla zachowania przejrzystości w wydatkowaniu środków publicznych i zapewnienia rzetelnej informacji na temat podmiotów zależnych, w projekcie ustawy zawarto regulację, zgodnie z którą minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi wykaz utworzonych podmiotów zależnych w odpowiednim akcie prawnym.\nPonadto projekt ustawy uzupełnia i poprawia regulację zawartą w art. 21 ust. 2a u.o.p.d.k., zezwalającą organizatorom, o których mowa w art. 8 oraz w art. 9 u.o.p.d.k., na tworzenie instytucji kultury na podstawie umowy zawartej z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie ochrony polskiego dziedzictwa narodowego utworzonym na podstawie prawa obcego, o dodatkowy wymóg, zgodnie z którym instytucja kultury, o której mowa w art. 21 ust. 2a u.o.p.d.k., może zostać utworzona pod warunkiem, że podmiot zagraniczny, z którym umowa w sprawie utworzenia instytucji ma zostać zawarta, prowadzi działalność w zakresie ochrony polskiego dziedzictwa narodowego i dysponuje zgromadzonymi za granicą historycznymi kolekcjami i zbiorami dóbr kultury, istotnymi dla polskiego dziedzictwa kulturowego (art. 1 pkt 2 projektu ustawy). Wymóg ten wprowadzony jest w wyniku konieczności doprecyzowania istoty regulacji, którą jest ochrona zgromadzonych za granicą bezcennych dóbr kultury (tj. ochrona polskiego dziedzictwa narodowego, nie zaś dziedzictwa narodowego w ogólności). Jednocześnie projektowana regulacja precyzuje, że podmiot zagraniczny, z którym umowa w sprawie utworzenia instytucji kultury ma zostać zawarta powinien posiadać na gruncie ustawodawstwa kraju swojej siedziby zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych.\nPonadto, w celu zachowania kontroli nad działaniami państwowej instytucji kultury, o której mowa art. 21 ust. 2a u.o.p.d.k., dla której organizatorem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz tworzonego przez nią podmiotu zależnego wprowadzono regulacje, które nakładają na tę instytucję szereg obowiązków, w tym konieczność uzyskania zgody organizatora na utworzenie podmiotu zależnego, po uprzednim uzyskaniu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych, a także regulacje zapewniające tej instytucji możliwość wykonywania względem podmiotu zależnego uprawnień korporacyjnych i właścicielskich, nadzorczych przewidzianych prawem obowiązującym w miejscu utworzenia podmiotu zależnego, dostęp do dokumentów księgowych i rachunkowych podmiotu zależnego; ponadto na podmiot zależny nałożone mają być m.in. obowiązki niezbędne do prawidłowego sprawowania przez tę instytucję kultury nadzoru i kontroli nad podmiotem zależnym. Ponadto, w art. 14b ust. 6 pkt 5 przewidziano obowiązek uregulowania w prawnie wiążącym dokumencie konieczności uzyskania zgody instytucji kultury na dokonywanie czynności polegających na rozporządzaniu nieruchomościami wraz ze wskazaniem skutków prawnych braku uzyskania takiej zgody, tj. skutków prawnych określonych odpowiednio do prawa obowiązującego w miejscu utworzenia podmiotu zależnego.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MKiDN","value":"MKiDN"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Jarosław Sellin Sekretarz Stanu ","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"MKiDN","value":"MKiDN"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2023 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 30 maja 2023 r.","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20476989,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}