Projekt ustawy o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy - Kodeks cywilny
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD150","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości został opracowany raport dotyczący oceny funkcjonowania ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (Dz. U. z 2023 r. oz. 501) w praktyce.\nW raporcie wymienione zostały m. in. następujące postulaty de lege ferenda:\n- wyraźne wskazanie w przepisach, że właściwe jest biuro rzeczy znalezionych miejsca położenia rzeczy;\n- konieczność rozważenia możliwości podwyższenia wskazanej minimalnej wartości przyjmowanych przez właściwego starostę rzeczy znalezionych;\n- rozwiązanie umożliwiające przejście własności znalezionych dokumentów zawierających dane osobowe na właściwy powiat, a następnie utylizację rzeczy znalezionej pod warunkiem nieodebrania rzeczy przez uprawnionego do końca okresu przechowywania rzeczy;\n- konieczność uzupełnienia art. 7 ust. 2 o sposób postępowania z materiałami niebezpiecznymi;\n- możliwość przekazania przez znalazcę rzeczy, której cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojskowy oraz dokumentu wojskowego (w szczególności legitymacji, książeczki lub zaświadczenia wojskowego albo karty powołania) nie tylko do właściwego starosty, ale również do najbliższej jednostki Żandarmerii Wojskowej;\n- dookreślenie w treści ustawy norm określających zasady współpracy podmiotów publicznych (właściwego starosty, Policji, Żandarmerii Wojskowej) w tym zakresie realizacji celów ustawy;\n- połączenie poświadczenia i protokołu w jeden dokument;\n- wprowadzenie jednoznacznego przepisu upoważniającego do zasięgania przez starostę w ramach postępowania poszukiwawczego informacji o danych adresowych osób uprawnionych do odbioru rzeczy;\n- zniesienie obowiązku dokonywania ogłoszeń o znalezieniu rzeczy w dzienniku o charakterze ogólnopolskim;\n- skrócenie terminów wynikających z art. 187 § 1 k.c. do odbioru rzeczy przez osobę uprawnioną (i konsekwentnie nabycia jej własności przez znalazcę) odpowiednio do 3 miesięcy lub 6 miesięcy (jeżeli doręczono danej osobie wezwanie do odbioru) oraz 6 miesięcy lub roku (jeżeli osoby nie można wezwać do odbioru rzeczy).\nPonadto należy wskazać, że w piśmie Przedsiębiorstwa Państwowego „Porty Lotnicze” z dnia 8 września 2021 r., PPL.T1.T2.TO.TOOT.TOOTQ.07-41.77.2021, zwrócono się z prośbą o rozważenie podjęcia działań zmierzających do wydłużenia wskazanego w art. 7 ust. 1 ustawy terminu na przekazanie rzeczy właściwemu staroście. W piśmie wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zarządca budynku, w tym m. in. zarządca portu lotniczego, po upływie 3 dni od otrzymania rzeczy znalezionej przekazuje ją właściwemu staroście, chyba że w tym terminie zgłosi się osoba uprawniona do odbioru rzeczy. Mając jednak na uwadze fakt, że osoby korzystające z terminali niejednokrotnie poszukują zagubionych rzeczy dopiero po powrocie statkiem powietrznym na dany terminal lub też telefonicznie deklarują chęć jej odebrania po powrocie, dotrzymywanie przez zarządcę portu lotniczego wskazanego w ustawie terminu dostarczenia rzeczy do miejsca wyznaczonego przez właściwego starostę jest niecelowe, nieefektywne i znacznie utrudnione. W projekcie ustawy przewidziano stosowne rozwiązanie również i w tym zakresie.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Z uwagi na powyższe, zasadnym wydaje się przeprowadzenie interwencji legislacyjnej mającej na celu usprawnienie wdrożonych rozwiązań i wydanie projektowanej ustawy, w której przewidziano w szczególności następujące rozwiązania:\nI. W ustawie z dnia 20 lutego 2015 roku o rzeczach znalezionych (Dz. U. z 2023 r. poz. 501):\n1. Zmiana definicji „właściwego starosty”, której celem jest przekazanie prowadzenia czynności, których przedmiotem są rzeczy znalezione, do właściwości starosty właściwego ze względu na miejsce znalezienia rzeczy; \n2. Podwyższenie limitu wartości rzeczy znalezionej (obecnie 100 zł), poniżej którego do określonych rzeczy można nie stosować przepisów ustawy o czynnościach właściwego starosty;\n3. Wprowadzenie norm dot. sposobu postępowania z rzeczami znalezionymi będącymi dokumentami zawierającymi dane osobowe m. in. projektuje się, że po bezskutecznym upływie terminu do ich odebrania przez osobę uprawnioną staną się one własnością powiatu, a właściwy starosta dokona ich zniszczenia. Z czynności zniszczenia należy