Projekt ustawy o zmianie ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich oraz niektórych innych ustaw
1.0
01.09.2026 15:18 Magdalena Kucharska
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UC165","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UC{#UC_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"C – projekty implementujące UE","value":"C – projekty implementujące UE"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Potrzeba wprowadzenia regulacji wynika z obowiązku implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2647 z dnia 16 grudnia 2025 r. dotyczącej zmiany dyrektywy 2013/11/UE w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz dyrektyw (UE) 2015/2302, (UE) 2019/2161 i (UE) 2020/1828 w następstwie likwidacji europejskiej platformy internetowego rozstrzygania sporów [1] (dalej: „dyrektywa 2025/2647”). \nDyrektywa ta zobowiązuje państwa członkowskie do wdrożenia przewidzianych w niej rozwiązań w terminie do dnia 20 marca 2028 r. Przepisy te mają być stosowane od 20 września 2028 r. Dyrektywa wprowadza harmonizację minimalną zagadnień w niej uregulowanych. \nPrzyjęcie dyrektywy 2025/2647 jest efektem przeprowadzonej przez Komisję Europejską oceny funkcjonowania dotychczas obowiązującej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE [2] (dalej jako: „dyrektywa 2013/11”) oraz uzupełniającego jej regulacje rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 524/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE [3] (dalej jako: rozporządzenie ODR) , na mocy którego utworzono europejską platformę internetowego rozstrzygania sporów (ang. online dispute resolution, dalej: „platforma ODR”). \nWnioski płynące z ewaluacji ww. aktów wskazywały, że dyrektywa 2013/11 przyczyniła się do zwiększenia dostępności podmiotów pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich (dalej: podmioty ADR ang. alternative dispute resolution) działających według jednolitych standardów, jednak w wielu państwach członkowskich oraz sektorach poziom wykorzystania procedur ADR przez konsumentów i przedsiębiorców pozostawał niski. Dodatkowo wskazano, że obowiązujące przepisy nie były dostosowane do dynamicznych zmian zachodzących na rynkach cyfrowych. \nKomisja zwróciła jednak uwagę, że konsumenci coraz częściej zawierają umowy online, również z przedsiębiorcami spoza UE, co zwiększa ryzyko nieuczciwych praktyk, takich jak wprowadzająca w błąd reklama, fałszywe recenzje, brak przejrzystości cenowej czy stosowanie zwodniczych interfejsów internetowych. Jednocześnie postępowania ADR, zwłaszcza w sporach transgranicznych, pozostawały niedostatecznie wykorzystywane m. in. z uwagi na koszty, złożoność \nprocedur, bariery językowe oraz wąski zakres dyrektywy 2013/11. Z kolei szczegółowa ocena funkcjonowania platformy ODR wykazała jej niską skuteczność. Jedynie niewielki odsetek skarg kończył się przekazaniem sprawy do podmiotu ADR, a łączna liczba skutecznie rozpatrzonych spraw w skali UE była niewielka. Działania naprawcze i kampanie informacyjne prowadzone przez Komisję nie przyniosły poprawy, a koszty utrzymania platformy pozostawały wysokie. W konsekwencji Komisja uznała dalsze funkcjonowanie platformy ODR za nieuzasadnione.\nMając na uwadze wyniki ewaluacji w pierwszej kolejności przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3228 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie uchylenia rozporządzenia (UE) nr 524/2013 i zmiany rozporządzeń (UE) 2017/2394 i (UE) 2018/1724 w odniesieniu do likwidacji europejskiej platformy internetowego rozstrzygania sporów [4]. Rozporządzenie to weszło w życie 19 stycznia 2025 r. i z dniem 20 lipca 2025 r. zlikwidowało platformę ODR. \nW kolejnym kroku uchwalono dyrektywę 2025/2647, która zmieniła dyrektywę 2013/11. Dyrektywa 2025/2647 ma na celu zwiększenie efektywności pozasądowego rozstrzygania sporów konsumenckich, poprawę dostępności procedur ADR, ograniczenie barier proceduralnych oraz zapewnienie spójności krajowych przepisów z aktualnym prawodawstwem Unii Europejskiej. \nNajważniejsze zmiany wprowadzone dyrektywą 2025/2647 obejmują:\n1. Zakres przedmiotowy \nDyrektywa 2025/2647 rozszerza zakres dyrektywy 2013/11 na spory dotyczące obowiązków przedsiębiorcy na etapie poprzedzającym zawarcie umowy, przy zachowaniu wymogu zawarcia umowy jako podstawy skorzystania z ADR. \nW dyrektywie 2025/2647 doprecyzowano, że jej zakres przedmiotowy obejmuje również spory dotyczące umów o dostarczanie treści cyfrowych lub usług cyfrowych oraz umowy, w ramach których konsument dostarcza lub zobowiązuje się dostarczyć dane osobowe w zamian za treści lub usługi cyfrowe. Wprowadzono również definicje spójne z obowiązującymi dyrektywami konsumenckimi.\n2. Zakres podmiotowy\nRozszerzono możliwość korzystania z postępowań ADR na spory z przedsiębiorcami z państw trzecich, którzy kierują działalność do konsumentów z państw członkowskich UE. \nUdział przedsiębiorców spoza UE w postępowaniach ADR ma charakter dobrowolny. Dyrektywa 2025/2647 określa, że warunkiem wszczęcia postepowania wobec przedsiębiorcy spoza UE jest wspólny wniosek stron. Jednocześnie dyrektywa zezwala państwom członkowskim aby uzależniły dostęp do postępowania ADR w celu rozwiązania sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego od tego, czy strony zgodzą się na rozstrzygnięcie tego sporu na podstawie prawa mającego zastosowanie w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę podmiot ADR, a dany konsument ma miejsce zamieszkania oraz od tego, czy przedsiębiorca zobowiąże się przestrzegać przepisów proceduralnych ADR, w tym, w stosownych przypadkach, ponosić okresowe opłaty. Ponadto państwa członkowskie mogą określić dodatkowe warunki w celu zapewnienia, aby rozpatrywanie takich sporów nie powodowało poważnego zakłócenia skutecznego funkcjonowania podmiotów ADR. \n3. Dodatkowe kompetencje i obowiązki podmiotów ADR\n3.1.\tSystemy zautomatyzowane\nPodmioty ADR będą miały obowiązek informowania stron o stosowaniu systemów zautomatyzowanych w procesie decyzyjnym oraz zapewnienia prawa do żądania kontroli takiego rozstrzygnięcia przez osoby fizyczne. Osoby dokonujące kontroli wyniku postępowania ADR będą musiały spełniać takie same wymagania w zakresie wiedzy i umiejętności, jak osoby odpowiedzialne za prowadzenie postępowań ADR. \n3.2.