Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym
Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym
5.0
02.07.2026 15:42 Edyta Kurkiewicz
Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym
4.0
31.12.2025 10:04 Edyta Kurkiewicz
Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym
3.0
01.07.2025 13:13 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym
2.0
01.07.2025 12:56 Agnieszka Moskaluk
Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym
1.0
30.06.2025 16:51 Agnieszka Moskaluk
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD254","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Przedmiotowy projekt stanowi odpowiedź na ponawiane w ostatnich latach postulaty Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie:\n- ograniczenia katalogu czynów karalnych, w związku z popełnieniem których dane nieletniego są gromadzone w Rejestrze z dostępem ograniczonym,\n- wprowadzenia normy wyraźnie zobowiązującej sąd do wskazania w orzeczeniu kończącym, czy dane o osobie, wobec której postępowanie się toczyło, mają być zamieszczone w odpowiednim Rejestrze, czy mają być z niego wyłączone.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projektowane rozwiązania:\n1) Poszerzenie katalogu czynów karalnych, w związku z popełnieniem których dane nieletniego nie będą gromadzone w Rejestrze z dostępem ograniczonym\nW obecnym stanie prawnym w Rejestrze z dostępem ograniczonym gromadzi się dane nieletnich, wobec których prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, środek poprawczy lub środek leczniczy na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich[1], dalej jako: „WspierResNielU” w sprawach o czyny karalne z:\n•\tart. 201 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny[2], dalej „kk”, chyba że zostały popełnione na szkodę małoletniego; \n•\tart. 202 § 1 kk; \n•\tart. 202 § 3 kk, polegających na prezentowaniu treści pornograficznych związanych z prezentowaniem przemocy lub posługiwaniem się zwierzęciem; \n•\tart. 202 § 4a kk; \n•\tart. 202 § 4b kk, polegających na przechowywaniu lub posiadaniu treści pornograficznych przedstawiających wytworzony albo przetworzony wizerunek małoletniego uczestniczącego w czynności seksualnej; \n•\tart. 202 § 4c kk; \n•\tart. 204 § 1 i 2 kk, chyba że zostały popełnione na szkodę małoletniego;\nUzasadnienie pierwotnego projektu ustawy nie wyjaśnia, jakimi motywami kierował się projektodawca, wyłączając spod zakresu ogólnej regulacji w postaci gromadzenia danych o nieletnich w Rejestrze z dostępem ograniczonym czynu karnego z art. 200 § 1 k.k. Można założyć, że chodziło o uchylenie wobec takiego nieletniego dodatkowej, prawnej konsekwencji popełnionego przez niego czynu karalnego w postaci współżycia seksualnego takiego nieletniego z małoletnim za ich obopólną zgodą. Powyższe rozwiązanie wydaje się racjonalne w świetle konsekwencji związanych z wpisem do Rejestru i nie jest kwestionowane ani w doktrynie, ani w orzecznictwie. \n\nJednak koniecznym jest podjęcie interwencji legislacyjnej zmierzającej do uchylenia paradoksu, polegającego na tym, że obecnie nieletni podlega wpisowi do Rejestru za czyn karalny o znacznie niższym ładunku karygodności, popełniony niejako na przedpolu faktycznego współżycia z małoletnim (które to współżycie przecież z wpisu do Rejestru zostało wyłączone), a polegający jedynie na składaniu propozycji o charakterze seksualnym małoletniemu poniżej lat 15 za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej. Tym samym za paradoks uznać należy, że w obecnym stanie prawnym, gdyby nieletni – zamiast składania ww. propozycji – doprowadził do współżycia z małoletnim – jego dane nie zostałyby umieszczone w Rejestrze, gdyż to zachowanie pozostaje „pod ochroną” wyłączenia przewidzianego przez art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy. \nSkoro jednak taki nieletni zatrzymał się „na przedpolu” czynu z art. 200 § 1 k.k., to z takiego wyłączenia nie korzysta, a jego dane zostają, co do zasady, zamieszczone w Rejestrze.\n\nPodobne zastrzeżenia można wyrazić wobec obowiązkowego umieszczania w Rejestrze danych tych nieletnich, którzy popełnili czyny określone w art. 200 § 3 i § 4 k.k. Jakkolwiek oczywistym jest, że w określonym układzie faktycznym i procesowym czyny te wymagają stanowczej reakcji sądu, to jednak nie wydaje się, żeby w przypadku tych zachowań konieczną i obligatoryjną, dodatkową reakcją „wychowawczą” było, oprócz zastosowania środków przewidzianych w WspierResNielU, umieszczenie danych nieletniego w Rejestrze z dostępem ograniczonym. \nZauważenia wymaga, że wpisanie danych nieletniego do Rejestru z dostępem ograniczonym wiąże się z poważnymi konsekwencjami, mimo że rejestr ten ma charakter niepubliczny. Głównymi skutkami takiego wpisu są :\n•\tograniczenia w dostępie do określonych zawodów i