sporządzić protokół;\n4. Rozszerzenie katalogu podmiotów, którym znalazca ma obowiązek oddać znalezioną rzecz, której cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojskowy, oraz w przypadku znalezienia dokumentu wojskowego, a w szczególności legitymacji, książeczki lub zaświadczenia wojskowego albo karty powołania;\n5. Wprowadzenie przepisów określających sposób postępowania z rzeczami niebezpiecznymi dla życia i zdrowia;\n6. Uproszczenia proceduralne (m.in. w zakresie sporządzania dokumentów związanych z przyjęciem zawiadomienia o znalezieniu rzeczy oraz z odebraniem rzeczy znalezionej od znalazcy) oraz doprecyzowania zasad współdziałania organów w zakresie postępowania z rzeczami znalezionymi, w szczególności wydłużenie terminu przechowywania rzeczy przez właściwego zarządcę przed jej oddaniem do właściwego starosty, skrócenie ustawowych terminów poszukiwania osób uprawnionych do odbioru rzeczy (m.in. skrócenie czasu terminu publikacji wezwania do odbioru rzeczy na tablicy ogłoszeń z 1 roku do 6 miesięcy) oraz przejścia własności rzeczy znalezionej na znalazcę (m.in. rezygnacja z ogłaszania o znalezieniu rzeczy w prasie lokalnej i ogólnopolskiej,\nupływ terminu o którym mowa w art. 187 k.c.).\nII. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 oraz 1237)\nProponuje się zmianę art. 187 § 1 i 2 k.c. rozwiązanie ma charakter wynikowy i stanowi konsekwencję projektowanych zmian ustawy o rzeczach znalezionych. W związku z projektowanym skróceniem terminów na prowadzenie postępowania poszukiwawczego przewiduje się skrócenie do 6 miesięcy (obecnie jeden rok) terminu do odebrania rzeczy przez osobę uprawnioną , którą imiennie wezwano do odbioru rzeczy oraz do jednego roku (obecnie 2 lata) terminu do odebrania rzeczy w przypadku, gdy dane osoby uprawionej są nieznane, a wezwania dokonano na tablicy ogłoszeń, o której mowa w art. 14 ustawy o rzeczach znalezionych, względnie w Biuletynie Informacji Publicznej.\nIII. Zgodnie z projektem ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z zastrzeżeniem, że do rzeczy znalezionych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Zuzanna Rudzińska-Bluszcz Podsekretarz Stanu\nArkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MS","value":"MS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 5 sierpnia 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD150
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości został opracowany raport dotyczący oceny funkcjonowania ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (Dz. U. z 2023 r. oz. 501) w praktyce. W raporcie wymienione zostały m. in. następujące postulaty de lege ferenda: - wyraźne wskazanie w przepisach, że właściwe jest biuro rzeczy znalezionych miejsca położenia rzeczy; - konieczność rozważenia możliwości podwyższenia wskazanej minimalnej wartości przyjmowanych przez właściwego starostę rzeczy znalezionych; - rozwiązanie umożliwiające przejście własności znalezionych dokumentów zawierających dane osobowe na właściwy powiat, a następnie utylizację rzeczy znalezionej pod warunkiem nieodebrania rzeczy przez uprawnionego do końca okresu przechowywania rzeczy; - konieczność uzupełnienia art. 7 ust. 2 o sposób postępowania z materiałami niebezpiecznymi; - możliwość przekazania przez znalazcę rzeczy, której cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojskowy oraz dokumentu wojskowego (w szczególności legitymacji, książeczki lub zaświadczenia wojskowego albo karty powołania) nie tylko do właściwego starosty, ale również do najbliższej jednostki Żandarmerii Wojskowej; - dookreślenie w treści ustawy norm określających zasady współpracy podmiotów publicznych (właściwego starosty, Policji, Żandarmerii Wojskowej) w tym zakresie realizacji celów ustawy; - połączenie poświadczenia i protokołu w jeden dokument; - wprowadzenie jednoznacznego przepisu upoważniającego do zasięgania przez starostę w ramach postępowania poszukiwawczego informacji o danych adresowych osób uprawnionych do odbioru rzeczy; - zniesienie obowiązku dokonywania ogłoszeń o znalezieniu rzeczy w dzienniku o charakterze ogólnopolskim; - skrócenie terminów wynikających z art. 187 § 1 k.c. do odbioru rzeczy przez osobę uprawnioną (i konsekwentnie nabycia jej własności przez znalazcę) odpowiednio do 3 miesięcy lub 6 miesięcy (jeżeli doręczono danej osobie wezwanie do odbioru) oraz 6 miesięcy lub roku (jeżeli osoby nie można wezwać do odbioru rzeczy). Ponadto