\tŁączne rozpoznawanie spraw\nPodmioty ADR uzyskują możliwość łącznego rozpoznawania podobnych spraw konsumenckich, z obowiązkiem poinformowania o tym konsumenta oraz z zachowaniem zasady dobrowolności jego udziału. Dyrektywa nie określa przy tym konsekwencji braku zgody konsumenta na połączenie spraw. W zależności od decyzji państwa członkowskiego, konsument może przykładowo zgłosić sprzeciw wobec połączenia spraw lub zrezygnować z udziału w postępowaniu. \n3.3.\tWiedza z zakresu prawa prywatnego międzynarodowego\nWprowadzono wymóg zapewnienia odpowiedniej wiedzy i szkoleń personelu prowadzącego postępowania ADR w zakresie prawa prywatnego międzynarodowego.\n4. Obowiązek odpowiedzi przez przedsiębiorcę\nPrzedsiębiorcy z siedzibą w państwach członkowskich UE, którzy nie są zobligowani do udziału w postępowaniu ADR na podstawie przepisów prawa lub umowy, zostaną zobowiązani do udzielenia odpowiedzi na zapytanie podmiotu ADR o zamiar udziału w postępowaniu, w terminie 20 dni roboczych a w sprawach skomplikowanych - 30 dni, bez naruszania zasady dobrowolności udziału w postępowaniu ADR. Skutki braku odpowiedzi w terminie ma określać prawo krajowe państw członkowskich.\n5. Pomoc dla konsumentów i przedsiębiorców w zakresie sporów transgranicznych\nRozszerzono zadania punktów kontaktowych do spraw ADR w zakresie pomocy w sporach transgranicznych. Zgodnie z nowymi przepisami punkt ma ułatwiać, na wniosek konsumenta lub przedsiębiorcy, komunikację między stronami a właściwym podmiotem ADR, realizując następujące formy wsparcia:\n- pomoc w składaniu wniosków o wszczęcie postępowania ADR i, w stosownych przypadkach, odpowiednich dokumentów,\n- wspieranie stron, w razie potrzeby, poprzez dostarczanie maszynowo przetłumaczonych informacji, dokumentów lub przepisów proceduralnych,\n- dostarczanie stronom ogólnych informacji na temat praw konsumentów na szczeblu unijnym i krajowym,\n- dostarczanie stronom wyjaśnień na temat przepisów proceduralnych stosowanych przez odpowiednie podmioty ADR,\n- informowanie konsumenta o innych sposobach dochodzenia roszczeń w przypadku, gdy sporu nie można rozstrzygnąć w postępowaniu ADR.\n6. Ograniczenie obciążeń administracyjnych\nOgraniczono obowiązki sprawozdawcze podmiotów ADR, w szczególności poprzez obniżenie częstotliwości raportowania (pozostawiając określenie tej kwestii decyzji państw członkowskich) oraz zniesienie wybranych obowiązków informacyjnych.\n7. Promowanie udziału w ADR\nPaństwa członkowskie są zobowiązane do ustanowienia środków promujących udział konsumentów i przedsiębiorców w postępowaniach ADR.\n8. Likwidacja platformy ODR\nZlikwidowano europejską platformę ODR. Jej funkcje informacyjne przejęła strona „Dochodzenie roszczeń konsumenckich w UE” [5], a zadania punktów kontaktowych zostały dostosowane do nowego modelu wsparcia konsumentów i przedsiębiorców w ramach procedur ADR. \n--------------\n[1] Dz. Urz. UE L 2025/2647 z 30.12.2025.\n[2] Dz. Urz. UE L 165 z 18.06.2013.\n[3] Dz. Urz. UE L 165 z 18.6.2013.\n[4] Dz. Urz. UE L 2024/3228 z 30.12.2024.\n[5] https://consumer-redress.ec.europa.eu/index_pl","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Dyrektywa 2013/11 została implementowana w ustawie z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich [6] (dalej: „UPRSK”). Z uwagi na punktowy charakter zmian wprowadzonych przez dyrektywę 2025/2647 nie ma konieczności opracowania nowej ustawy. Implementacja dyrektywy 2025/2647 obejmie odpowiednie zmiany w UPRSK, w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [7], w ustawie z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych [8] oraz niezbędne zmiany w ustawach kompetencyjnych właściwych dla publicznych podmiotów ADR, tj. w:\n- ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej [9],\n- ustawie z 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze [10],\n- ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe [11].\nProjektowana ustawa, w zakresie przepisów wdrażających dyrektywę 2025/2647, nie zawiera rozwiązań wykraczających poza minimum wymagane przez prawo UE. W projekcie, oprócz przepisów wdrażających prawo UE, proponuje się nowelizację obowiązujących przepisów UPRSK, dotyczących podpisów jakimi mogą być opatrywane wnioski o wszczęcie postępowania ADR. Proponowane zmiany pozwolą wyeliminować zidentyfikowane w praktyce rozbieżności, potwierdzając możliwie szeroki katalog podpisów, jakie mogą być akceptowane przez podmioty ADR.\nI. Zmiany w ustawie o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich\n1. Zakres przedmiotowy\n1.1. Pojęcie „sporu konsumenckiego” w kontekście rozszerzenia zakresu przedmiotowego na spory dotyczących etapu przed zawarciem umowy \nZakres obowiązującej ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich został określony przede wszystkim przez zdefiniowanie pojęcia „sporu konsumenckiego”. Zgodnie z art. 2 pkt 3 UPRSK spór konsumencki oznacza „spór między konsumentem a przedsiębiorcą wynikający z zawartej z konsumentem umowy”. Z kolei w art. 5 UPRSK wskazano, jakie rodzaje sporów są wyłączone z zakresu regulacji ustawy, co dodatkowo zawęża zakres jej stosowania.\nWdrożenie zmian w zakresie przedmiotowym wprowadzanych dyrektywą 2025/2647, wymaga zmiany pojęcia „sporu konsumenckiego”, w sposób, który obejmie również spory dotyczące obowiązków na etapie przed zawarciem umowy – pod tym jednak warunkiem, że ostatecznie do zawarcia umowy doszło. \n1.2.\tZakres przedmiotowy ustawy w kontekście sporów dotyczących umów o dostarczanie treści cyfrowych, usług cyfrowych w zamian za dane osobowe konsumenta\nW ślad za zmianami wprowadzanymi do art. 2 ust. 1 dyrektywy 2013/11, zmienionej dyrektywą 2025/2647, zasadne jest doprecyzowanie zakresu stosowania UPRSK w odniesieniu do sporów wynikających z umów o treści cyfrowe oraz usługi cyfrowe, w tym do sporów wynikających z umów o dostarczanie treści cyfrowych lub usług cyfrowych, w których konsument zobowiązuje się do dostarczenia przedsiębiorcy danych osobowych.\nUPRSK w aktualnym brzmieniu nie wyłącza ani nie zakazuje rozpatrywania przez podmioty ADR sporów wynikających z tego rodzaju umów. Obowiązująca definicja sporu konsumenckiego obejmuje co do zasady wszystkie umowy zawierane pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą, bez enumeratywnego wskazania ich rodzajów ani sposobów zawierania, z wyjątkiem kategorii umów wprost wyłączonych z zakresu jej stosowania.\nJednocześnie dyrektywa 2025/2647 przewiduje doprecyzowanie zakresu regulacji we wskazanym kontekście, co uzasadnia wprowadzenie odpowiednich zmian na poziomie krajowym w celu zapewnienia większej przejrzystości oraz jednoznaczności interpretacyjnej przepisów.