funkcji;\n•\tkwestie społeczne – mimo, że rejestr ma dostęp ograniczony, jego istnienie może być znane w środowisku lokalnym, co prowadzi do wykluczenia społecznego; może także mieć wpływ na edukację, relacje społeczne oraz szanse na resocjalizację;\n•\tdługoterminowe skutki prawne – wpis może być uwzględniany przy orzekaniu w przyszłości, np. przy kolejnych czynach karalnych lub w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej; dane w Rejestrze są przechowywane przez wiele lat, nawet po osiągnięciu pełnoletniości;\n•\tbrak automatycznego wykreślenia – nieletni nie jest wykreślany z rejestru automatycznie po osiągnięciu pełnoletniości; wykreślenie może nastąpić tylko na podstawie decyzji sądu i po spełnieniu określonych warunków.\n\nWobec powyższego konsekwencje, które nieletni ponosi w takiej sytuacji, są niewspółmiernie wysokie w stosunku do stworzonego przez niego zagrożenia. Na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy dane nieletniego co do zasady usuwa się z Rejestru dopiero po upływie 10 lat od dnia ukończenia przez niego 18. roku życia. Co przy tym oczywiste, i co nie wymaga dodatkowego uzasadnienia, fakt ujawnienia danych nieletniego w Rejestrze może wpłynąć nie tylko na jego relacje społeczne, w tym możliwość starania się o pracę, ale także na jego zdrowie psychiczne i skuteczność podejmowanej terapii związanej z ewentualnymi zaburzeniami.\nPowyższy stan normatywny wywołuje uzasadnione zastrzeżenia co do racjonalności i celowości przyjętej regulacji w zakresie ustawowych wyłączeń z gromadzenia danych nieletnich w Rejestrze, a w konsekwencji skutkuje potrzebą jej sanacji. \n\n2) Realizacja konstytucyjnej zasady sprawiedliwości proceduralnej poprzez wprowadzenie normy, zgodnie z którą orzeczenie o odpowiedzialności w sprawie o przestępstwo (czyn karalny) określone w art. 2 nowelizowanej ustawy będzie musiało zawierać wyraźne stwierdzenie o zamieszczeniu danych o osobie, wobec której postępowanie się toczy, w odpowiednim Rejestrze i, w przypadku decyzji sądu o wyłączeniu zamieszczenia danych takiej osoby z właściwego Rejestru, także rozstrzygnięcie o takim wyłączeniu.\n\n________________________________________________________________\n[1] Dz. U. z 2022 poz. 1700, z późn. zm.\n[2] Dz. U. z 2024 r. poz.17\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Arkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"III kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD254
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Przedmiotowy projekt stanowi odpowiedź na ponawiane w ostatnich latach postulaty Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie: - ograniczenia katalogu czynów karalnych, w związku z popełnieniem których dane nieletniego są gromadzone w Rejestrze z dostępem ograniczonym, - wprowadzenia normy wyraźnie zobowiązującej sąd do wskazania w orzeczeniu kończącym, czy dane o osobie, wobec której postępowanie się toczyło, mają być zamieszczone w odpowiednim Rejestrze, czy mają być z niego wyłączone.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Projektowane rozwiązania: 1) Poszerzenie katalogu czynów karalnych, w związku z popełnieniem których dane nieletniego nie będą gromadzone w Rejestrze z dostępem ograniczonym W obecnym stanie prawnym w Rejestrze z dostępem ograniczonym gromadzi się dane nieletnich, wobec których prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, środek poprawczy lub środek leczniczy na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich[1], dalej jako: „WspierResNielU” w sprawach o czyny karalne z: • art. 201 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny[2], dalej „kk”, chyba że zostały popełnione na szkodę małoletniego; • art. 202 § 1 kk; • art. 202 § 3 kk, polegających na prezentowaniu treści pornograficznych związanych z prezentowaniem przemocy lub posługiwaniem się zwierzęciem; • art. 202 § 4a kk; • art. 202 § 4b kk, polegających na przechowywaniu lub posiadaniu treści pornograficznych przedstawiających wytworzony albo przetworzony wizerunek małoletniego uczestniczącego w czynności seksualnej; • art. 202 § 4c kk; • art. 204 § 1 i 2 kk, chyba że zostały popełnione na szkodę małoletniego; Uzasadnienie pierwotnego projektu ustawy nie wyjaśnia, jakimi motywami kierował się projektodawca, wyłączając spod zakresu ogólnej regulacji w postaci gromadzenia danych o nieletnich w Rejestrze z dostępem ograniczonym czynu karnego z art. 200 § 1 k.k. Można założyć, że chodziło o uchylenie wobec takiego nieletniego dodatkowej, prawnej konsekwencji popełnionego przez niego czynu karalnego w postaci współżycia seksualnego takiego nieletniego z małoletnim za ich obopólną zgodą. Powyższe rozwiązanie wydaje się racjonalne w świetle konsekwencji związanych z wpisem do Rejestru i nie jest kwestionowane ani w doktrynie, ani w orzecznictwie.