należy wskazać, że w piśmie Przedsiębiorstwa Państwowego „Porty Lotnicze” z dnia 8 września 2021 r., PPL.T1.T2.TO.TOOT.TOOTQ.07-41.77.2021, zwrócono się z prośbą o rozważenie podjęcia działań zmierzających do wydłużenia wskazanego w art. 7 ust. 1 ustawy terminu na przekazanie rzeczy właściwemu staroście. W piśmie wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zarządca budynku, w tym m. in. zarządca portu lotniczego, po upływie 3 dni od otrzymania rzeczy znalezionej przekazuje ją właściwemu staroście, chyba że w tym terminie zgłosi się osoba uprawniona do odbioru rzeczy. Mając jednak na uwadze fakt, że osoby korzystające z terminali niejednokrotnie poszukują zagubionych rzeczy dopiero po powrocie statkiem powietrznym na dany terminal lub też telefonicznie deklarują chęć jej odebrania po powrocie, dotrzymywanie przez zarządcę portu lotniczego wskazanego w ustawie terminu dostarczenia rzeczy do miejsca wyznaczonego przez właściwego starostę jest niecelowe, nieefektywne i znacznie utrudnione. W projekcie ustawy przewidziano stosowne rozwiązanie również i w tym zakresie.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Z uwagi na powyższe, zasadnym wydaje się przeprowadzenie interwencji legislacyjnej mającej na celu usprawnienie wdrożonych rozwiązań i wydanie projektowanej ustawy, w której przewidziano w szczególności następujące rozwiązania: I. W ustawie z dnia 20 lutego 2015 roku o rzeczach znalezionych (Dz. U. z 2023 r. poz. 501): 1. Zmiana definicji „właściwego starosty”, której celem jest przekazanie prowadzenia czynności, których przedmiotem są rzeczy znalezione, do właściwości starosty właściwego ze względu na miejsce znalezienia rzeczy; 2. Podwyższenie limitu wartości rzeczy znalezionej (obecnie 100 zł), poniżej którego do określonych rzeczy można nie stosować przepisów ustawy o czynnościach właściwego starosty; 3. Wprowadzenie norm dot. sposobu postępowania z rzeczami znalezionymi będącymi dokumentami zawierającymi dane osobowe m. in. projektuje się, że po bezskutecznym upływie terminu do ich odebrania przez osobę uprawnioną staną się one własnością powiatu, a właściwy starosta dokona ich zniszczenia. Z czynności zniszczenia należy sporządzić protokół; 4. Rozszerzenie katalogu podmiotów, którym znalazca ma obowiązek oddać znalezioną rzecz, której cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojskowy, oraz w przypadku znalezienia dokumentu wojskowego, a w szczególności legitymacji, książeczki lub zaświadczenia wojskowego albo karty powołania; 5. Wprowadzenie przepisów określających sposób postępowania z rzeczami niebezpiecznymi dla życia i zdrowia; 6. Uproszczenia proceduralne (m.in. w zakresie sporządzania dokumentów związanych z przyjęciem zawiadomienia o znalezieniu rzeczy oraz z odebraniem rzeczy znalezionej od znalazcy) oraz doprecyzowania zasad współdziałania organów w zakresie postępowania z rzeczami znalezionymi, w szczególności wydłużenie terminu przechowywania rzeczy przez właściwego zarządcę przed jej oddaniem do właściwego starosty, skrócenie ustawowych terminów poszukiwania osób uprawnionych do odbioru rzeczy (m.in. skrócenie czasu terminu publikacji wezwania do odbioru rzeczy na tablicy ogłoszeń z 1 roku do 6 miesięcy) oraz przejścia własności rzeczy znalezionej na znalazcę (m.in. rezygnacja z ogłaszania o znalezieniu rzeczy w prasie lokalnej i ogólnopolskiej, upływ terminu o którym mowa w art. 187 k.c.). II. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 oraz 1237) Proponuje się zmianę art. 187 § 1 i 2 k.c. rozwiązanie ma charakter wynikowy i stanowi konsekwencję projektowanych zmian ustawy o rzeczach znalezionych. W związku z projektowanym skróceniem terminów na prowadzenie postępowania poszukiwawczego przewiduje się skrócenie do 6 miesięcy (obecnie jeden rok) terminu do odebrania rzeczy przez osobę uprawnioną , którą imiennie wezwano do odbioru rzeczy oraz do jednego roku (obecnie 2 lata) terminu do odebrania rzeczy w przypadku, gdy dane osoby uprawionej są nieznane, a wezwania dokonano na tablicy ogłoszeń, o której mowa w art. 14 ustawy o rzeczach znalezionych, względnie w Biuletynie Informacji Publicznej. III. Zgodnie z projektem ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z zastrzeżeniem, że do rzeczy znalezionych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz Podsekretarz Stanu Arkadiusz Myrcha Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 5 sierpnia 2025 r.