\n2. Objęcie zakresem podmiotowym sporów z przedsiębiorcami z państw trzecich \nZgodnie z art. 4 ust. 1 UPRSK przepisy ustawy stosuje się do rozwiązywania sporów konsumenckich między konsumentem mającym miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a przedsiębiorcą mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. \nDyrektywa 2025/2647 wprowadzając art. 5 ust. 1a do dyrektywy 2013/11 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia dostępu konsumentom do postępowań ADR na potrzeby rozstrzygania sporów z przedsiębiorcami z państw trzecich. W konsekwencji zmodyfikowany zostanie zakres podmiotowy UPRSK, wprowadzone zostaną definicje pojęcia przedsiębiorcy z państwa trzeciego oraz sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego. Przepisy wprowadzą wymóg zgodnego wniosku stron o wszczęcie postępowania ADR, gdy przedsiębiorca ma siedzibę w państwie trzecim. Nie przewiduje się natomiast korzystania z opcji wprowadzania dalej idących wymogów proceduralnych. \n3. Nowe definicje dostosowujące do zmienionego zakresu przedmiotowego i podmiotowego\nDyrektywa 2025/2647 zmieniająca dyrektywę 2013/11 wprowadza aktualizacje definicji umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług, które były konieczne z uwagi na potrzebę dostosowania do definicji tych pojęć zawartych w dyrektywie 2011/83 [12], dodaje definicje, takie jak: „towar”, „treści cyfrowe” i „usługi cyfrowe” oraz definicję sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego, a także modyfikuje definicje sporu krajowego i sporu transgranicznego.\nWymienione powyżej definicje należy wprowadzić do UPRSK z następującymi zastrzeżeniami. \nW odniesieniu do umowy sprzedaży oraz umowy o świadczenie usług należy wyjaśnić, że definicje te nie zostały wprowadzone do obowiązującej UPRSK ze względów systemowych i z tego względu proponuje się utrzymanie tego rozwiązania, czyli niewprowadzanie odrębnych definicji umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług, a jedynie odpowiednie zastosowanie przepisów już funkcjonujących w polskim porządku prawnym (szerzej pkt. 2.3. OSR).\nW art. 2 zmienianej UPRSK należy dodać definicję treści cyfrowej i usługi cyfrowej przez odesłanie do art. 5 i 5a ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (dalej: UPK) [13]. Natomiast nie ma uzasadnienia dla wprowadzania definicji towaru, gdyż UPRSK nie posługuje się tym terminem w przepisach materialnych. \nW zmienianej UPRSK należy odpowiednio dostosować definicje sporu krajowego, sporu transgranicznego oraz wprowadzić definicję sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego. \n4. Obowiązek wprowadzenia środków promujących udział w postępowaniach ADR \nObecnie obowiązujący art. 47 UPRSK daje Prezesowi Urzędu kompetencję do podejmowania działań edukacyjno-informacyjnych, mających na celu popularyzację wiedzy o możliwościach pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich i dostępnych podmiotach uprawnionych. Działania te realizują obowiązek, o którym mowa w art. 4a dyrektywy 2025/2647. \nW celu lepszej promocji ADR proponuje się wprowadzenie w UPRSK podstawy do publikowania przez Prezesa UOKiK na jego stronie internetowej list przedsiębiorców, którzy biorą udział w postępowaniach ADR lub wykonują wydane orzeczenia, na podstawie informacji przekazanych przez podmioty ADR. Publikacja informacji na „białej liście” oparta byłaby o zasadę braku sprzeciwu ze strony zainteresowanego przedsiębiorcy. \n5. Dodatkowe kompetencje i obowiązki podmiotów ADR\n5.1. Obowiązek informowania o wykorzystaniu systemów zautomatyzowanych przez podmiot ADR i prawie do żądania w takich wypadkach przeprowadzenia oceny poprawności postępowania przez człowieka \nW ślad za art. 5 ust. 2 lit. d dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647, w UPRSK należy wprowadzić obowiązki informacyjne dotyczące korzystania z systemów zautomatyzowanych przez podmiot ADR, a także przepisy przewidujące prawo stron postępowania ADR do zweryfikowania wyniku postępowania przez osobę reprezentującą podmiot ADR i spełniającą określone ustawowo wymogi kompetencyjne, które odpowiadają obecnie obowiązującym wymogom stawianym osobom odpowiedzialnym za prowadzenie postępowań ADR. \nObowiązki informacyjne obejmą informowanie stron z wyprzedzeniem w jasny, zrozumiały i łatwo dostępny sposób o stosowaniu środków zautomatyzowanych oraz informowanie stron o przysługującym im prawie do żądania kontroli wyniku postępowania ADR przez osobę fizyczną. \n5.2. Kompetencja do łącznego rozpoznania spraw \nW ślad za art. 5 ust. 2 lit. f dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647, podmiotom ADR udzielona zostanie kompetencja do łączenia spraw celem ich wspólnego rozpoznania. \nDo UPRSK należy wprowadzić dwa obligatoryjne warunki dla takiego połączenia spraw przez podmiot ADR: zainteresowany konsument będzie informowany o połączeniu spraw, a osoby odpowiedzialne za połączone postępowania ADR będą musiały posiadać wystarczającą wiedzę zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647, aby zająć się daną sprawą (co odpowiada wymogom z art. 14 ust. 1 UPRSK). \nW świetle dyrektywy 2025/2647 państwa członkowskie mogą określić dodatkowe warunki łączenia spraw, takie jak np. prawo konsumenta do sprzeciwienia się połączeniu jego postępowania z innymi wnioskodawcami albo występowanie znacznego poziomu podobieństwa między sprawami. Przewiduje się wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym brak zgody konsumenta na łączne rozpatrywanie sprawy oznacza, że sprawa będzie rozpatrywana w dotychczasowym trybie.\n5.3. Wymóg wiedzy z zakresu prawa prywatnego międzynarodowego, jaką muszą posiadać pracownicy podmiotów ADR w wypadku rozpatrywania sporów transgranicznych, a także wprowadzenie obowiązku zapewniania niezbędnych szkoleń dla personelu (art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647)\nZmieniana UPRSK, w ślad za art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadawanym dyrektywą 2025/2647, wprowadzi dodatkowy wymóg, tj. znajomość prawa prywatnego międzynarodowego przez osoby prowadzące połączone sprawy w ramach postępowania ADR a podmioty ADR będą zobowiązane do zapewnienia niezbędnych szkoleń.