Jednak koniecznym jest podjęcie interwencji legislacyjnej zmierzającej do uchylenia paradoksu, polegającego na tym, że obecnie nieletni podlega wpisowi do Rejestru za czyn karalny o znacznie niższym ładunku karygodności, popełniony niejako na przedpolu faktycznego współżycia z małoletnim (które to współżycie przecież z wpisu do Rejestru zostało wyłączone), a polegający jedynie na składaniu propozycji o charakterze seksualnym małoletniemu poniżej lat 15 za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci telekomunikacyjnej. Tym samym za paradoks uznać należy, że w obecnym stanie prawnym, gdyby nieletni – zamiast składania ww. propozycji – doprowadził do współżycia z małoletnim – jego dane nie zostałyby umieszczone w Rejestrze, gdyż to zachowanie pozostaje „pod ochroną” wyłączenia przewidzianego przez art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy. Skoro jednak taki nieletni zatrzymał się „na przedpolu” czynu z art. 200 § 1 k.k., to z takiego wyłączenia nie korzysta, a jego dane zostają, co do zasady, zamieszczone w Rejestrze.
Podobne zastrzeżenia można wyrazić wobec obowiązkowego umieszczania w Rejestrze danych tych nieletnich, którzy popełnili czyny określone w art. 200 § 3 i § 4 k.k. Jakkolwiek oczywistym jest, że w określonym układzie faktycznym i procesowym czyny te wymagają stanowczej reakcji sądu, to jednak nie wydaje się, żeby w przypadku tych zachowań konieczną i obligatoryjną, dodatkową reakcją „wychowawczą” było, oprócz zastosowania środków przewidzianych w WspierResNielU, umieszczenie danych nieletniego w Rejestrze z dostępem ograniczonym. Zauważenia wymaga, że wpisanie danych nieletniego do Rejestru z dostępem ograniczonym wiąże się z poważnymi konsekwencjami, mimo że rejestr ten ma charakter niepubliczny. Głównymi skutkami takiego wpisu są : • ograniczenia w dostępie do określonych zawodów i funkcji; • kwestie społeczne – mimo, że rejestr ma dostęp ograniczony, jego istnienie może być znane w środowisku lokalnym, co prowadzi do wykluczenia społecznego; może także mieć wpływ na edukację, relacje społeczne oraz szanse na resocjalizację; • długoterminowe skutki prawne – wpis może być uwzględniany przy orzekaniu w przyszłości, np. przy kolejnych czynach karalnych lub w postępowaniu o ograniczenie władzy rodzicielskiej; dane w Rejestrze są przechowywane przez wiele lat, nawet po osiągnięciu pełnoletniości; • brak automatycznego wykreślenia – nieletni nie jest wykreślany z rejestru automatycznie po osiągnięciu pełnoletniości; wykreślenie może nastąpić tylko na podstawie decyzji sądu i po spełnieniu określonych warunków.
Wobec powyższego konsekwencje, które nieletni ponosi w takiej sytuacji, są niewspółmiernie wysokie w stosunku do stworzonego przez niego zagrożenia. Na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy dane nieletniego co do zasady usuwa się z Rejestru dopiero po upływie 10 lat od dnia ukończenia przez niego 18. roku życia. Co przy tym oczywiste, i co nie wymaga dodatkowego uzasadnienia, fakt ujawnienia danych nieletniego w Rejestrze może wpłynąć nie tylko na jego relacje społeczne, w tym możliwość starania się o pracę, ale także na jego zdrowie psychiczne i skuteczność podejmowanej terapii związanej z ewentualnymi zaburzeniami. Powyższy stan normatywny wywołuje uzasadnione zastrzeżenia co do racjonalności i celowości przyjętej regulacji w zakresie ustawowych wyłączeń z gromadzenia danych nieletnich w Rejestrze, a w konsekwencji skutkuje potrzebą jej sanacji.
2) Realizacja konstytucyjnej zasady sprawiedliwości proceduralnej poprzez wprowadzenie normy, zgodnie z którą orzeczenie o odpowiedzialności w sprawie o przestępstwo (czyn karalny) określone w art. 2 nowelizowanej ustawy będzie musiało zawierać wyraźne stwierdzenie o zamieszczeniu danych o osobie, wobec której postępowanie się toczy, w odpowiednim Rejestrze i, w przypadku decyzji sądu o wyłączeniu zamieszczenia danych takiej osoby z właściwego Rejestru, także rozstrzygnięcie o takim wyłączeniu.
________________________________________________________________ [1] Dz. U. z 2022 poz. 1700, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2024 r. poz.17