\n5.4. Doprecyzowanie obowiązków podmiotów ADR w zakresie dostępu do procedury ADR (art. 5 ust. 2 dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647)\nW związku ze zmianami wprowadzonymi w art. 5 ust. 2 lit. a - c dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647, niezbędne będzie dostosowanie obecnego brzmienia art. 9 ust. 1 UPRSK w zakresie:\n- dodania uprawnienia dla konsumenta do możliwości prześledzenia złożonego wniosku oraz dokumentów towarzyszących, co należałoby rozumieć, jako udostępnienie wnioskodawcy informacji umożliwiających ustalenie aktualnego etapu rozpatrywania wniosku, \n- w przypadkach, gdy podmioty ADR oferują cyfrowe procedury ADR, doprecyzowanie, że udostępniają je poprzez łatwo dostępne i inkluzywne narzędzia. \n6. Obowiązek udzielenia odpowiedzi przez przedsiębiorcę w zakresie uczestniczenia w postępowaniu ADR oraz zmiana w zakresie obowiązku informowania o zamiarze uczestniczenia w postępowaniu ADR przez przedsiębiorcę \nW przypadku skierowania przez konsumenta wniosku o rozwiązanie sporu z przedsiębiorcą, podmiot ADR będzie zobowiązany do skontaktowania się z przedsiębiorcą oraz uzyskania informacji czy weźmie on udział w postępowaniu ADR (art. 5 ust. 8 i 9 dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647). \nW UPRSK należy nałożyć na przedsiębiorcę obowiązek poinformowania podmiotu ADR, czy zgadza się na udział w proponowanym postępowaniu ADR – w terminie 20 dni. W przypadku złożonych sporów lub w wyjątkowych okolicznościach termin może być wydłużony przez podmiot ADR, lecz nie może przekraczać 30 dni. \nObowiązek udzielenia odpowiedzi nie będzie miał zastosowania w trzech przypadkach. Po pierwsze, gdy udział przedsiębiorcy w postępowaniu ADR jest obowiązkowy. Po drugie, gdy wyniki postępowań ADR można osiągnąć bez zgody przedsiębiorcy na udział w postępowaniu ADR. Po trzecie, jeżeli przedsiębiorca zobowiązał się już na podstawie umowy do korzystania z podmiotów ADR w celu rozstrzygania sporów z konsumentami.\nW polskim systemie prawnym będziemy mieli do czynienia z dwoma z wymienionych wyjątków:\n- obligatoryjny udział przedsiębiorcy – np. postępowanie przed Rzecznikiem Finansowym lub postępowanie przed Koordynatorem do spraw negocjacji przy Prezesie Urzędu Regulacji Energetyki,\n- zobowiązanie się przez przedsiębiorcę na podstawie umowy – w zależności treści umów zawieranych przez przedsiębiorców.\nJednocześnie w przypadku braku odpowiedzi przedsiębiorcy w terminie, w UPRSK proponuje się rozwiązanie, zgodnie z którym podmiot ADR pozostawia wniosek bez rozpoznania. Takie rozwiązanie pozwoli na niewszczynanie postępowań ADR, które nie rokują szans na rozwiązanie, bez utrzymywania konsumenta w niepewności do ich dalszego toku.\n7. Obowiązki punktów kontaktowych ADR w zakresie pomocy konsumentom i przedsiębiorcom w sprawach transgranicznego pozasądowego rozstrzygania sporów \nDyrektywa 2025/2647 nałożyła na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia konsumentom i przedsiębiorcom pomocy w dostępie do podmiotów ADR właściwych do rozpatrzenia ich sporu transgranicznego (art. 14 dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647). Zmiana dotyczy rozszerzenia form pomocy udzielanej przez punkty kontaktowe oraz objęcia tą pomocą przedsiębiorców. W związku z powyższym zmiany będzie wymagał art. 32a ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów określający zadania punktu kontaktowego ds. ADR działającego przy Prezesie UOKiK. \n8. Zmiana obowiązków sprawozdawczych podmiotów ADR i zmniejszanie obciążeń administracyjnych \n8.1. Zniesienie obowiązku publikowania w sprawozdaniach podmiotów ADR informacji o współpracy w ramach sieci podmiotów ADR, która ułatwia rozstrzyganie sporów transgranicznych \nW związku z uchyleniem art. 7 ust. 2 lit. h dyrektywy 2013/11, uchylony zostaje przewidziany w art. 11 ust. 1 pkt 7 UPRSK obowiązek uwzględniania w treści sprawozdań podmiotów ADR informacji o współpracy podmiotów w ramach sieci podmiotów prowadzących postępowania pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich, ułatwiających rozwiązywanie sporów transgranicznych, jeżeli podmiot uprawniony należy do takiej sieci.\n8.2. Doprecyzowanie sposobu przekazywania informacji konsumentowi przez przedsiębiorcę o podmiocie ADR, który jest właściwy dla przedsiębiorcy \nW związku z doprecyzowaniem art. 13 ust. 2 dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647 konieczne jest wprowadzenie zmiany w art. 31 ust. 2 pkt 1 i 2 UPRSK polegającej na:\n- określeniu, że informacje o właściwym podmiocie ADR dla przedsiębiorcy są przekazywane na jego stronie internetowej w sposób widoczny,\n- usunięciu sformułowania „o ile przedsiębiorca takie stosuje”.\nW związku z wprowadzeniem obowiązku odpowiedzi w art. 5 ust. 8 i 9 dyrektywy 2025/2647 oraz powiązaną z tym zmianą w art. 13 ust. 3 dyrektywy.\n9. Rozszerzenie i doprecyzowanie dopuszczalnych postaci podpisu pod wnioskiem o wszczęcie postępowania ADR\nObowiązujący art. 33 ust. 2 UPRSK określa minimalne wymogi wniosku o wszczęcie postępowania ADR, w tym obowiązek jego „podpisania”. W praktyce stosowania przepisów pojawiły się jednak rozbieżności interpretacyjne. W tym kontekście zasadne jest doprecyzowanie przepisów w zakresie dopuszczalnych postaci podpisu pod wnioskiem, w szczególności poprzez wyraźne odniesienie do możliwości stosowania uproszczonych form identyfikacji w postępowaniach elektronicznych. Dyrektywa ADR nie reguluje składania podpisów w postępowaniach ADR, pozostawiając tę kwestię państwom członkowskim. Proponowane rozwiązania nie są wymagane dyrektywą 2025/2647, jednakże ich wprowadzenie pozwoli na wyeliminowanie zidentyfikowanych w praktyce rozbieżności i ułatwi składanie wniosków o wszczęcie postępowania ADR.\nII. Likwidacja platformy ODR\nW związku z uchyleniem rozporządzenia ODR i likwidacją z dniem 20 lipca 2025 r. platformy ODR, w UPRSK należy wprowadzić zmiany wynikowe, polegające na uchyleniu z obowiązujących przepisów odwołań do rozporządzenia ODR.\n------------------------------------\n[6] Dz. U. z 2016 r. poz. 1823\n[7] Dz.U. z 2025 r. poz. 1714.\n[8] Dz.U. z 2026 r. poz. 925\n[9] Dz.U. z 2026 r. poz. 656.\n[10] Dz.U. z 2025 r. poz. 1431.\n[11] Dz.U. z 2026 r. poz. 558.\n[12] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011).\n[13] Dz.U. z 2024 r. poz. 1796 oraz z 2025 r. poz. 1172.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Prezes UOKiK","value":"Prezes UOKiK"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"},{"id":"MS","value":"MS"},{"id":"Prezes UKE","value":"Prezes UKE"},{"id":"Prezes ULC","value":"Prezes ULC"},{"id":"Prezes URE","value":"Prezes URE"},{"id":"Prezes UTK","value":"Prezes UTK"},{"id":"Przewodniczący KNF","value":"Przewodniczący KNF"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Tomasz Chróstny Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, \nDaniel Mańkowski Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Prezes UOKiK","value":"Prezes UOKiK"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2027 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UC165
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
C – projekty implementujące UE
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Potrzeba wprowadzenia regulacji wynika z obowiązku implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2647 z dnia 16 grudnia 2025 r. dotyczącej zmiany dyrektywy 2013/11/UE w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz dyrektyw (UE) 2015/2302, (UE) 2019/2161 i (UE) 2020/1828 w następstwie likwidacji europejskiej platformy internetowego rozstrzygania sporów [1] (dalej: „dyrektywa 2025/2647”). Dyrektywa ta zobowiązuje państwa członkowskie do wdrożenia przewidzianych w niej rozwiązań w terminie do dnia 20 marca 2028 r. Przepisy te mają być stosowane od 20 września 2028 r. Dyrektywa wprowadza harmonizację minimalną zagadnień w niej uregulowanych. Przyjęcie dyrektywy 2025/2647 jest efektem przeprowadzonej przez Komisję Europejską oceny funkcjonowania dotychczas obowiązującej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE [2] (dalej jako: „dyrektywa 2013/11”) oraz uzupełniającego jej regulacje rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 524/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE [3] (dalej jako: rozporządzenie ODR) , na mocy którego utworzono europejską platformę internetowego rozstrzygania sporów (ang. online dispute resolution, dalej: „platforma ODR”). Wnioski płynące z ewaluacji ww. aktów wskazywały, że dyrektywa 2013/11 przyczyniła się do zwiększenia dostępności podmiotów pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich (dalej: podmioty ADR ang. alternative dispute resolution) działających według jednolitych standardów, jednak w wielu państwach członkowskich oraz sektorach poziom wykorzystania procedur ADR przez konsumentów i przedsiębiorców pozostawał niski. Dodatkowo wskazano, że obowiązujące przepisy nie były dostosowane do dynamicznych zmian zachodzących na rynkach cyfrowych. Komisja zwróciła jednak uwagę, że konsumenci coraz częściej zawierają umowy online, również z przedsiębiorcami spoza UE, co zwiększa ryzyko nieuczciwych praktyk, takich jak wprowadzająca w błąd reklama, fałszywe recenzje, brak przejrzystości cenowej czy stosowanie zwodniczych interfejsów internetowych. Jednocześnie postępowania ADR, zwłaszcza w sporach transgranicznych, pozostawały niedostatecznie wykorzystywane m. in. z uwagi na koszty, złożoność procedur, bariery językowe oraz wąski zakres dyrektywy 2013/11. Z kolei szczegółowa ocena funkcjonowania platformy ODR wykazała jej niską skuteczność. Jedynie niewielki odsetek skarg kończył się przekazaniem sprawy do podmiotu ADR, a łączna liczba skutecznie rozpatrzonych spraw w skali UE była niewielka. Działania naprawcze i kampanie informacyjne prowadzone przez Komisję nie przyniosły poprawy, a koszty utrzymania platformy pozostawały wysokie. W konsekwencji Komisja uznała dalsze funkcjonowanie platformy ODR za nieuzasadnione. Mając na uwadze wyniki ewaluacji w pierwszej kolejności przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3228 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie uchylenia rozporządzenia (UE) nr 524/2013 i zmiany rozporządzeń (UE) 2017/2394 i (UE) 2018/1724 w odniesieniu do likwidacji europejskiej platformy internetowego rozstrzygania sporów [4]. Rozporządzenie to weszło w życie 19 stycznia 2025 r. i z dniem 20 lipca 2025 r. zlikwidowało platformę ODR. W kolejnym kroku uchwalono dyrektywę 2025/2647, która zmieniła dyrektywę 2013/11. Dyrektywa 2025/2647 ma na celu zwiększenie efektywności pozasądowego rozstrzygania sporów konsumenckich, poprawę dostępności procedur ADR, ograniczenie barier proceduralnych oraz zapewnienie spójności krajowych przepisów z aktualnym prawodawstwem Unii Europejskiej. Najważniejsze zmiany wprowadzone dyrektywą 2025/2647 obejmują: 1. Zakres przedmiotowy Dyrektywa 2025/2647 rozszerza zakres dyrektywy 2013/11 na spory dotyczące obowiązków przedsiębiorcy na etapie poprzedzającym zawarcie umowy, przy zachowaniu wymogu zawarcia umowy jako podstawy skorzystania z ADR. W dyrektywie 2025/2647 doprecyzowano, że jej zakres przedmiotowy obejmuje również spory dotyczące umów o dostarczanie treści cyfrowych lub usług cyfrowych oraz umowy, w ramach których konsument dostarcza lub zobowiązuje się dostarczyć dane osobowe w zamian za treści lub usługi cyfrowe. Wprowadzono również definicje spójne z obowiązującymi dyrektywami konsumenckimi. 2. Zakres podmiotowy Rozszerzono możliwość korzystania z postępowań ADR na spory z przedsiębiorcami z państw trzecich, którzy kierują działalność do konsumentów z państw członkowskich UE. Udział przedsiębiorców spoza UE w postępowaniach ADR ma charakter dobrowolny. Dyrektywa 2025/2647 określa, że warunkiem wszczęcia postepowania wobec przedsiębiorcy spoza UE jest wspólny wniosek stron. Jednocześnie dyrektywa zezwala państwom członkowskim aby uzależniły dostęp do postępowania ADR w celu rozwiązania sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego od tego, czy strony zgodzą się na rozstrzygnięcie tego sporu na podstawie prawa mającego zastosowanie w państwie członkowskim, w którym ma siedzibę podmiot ADR, a dany konsument ma miejsce zamieszkania oraz od tego, czy przedsiębiorca zobowiąże się przestrzegać przepisów proceduralnych ADR, w tym, w stosownych przypadkach, ponosić okresowe opłaty. Ponadto państwa członkowskie mogą określić dodatkowe warunki w celu zapewnienia, aby rozpatrywanie takich sporów nie powodowało poważnego zakłócenia skutecznego funkcjonowania podmiotów ADR. 3. Dodatkowe kompetencje i obowiązki podmiotów ADR 3.1. Systemy zautomatyzowane Podmioty ADR będą miały obowiązek informowania stron o stosowaniu systemów zautomatyzowanych w procesie decyzyjnym oraz zapewnienia prawa do żądania kontroli takiego rozstrzygnięcia przez osoby fizyczne. Osoby dokonujące kontroli wyniku postępowania ADR będą musiały spełniać takie same wymagania w zakresie wiedzy i umiejętności, jak osoby odpowiedzialne za prowadzenie postępowań ADR. 3.2. Łączne rozpoznawanie spraw Podmioty ADR uzyskują możliwość łącznego rozpoznawania podobnych spraw konsumenckich, z obowiązkiem poinformowania o tym konsumenta oraz z zachowaniem zasady dobrowolności jego udziału. Dyrektywa nie określa przy tym konsekwencji braku zgody konsumenta na połączenie spraw. W zależności od decyzji państwa członkowskiego, konsument może przykładowo zgłosić sprzeciw wobec połączenia spraw lub zrezygnować z udziału w postępowaniu. 3.3. Wiedza z zakresu prawa prywatnego międzynarodowego Wprowadzono wymóg zapewnienia odpowiedniej wiedzy i szkoleń personelu prowadzącego postępowania ADR w zakresie prawa prywatnego międzynarodowego. 4. Obowiązek odpowiedzi przez przedsiębiorcę Przedsiębiorcy z siedzibą w państwach członkowskich UE, którzy nie są zobligowani do udziału w postępowaniu ADR na podstawie przepisów prawa lub umowy, zostaną zobowiązani do udzielenia odpowiedzi na zapytanie podmiotu ADR o zamiar udziału w postępowaniu, w terminie 20 dni roboczych a w sprawach skomplikowanych - 30 dni, bez naruszania zasady dobrowolności udziału w postępowaniu ADR. Skutki braku odpowiedzi w terminie ma określać prawo krajowe państw członkowskich. 5. Pomoc dla konsumentów i przedsiębiorców w zakresie sporów transgranicznych Rozszerzono zadania punktów kontaktowych do spraw ADR w zakresie pomocy w sporach transgranicznych. Zgodnie z nowymi przepisami punkt ma ułatwiać, na wniosek konsumenta lub przedsiębiorcy, komunikację między stronami a właściwym podmiotem ADR, realizując następujące formy wsparcia: - pomoc w składaniu wniosków o wszczęcie postępowania ADR i, w stosownych przypadkach, odpowiednich dokumentów, - wspieranie stron, w razie potrzeby, poprzez dostarczanie maszynowo przetłumaczonych informacji, dokumentów lub przepisów proceduralnych, - dostarczanie stronom ogólnych informacji na temat praw konsumentów na szczeblu unijnym i krajowym, - dostarczanie stronom wyjaśnień na temat przepisów proceduralnych stosowanych przez odpowiednie podmioty ADR, - informowanie konsumenta o innych sposobach dochodzenia roszczeń w przypadku, gdy sporu nie można rozstrzygnąć w postępowaniu ADR. 6. Ograniczenie obciążeń administracyjnych Ograniczono obowiązki sprawozdawcze podmiotów ADR, w szczególności poprzez obniżenie częstotliwości raportowania (pozostawiając określenie tej kwestii decyzji państw członkowskich) oraz zniesienie wybranych obowiązków informacyjnych. 7. Promowanie udziału w ADR Państwa członkowskie są zobowiązane do ustanowienia środków promujących udział konsumentów i przedsiębiorców w postępowaniach ADR. 8. Likwidacja platformy ODR Zlikwidowano europejską platformę ODR. Jej funkcje informacyjne przejęła strona „Dochodzenie roszczeń konsumenckich w UE” [5], a zadania punktów kontaktowych zostały dostosowane do nowego modelu wsparcia konsumentów i przedsiębiorców w ramach procedur ADR. -------------- [1] Dz. Urz. UE L 2025/2647 z 30.12.2025. [2] Dz. Urz. UE L 165 z 18.06.2013. [3] Dz. Urz. UE L 165 z 18.6.2013. [4] Dz. Urz. UE L 2024/3228 z 30.12.2024. [5] https://consumer-redress.ec.europa.eu/index_pl
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Dyrektywa 2013/11 została implementowana w ustawie z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich [6] (dalej: „UPRSK”). Z uwagi na punktowy charakter zmian wprowadzonych przez dyrektywę 2025/2647 nie ma konieczności opracowania nowej ustawy. Implementacja dyrektywy 2025/2647 obejmie odpowiednie zmiany w UPRSK, w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [7], w ustawie z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych [8] oraz niezbędne zmiany w ustawach kompetencyjnych właściwych dla publicznych podmiotów ADR, tj. w: - ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej [9], - ustawie z 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze [10], - ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe [11]. Projektowana ustawa, w zakresie przepisów wdrażających dyrektywę 2025/2647, nie zawiera rozwiązań wykraczających poza minimum wymagane przez prawo UE. W projekcie, oprócz przepisów wdrażających prawo UE, proponuje się nowelizację obowiązujących przepisów UPRSK, dotyczących podpisów jakimi mogą być opatrywane wnioski o wszczęcie postępowania ADR. Proponowane zmiany pozwolą wyeliminować zidentyfikowane w praktyce rozbieżności, potwierdzając możliwie szeroki katalog podpisów, jakie mogą być akceptowane przez podmioty ADR. I. Zmiany w ustawie o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich 1. Zakres przedmiotowy 1.1. Pojęcie „sporu konsumenckiego” w kontekście rozszerzenia zakresu przedmiotowego na spory dotyczących etapu przed zawarciem umowy Zakres obowiązującej ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich został określony przede wszystkim przez zdefiniowanie pojęcia „sporu konsumenckiego”. Zgodnie z art. 2 pkt 3 UPRSK spór konsumencki oznacza „spór między konsumentem a przedsiębiorcą wynikający z zawartej z konsumentem umowy”. Z kolei w art. 5 UPRSK wskazano, jakie rodzaje sporów są wyłączone z zakresu regulacji ustawy, co dodatkowo zawęża zakres jej stosowania. Wdrożenie zmian w zakresie przedmiotowym wprowadzanych dyrektywą 2025/2647, wymaga zmiany pojęcia „sporu konsumenckiego”, w sposób, który obejmie również spory dotyczące obowiązków na etapie przed zawarciem umowy – pod tym jednak warunkiem, że ostatecznie do zawarcia umowy doszło. 1.2. Zakres przedmiotowy ustawy w kontekście sporów dotyczących umów o dostarczanie treści cyfrowych, usług cyfrowych w zamian za dane osobowe konsumenta W ślad za zmianami wprowadzanymi do art. 2 ust. 1 dyrektywy 2013/11, zmienionej dyrektywą 2025/2647, zasadne jest doprecyzowanie zakresu stosowania UPRSK w odniesieniu do sporów wynikających z umów o treści cyfrowe oraz usługi cyfrowe, w tym do sporów wynikających z umów o dostarczanie treści cyfrowych lub usług cyfrowych, w których konsument zobowiązuje się do dostarczenia przedsiębiorcy danych osobowych. UPRSK w aktualnym brzmieniu nie wyłącza ani nie zakazuje rozpatrywania przez podmioty ADR sporów wynikających z tego rodzaju umów. Obowiązująca definicja sporu konsumenckiego obejmuje co do zasady wszystkie umowy zawierane pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą, bez enumeratywnego wskazania ich rodzajów ani sposobów zawierania, z wyjątkiem kategorii umów wprost wyłączonych z zakresu jej stosowania. Jednocześnie dyrektywa 2025/2647 przewiduje doprecyzowanie zakresu regulacji we wskazanym kontekście, co uzasadnia wprowadzenie odpowiednich zmian na poziomie krajowym w celu zapewnienia większej przejrzystości oraz jednoznaczności interpretacyjnej przepisów. 2. Objęcie zakresem podmiotowym sporów z przedsiębiorcami z państw trzecich Zgodnie z art. 4 ust. 1 UPRSK przepisy ustawy stosuje się do rozwiązywania sporów konsumenckich między konsumentem mającym miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a przedsiębiorcą mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dyrektywa 2025/2647 wprowadzając art. 5 ust. 1a do dyrektywy 2013/11 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia dostępu konsumentom do postępowań ADR na potrzeby rozstrzygania sporów z przedsiębiorcami z państw trzecich. W konsekwencji zmodyfikowany zostanie zakres podmiotowy UPRSK, wprowadzone zostaną definicje pojęcia przedsiębiorcy z państwa trzeciego oraz sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego. Przepisy wprowadzą wymóg zgodnego wniosku stron o wszczęcie postępowania ADR, gdy przedsiębiorca ma siedzibę w państwie trzecim. Nie przewiduje się natomiast korzystania z opcji wprowadzania dalej idących wymogów proceduralnych. 3. Nowe definicje dostosowujące do zmienionego zakresu przedmiotowego i podmiotowego Dyrektywa 2025/2647 zmieniająca dyrektywę 2013/11 wprowadza aktualizacje definicji umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług, które były konieczne z uwagi na potrzebę dostosowania do definicji tych pojęć zawartych w dyrektywie 2011/83 [12], dodaje definicje, takie jak: „towar”, „treści cyfrowe” i „usługi cyfrowe” oraz definicję sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego, a także modyfikuje definicje sporu krajowego i sporu transgranicznego. Wymienione powyżej definicje należy wprowadzić do UPRSK z następującymi zastrzeżeniami. W odniesieniu do umowy sprzedaży oraz umowy o świadczenie usług należy wyjaśnić, że definicje te nie zostały wprowadzone do obowiązującej UPRSK ze względów systemowych i z tego względu proponuje się utrzymanie tego rozwiązania, czyli niewprowadzanie odrębnych definicji umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług, a jedynie odpowiednie zastosowanie przepisów już funkcjonujących w polskim porządku prawnym (szerzej pkt. 2.3. OSR). W art. 2 zmienianej UPRSK należy dodać definicję treści cyfrowej i usługi cyfrowej przez odesłanie do art. 5 i 5a ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (dalej: UPK) [13]. Natomiast nie ma uzasadnienia dla wprowadzania definicji towaru, gdyż UPRSK nie posługuje się tym terminem w przepisach materialnych. W zmienianej UPRSK należy odpowiednio dostosować definicje sporu krajowego, sporu transgranicznego oraz wprowadzić definicję sporu z przedsiębiorcą z państwa trzeciego. 4. Obowiązek wprowadzenia środków promujących udział w postępowaniach ADR Obecnie obowiązujący art. 47 UPRSK daje Prezesowi Urzędu kompetencję do podejmowania działań edukacyjno-informacyjnych, mających na celu popularyzację wiedzy o możliwościach pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich i dostępnych podmiotach uprawnionych. Działania te realizują obowiązek, o którym mowa w art. 4a dyrektywy 2025/2647. W celu lepszej promocji ADR proponuje się wprowadzenie w UPRSK podstawy do publikowania przez Prezesa UOKiK na jego stronie internetowej list przedsiębiorców, którzy biorą udział w postępowaniach ADR lub wykonują wydane orzeczenia, na podstawie informacji przekazanych przez podmioty ADR. Publikacja informacji na „białej liście” oparta byłaby o zasadę braku sprzeciwu ze strony zainteresowanego przedsiębiorcy. 5. Dodatkowe kompetencje i obowiązki podmiotów ADR 5.1. Obowiązek informowania o wykorzystaniu systemów zautomatyzowanych przez podmiot ADR i prawie do żądania w takich wypadkach przeprowadzenia oceny poprawności postępowania przez człowieka W ślad za art. 5 ust. 2 lit. d dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647, w UPRSK należy wprowadzić obowiązki informacyjne dotyczące korzystania z systemów zautomatyzowanych przez podmiot ADR, a także przepisy przewidujące prawo stron postępowania ADR do zweryfikowania wyniku postępowania przez osobę reprezentującą podmiot ADR i spełniającą określone ustawowo wymogi kompetencyjne, które odpowiadają obecnie obowiązującym wymogom stawianym osobom odpowiedzialnym za prowadzenie postępowań ADR. Obowiązki informacyjne obejmą informowanie stron z wyprzedzeniem w jasny, zrozumiały i łatwo dostępny sposób o stosowaniu środków zautomatyzowanych oraz informowanie stron o przysługującym im prawie do żądania kontroli wyniku postępowania ADR przez osobę fizyczną. 5.2. Kompetencja do łącznego rozpoznania spraw W ślad za art. 5 ust. 2 lit. f dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647, podmiotom ADR udzielona zostanie kompetencja do łączenia spraw celem ich wspólnego rozpoznania. Do UPRSK należy wprowadzić dwa obligatoryjne warunki dla takiego połączenia spraw przez podmiot ADR: zainteresowany konsument będzie informowany o połączeniu spraw, a osoby odpowiedzialne za połączone postępowania ADR będą musiały posiadać wystarczającą wiedzę zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647, aby zająć się daną sprawą (co odpowiada wymogom z art. 14 ust. 1 UPRSK). W świetle dyrektywy 2025/2647 państwa członkowskie mogą określić dodatkowe warunki łączenia spraw, takie jak np. prawo konsumenta do sprzeciwienia się połączeniu jego postępowania z innymi wnioskodawcami albo występowanie znacznego poziomu podobieństwa między sprawami. Przewiduje się wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym brak zgody konsumenta na łączne rozpatrywanie sprawy oznacza, że sprawa będzie rozpatrywana w dotychczasowym trybie. 5.3. Wymóg wiedzy z zakresu prawa prywatnego międzynarodowego, jaką muszą posiadać pracownicy podmiotów ADR w wypadku rozpatrywania sporów transgranicznych, a także wprowadzenie obowiązku zapewniania niezbędnych szkoleń dla personelu (art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647) Zmieniana UPRSK, w ślad za art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadawanym dyrektywą 2025/2647, wprowadzi dodatkowy wymóg, tj. znajomość prawa prywatnego międzynarodowego przez osoby prowadzące połączone sprawy w ramach postępowania ADR a podmioty ADR będą zobowiązane do zapewnienia niezbędnych szkoleń. 5.4. Doprecyzowanie obowiązków podmiotów ADR w zakresie dostępu do procedury ADR (art. 5 ust. 2 dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647) W związku ze zmianami wprowadzonymi w art. 5 ust. 2 lit. a - c dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647, niezbędne będzie dostosowanie obecnego brzmienia art. 9 ust. 1 UPRSK w zakresie: - dodania uprawnienia dla konsumenta do możliwości prześledzenia złożonego wniosku oraz dokumentów towarzyszących, co należałoby rozumieć, jako udostępnienie wnioskodawcy informacji umożliwiających ustalenie aktualnego etapu rozpatrywania wniosku, - w przypadkach, gdy podmioty ADR oferują cyfrowe procedury ADR, doprecyzowanie, że udostępniają je poprzez łatwo dostępne i inkluzywne narzędzia. 6. Obowiązek udzielenia odpowiedzi przez przedsiębiorcę w zakresie uczestniczenia w postępowaniu ADR oraz zmiana w zakresie obowiązku informowania o zamiarze uczestniczenia w postępowaniu ADR przez przedsiębiorcę W przypadku skierowania przez konsumenta wniosku o rozwiązanie sporu z przedsiębiorcą, podmiot ADR będzie zobowiązany do skontaktowania się z przedsiębiorcą oraz uzyskania informacji czy weźmie on udział w postępowaniu ADR (art. 5 ust. 8 i 9 dyrektywy 2013/11 w brzmieniu nadanym dyrektywą 2025/2647). W UPRSK należy nałożyć na przedsiębiorcę obowiązek poinformowania podmiotu ADR, czy zgadza się na udział w proponowanym postępowaniu ADR – w terminie 20 dni. W przypadku złożonych sporów lub w wyjątkowych okolicznościach termin może być wydłużony przez podmiot ADR, lecz nie może przekraczać 30 dni. Obowiązek udzielenia odpowiedzi nie będzie miał zastosowania w trzech przypadkach. Po pierwsze, gdy udział przedsiębiorcy w postępowaniu ADR jest obowiązkowy. Po drugie, gdy wyniki postępowań ADR można osiągnąć bez zgody przedsiębiorcy na udział w postępowaniu ADR. Po trzecie, jeżeli przedsiębiorca zobowiązał się już na podstawie umowy do korzystania z podmiotów ADR w celu rozstrzygania sporów z konsumentami. W polskim systemie prawnym będziemy mieli do czynienia z dwoma z wymienionych wyjątków: - obligatoryjny udział przedsiębiorcy – np. postępowanie przed Rzecznikiem Finansowym lub postępowanie przed Koordynatorem do spraw negocjacji przy Prezesie Urzędu Regulacji Energetyki, - zobowiązanie się przez przedsiębiorcę na podstawie umowy – w zależności treści umów zawieranych przez przedsiębiorców. Jednocześnie w przypadku braku odpowiedzi przedsiębiorcy w terminie, w UPRSK proponuje się rozwiązanie, zgodnie z którym podmiot ADR pozostawia wniosek bez rozpoznania. Takie rozwiązanie pozwoli na niewszczynanie postępowań ADR, które nie rokują szans na rozwiązanie, bez utrzymywania konsumenta w niepewności do ich dalszego toku. 7. Obowiązki punktów kontaktowych ADR w zakresie pomocy konsumentom i przedsiębiorcom w sprawach transgranicznego pozasądowego rozstrzygania sporów Dyrektywa 2025/2647 nałożyła na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia konsumentom i przedsiębiorcom pomocy w dostępie do podmiotów ADR właściwych do rozpatrzenia ich sporu transgranicznego (art. 14 dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647). Zmiana dotyczy rozszerzenia form pomocy udzielanej przez punkty kontaktowe oraz objęcia tą pomocą przedsiębiorców. W związku z powyższym zmiany będzie wymagał art. 32a ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów określający zadania punktu kontaktowego ds. ADR działającego przy Prezesie UOKiK. 8. Zmiana obowiązków sprawozdawczych podmiotów ADR i zmniejszanie obciążeń administracyjnych 8.1. Zniesienie obowiązku publikowania w sprawozdaniach podmiotów ADR informacji o współpracy w ramach sieci podmiotów ADR, która ułatwia rozstrzyganie sporów transgranicznych W związku z uchyleniem art. 7 ust. 2 lit. h dyrektywy 2013/11, uchylony zostaje przewidziany w art. 11 ust. 1 pkt 7 UPRSK obowiązek uwzględniania w treści sprawozdań podmiotów ADR informacji o współpracy podmiotów w ramach sieci podmiotów prowadzących postępowania pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich, ułatwiających rozwiązywanie sporów transgranicznych, jeżeli podmiot uprawniony należy do takiej sieci. 8.2. Doprecyzowanie sposobu przekazywania informacji konsumentowi przez przedsiębiorcę o podmiocie ADR, który jest właściwy dla przedsiębiorcy W związku z doprecyzowaniem art. 13 ust. 2 dyrektywy 2013/11 zmienionej dyrektywą 2025/2647 konieczne jest wprowadzenie zmiany w art. 31 ust. 2 pkt 1 i 2 UPRSK polegającej na: - określeniu, że informacje o właściwym podmiocie ADR dla przedsiębiorcy są przekazywane na jego stronie internetowej w sposób widoczny, - usunięciu sformułowania „o ile przedsiębiorca takie stosuje”. W związku z wprowadzeniem obowiązku odpowiedzi w art. 5 ust. 8 i 9 dyrektywy 2025/2647 oraz powiązaną z tym zmianą w art. 13 ust. 3 dyrektywy. 9. Rozszerzenie i doprecyzowanie dopuszczalnych postaci podpisu pod wnioskiem o wszczęcie postępowania ADR Obowiązujący art. 33 ust. 2 UPRSK określa minimalne wymogi wniosku o wszczęcie postępowania ADR, w tym obowiązek jego „podpisania”. W praktyce stosowania przepisów pojawiły się jednak rozbieżności interpretacyjne. W tym kontekście zasadne jest doprecyzowanie przepisów w zakresie dopuszczalnych postaci podpisu pod wnioskiem, w szczególności poprzez wyraźne odniesienie do możliwości stosowania uproszczonych form identyfikacji w postępowaniach elektronicznych. Dyrektywa ADR nie reguluje składania podpisów w postępowaniach ADR, pozostawiając tę kwestię państwom członkowskim. Proponowane rozwiązania nie są wymagane dyrektywą 2025/2647, jednakże ich wprowadzenie pozwoli na wyeliminowanie zidentyfikowanych w praktyce rozbieżności i ułatwi składanie wniosków o wszczęcie postępowania ADR. II. Likwidacja platformy ODR W związku z uchyleniem rozporządzenia ODR i likwidacją z dniem 20 lipca 2025 r. platformy ODR, w UPRSK należy wprowadzić zmiany wynikowe, polegające na uchyleniu z obowiązujących przepisów odwołań do rozporządzenia ODR. ------------------------------------ [6] Dz. U. z 2016 r. poz. 1823 [7] Dz.U. z 2025 r. poz. 1714. [8] Dz.U. z 2026 r. poz. 925 [9] Dz.U. z 2026 r. poz. 656. [10] Dz.U. z 2025 r. poz. 1431. [11] Dz.U. z 2026 r. poz. 558. [12] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011). [13] Dz.U. z 2024 r. poz. 1796 oraz z 2025 r. poz. 1172.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
Prezes UOKiK
Organ współpracujący przy opracowaniu projektu:
MFiG; MS; Prezes UKE; Prezes ULC; Prezes URE; Prezes UTK; Przewodniczący KNF
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Tomasz Chróstny Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Daniel Mańkowski Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów