Projekt ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw
3.0
31.12.2025 09:45 Edyta Kurkiewicz
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw
2.0
07.04.2025 15:08 Agnieszka Kowalska
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw
1.0
07.04.2025 14:55 Agnieszka Kowalska
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD218","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Projekt ustawy ma na celu zabezpieczenie ważnego interesu publicznego w postaci ochrony praw i słusznych interesów przedsiębiorców poprzez poszerzenie i usprawnienie kompetencji dotychczas funkcjonującego Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.\nInstytucja Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, zwanego dalej „Rzecznikiem”, okazała się istotnym oparciem dla przedsiębiorców borykających się z różnymi barierami i utrudnieniami w zakresie wykonywania działalności gospodarczej. Ponad sześć lat obowiązywania ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, zwanej dalej „ustawą o Rzeczniku”, pozwoliło na zidentyfikowanie obszarów, w których występują deficyty interpretacyjne oraz luki w obowiązujących przepisach. Projekt ustawy stanowi odpowiedź na zidentyfikowaną potrzebę doprecyzowania obowiązujących regulacji i usunięcia dostrzeżonych luk prawnych, celem umożliwienia Rzecznikowi zapewnienia jeszcze efektywniejszego wsparcia przedsiębiorców. Wzmocnienie roli Rzecznika jako organu stojącego na straży praw przedsiębiorców bezpośrednio wpłynie na poprawę otoczenia prawnego dla prowadzenia działalności gospodarczej na terenie RP, stwarzając przedsiębiorcom lepsze warunki do funkcjonowania i rozwoju.\nW tym celu, do prawidłowej realizacji funkcji samodzielnego organu ochrony prawa (w tym przypadku praw przedsiębiorców), niezbędne jest wyposażenie Rzecznika w skuteczne narzędzia interwencji generalnej, jak i indywidualnej procesowej. Dotychczasowa praktyka pokazała bowiem, że nieprecyzyjne regulacje utrudniają Rzecznikowi podejmowanie interwencji na rzecz niektórych podmiotów oraz ograniczają jego możliwość działania w procesach stricte legislacyjnych i sądowych. \nWażne jest również, aby próby podjęcia przez Rzecznika interwencji i jego legitymacji nie wymagały każdorazowej analizy okoliczności faktycznych i prawnych stanu faktycznego z powodu niejasnego brzmienia przepisów obowiązującego prawa. W tym kontekście, projekt ustawy powinien przewidywać objęcie ochroną Rzecznika oprócz wszystkich przedsiębiorców, również grupy podmiotów wykonujących działalność, której charakter jest zbliżony do charakteru działalności gospodarczej, lecz nieposiadających statusu przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.\nRzecznik zapewnia wsparcie nie tylko sferze związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale także w dziedzinie tworzenia przepisów prawa. Doświadczenia organu, który podejmuje działania interwencyjne przyczynią również się do lepszej identyfikacji problemów, które swoją genezę mają w nieprawidłowo skonstruowanych przepisach.\nBrak obecnie przepisu na poziomie ustawowym zobowiązującego podmioty uprawnione do opracowywania projektów aktów normatywnych z zakresu prawa gospodarczego do konsultowania takich projektów z Rzecznikiem. W efekcie dochodziło do sytuacji, w których Rzecznik był pomijany w procesie tworzenia regulacji o istotnym znaczeniu dla praw i interesów przedsiębiorców. Niezbędne jest wprowadzenie obowiązku przedstawienia projektów aktów normatywnych, programów i innych dokumentów rządowych dotyczących praw przedsiębiorców oraz zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do opiniowania przez Rzecznika, aby skuteczniej chronić interesy przedsiębiorców w procesach legislacyjnych.\nBrak jest też wystarczających rozwiązań, które pozwoliłyby Rzecznikowi na pełnienie aktywniejszej roli w procesie tworzenia i monitorowania unijnego prawodawstwa dotyczącego praw i interesów przedsiębiorców. Tym bardziej, że znaczna część obowiązujących w Polsce regulacji określających warunki prowadzenia działalności gospodarczej ma swoje źródło w przepisach unijnych. \nProjekt ustawy odpowiada również na potrzebę wzmocnienia roli Rzecznika w mediacji administracyjnej między przedsiębiorcami a administracją publiczną oraz ujednolicenia regulacji dotyczących jego udziału w postępowaniach cywilnych i sądowo-administracyjnych. Doprecyzowanie kompetencji w zakresie żądania wszczęcia postępowań, uczestnictwa w nich oraz przesądzenie kwestii zasądzenia kosztów procesowych poprawi efektywność wsparcia przedsiębiorców.\nPonadto, obowiązujące przepisy ograniczają dostęp Rzecznika do akt i dokumentów jedynie w sprawach zakończonych, co utrudnia realizację jego ustawowych zadań, zwłaszcza weryfikację skarg przedsiębiorców na działania organów administracji. Umożliwienie dostępu do akt spraw niezakończonych usprawni działania Rzecznika, szczególnie w przypadku mikro- i małych przedsiębiorców, pozbawionych profesjonalnego wsparcia prawnego.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Projekt przewiduje objęcie ochroną Rzecznika wszystkich przedsiębiorców, a nie tylko mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. Zmiana ta powinna pozwolić Rzecznikowi na podejmowanie działań na rzecz ogółu przedsiębiorców oraz wyeliminowanie zachodzących w praktyce wątpliwości, np. co do zasad rozpatrywania wniosków zgłoszonych przez organizacje zrzeszające zarówno przedsiębiorców z sektora MŚP, jak i dużych przedsiębiorców. \nNależy w tym miejscu podkreślić, iż powyższa zmiana nie oznacza osłabienia funkcji ochronnej, jaką instytucja Rzecznika pełni wobec mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. \nW konsekwencji planowane zmiany obejmują m.in. zmianę nazwy z Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na Rzecznika Praw Przedsiębiorców. Projekt ustawy przewiduje objęcie ochroną Rzecznika również innych podmiotów wykonujących działalność, której charakter jest zbliżony do charakteru działalności gospodarczej, lecz nieposiadających statusu przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców. Chodzi tutaj o rolników i osoby wykonujące wolne zawody, jak również wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług i komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej.\nProjekt ustawy wprowadza nowe instrumenty wsparcia, w tym możliwość powoływania pełnomocników (np. do spraw UE) oraz rozszerzenie współpracy z instytucjami unijnymi w celu ochrony praw przedsiębiorców. Proponuje się także wprowadzenie regulacji wzmacniającej rolę Rzecznika w ramach mediacji administracyjnej.\nZmiany przewidują rozszerzenie katalogu spraw cywilnych, w których Rzecznik może występować na rzecz przedsiębiorców oraz doprecyzowanie zasad udziału Rzecznika w postępowaniach sądowych, w tym doprecyzowanie regulacji określających zasady ponoszenia kosztów w postępowaniach cywilnych i sądowo-administracyjnych z udziałem Rzecznika\nRozszerzone zostaną także kompetencje Rzecznika w zakresie opiniowania i inicjowania przyjęcia aktów prawnych dotyczących praw przedsiębiorców. Projekt ustawy przewiduje także zapewnienie dostępu Rzecznika do dokumentów dotyczących spraw niezakończonych prowadzonych przez organy, organizacje lub instytucje publiczne, co zwiększy jego efektywność działania.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Michał Jaros Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD218
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Projekt ustawy ma na celu zabezpieczenie ważnego interesu publicznego w postaci ochrony praw i słusznych interesów przedsiębiorców poprzez poszerzenie i usprawnienie kompetencji dotychczas funkcjonującego Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Instytucja Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, zwanego dalej „Rzecznikiem”, okazała się istotnym oparciem dla przedsiębiorców borykających się z różnymi barierami i utrudnieniami w zakresie wykonywania działalności gospodarczej. Ponad sześć lat obowiązywania ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, zwanej dalej „ustawą o Rzeczniku”, pozwoliło na zidentyfikowanie obszarów, w których występują deficyty interpretacyjne oraz luki w obowiązujących przepisach. Projekt ustawy stanowi odpowiedź na zidentyfikowaną potrzebę doprecyzowania obowiązujących regulacji i usunięcia dostrzeżonych luk prawnych, celem umożliwienia Rzecznikowi zapewnienia jeszcze efektywniejszego wsparcia przedsiębiorców. Wzmocnienie roli Rzecznika jako organu stojącego na straży praw przedsiębiorców bezpośrednio wpłynie na poprawę otoczenia prawnego dla prowadzenia działalności gospodarczej na terenie RP, stwarzając przedsiębiorcom lepsze warunki do funkcjonowania i rozwoju. W tym celu, do prawidłowej realizacji funkcji samodzielnego organu ochrony prawa (w tym przypadku praw przedsiębiorców), niezbędne jest wyposażenie Rzecznika w skuteczne narzędzia interwencji generalnej, jak i indywidualnej procesowej. Dotychczasowa praktyka pokazała bowiem, że nieprecyzyjne regulacje utrudniają Rzecznikowi podejmowanie interwencji na rzecz niektórych podmiotów oraz ograniczają jego możliwość działania w procesach stricte legislacyjnych i sądowych. Ważne jest również, aby próby podjęcia przez Rzecznika interwencji i jego legitymacji nie wymagały każdorazowej analizy okoliczności faktycznych i prawnych stanu faktycznego z powodu niejasnego brzmienia przepisów obowiązującego prawa. W tym kontekście, projekt ustawy powinien przewidywać objęcie ochroną Rzecznika oprócz wszystkich przedsiębiorców, również grupy podmiotów wykonujących działalność, której charakter jest zbliżony do charakteru działalności gospodarczej, lecz nieposiadających statusu przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Rzecznik zapewnia wsparcie nie tylko sferze związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale także w dziedzinie tworzenia przepisów prawa. Doświadczenia organu, który podejmuje działania interwencyjne przyczynią również się do lepszej identyfikacji problemów, które swoją genezę mają w nieprawidłowo skonstruowanych przepisach. Brak obecnie przepisu na poziomie ustawowym zobowiązującego podmioty uprawnione do opracowywania projektów aktów normatywnych z zakresu prawa gospodarczego do konsultowania takich projektów z Rzecznikiem. W efekcie dochodziło do sytuacji, w których Rzecznik był pomijany w procesie tworzenia regulacji o istotnym znaczeniu dla praw i interesów przedsiębiorców. Niezbędne jest wprowadzenie obowiązku przedstawienia projektów aktów normatywnych, programów i innych dokumentów rządowych dotyczących praw przedsiębiorców oraz zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do opiniowania przez Rzecznika, aby skuteczniej chronić interesy przedsiębiorców w procesach legislacyjnych. Brak jest też wystarczających rozwiązań, które pozwoliłyby Rzecznikowi na pełnienie aktywniejszej roli w procesie tworzenia i monitorowania unijnego prawodawstwa dotyczącego praw i interesów przedsiębiorców. Tym bardziej, że znaczna część obowiązujących w Polsce regulacji określających warunki prowadzenia działalności gospodarczej ma swoje źródło w przepisach unijnych. Projekt ustawy odpowiada również na potrzebę wzmocnienia roli Rzecznika w mediacji administracyjnej między przedsiębiorcami a administracją publiczną oraz ujednolicenia regulacji dotyczących jego udziału w postępowaniach cywilnych i sądowo-administracyjnych. Doprecyzowanie kompetencji w zakresie żądania wszczęcia postępowań, uczestnictwa w nich oraz przesądzenie kwestii zasądzenia kosztów procesowych poprawi efektywność wsparcia przedsiębiorców. Ponadto, obowiązujące przepisy ograniczają dostęp Rzecznika do akt i dokumentów jedynie w sprawach zakończonych, co utrudnia realizację jego ustawowych zadań, zwłaszcza weryfikację skarg przedsiębiorców na działania organów administracji. Umożliwienie dostępu do akt spraw niezakończonych usprawni działania Rzecznika, szczególnie w przypadku mikro- i małych przedsiębiorców, pozbawionych profesjonalnego wsparcia prawnego.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Projekt przewiduje objęcie ochroną Rzecznika wszystkich przedsiębiorców, a nie tylko mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. Zmiana ta powinna pozwolić Rzecznikowi na podejmowanie działań na rzecz ogółu przedsiębiorców oraz wyeliminowanie zachodzących w praktyce wątpliwości, np. co do zasad rozpatrywania wniosków zgłoszonych przez organizacje zrzeszające zarówno przedsiębiorców z sektora MŚP, jak i dużych przedsiębiorców. Należy w tym miejscu podkreślić, iż powyższa zmiana nie oznacza osłabienia funkcji ochronnej, jaką instytucja Rzecznika pełni wobec mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców. W konsekwencji planowane zmiany obejmują m.in. zmianę nazwy z Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na Rzecznika Praw Przedsiębiorców. Projekt ustawy przewiduje objęcie ochroną Rzecznika również innych podmiotów wykonujących działalność, której charakter jest zbliżony do charakteru działalności gospodarczej, lecz nieposiadających statusu przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców. Chodzi tutaj o rolników i osoby wykonujące wolne zawody, jak również wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług i komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej. Projekt ustawy wprowadza nowe instrumenty wsparcia, w tym możliwość powoływania pełnomocników (np. do spraw UE) oraz rozszerzenie współpracy z instytucjami unijnymi w celu ochrony praw przedsiębiorców. Proponuje się także wprowadzenie regulacji wzmacniającej rolę Rzecznika w ramach mediacji administracyjnej. Zmiany przewidują rozszerzenie katalogu spraw cywilnych, w których Rzecznik może występować na rzecz przedsiębiorców oraz doprecyzowanie zasad udziału Rzecznika w postępowaniach sądowych, w tym doprecyzowanie regulacji określających zasady ponoszenia kosztów w postępowaniach cywilnych i sądowo-administracyjnych z udziałem Rzecznika Rozszerzone zostaną także kompetencje Rzecznika w zakresie opiniowania i inicjowania przyjęcia aktów prawnych dotyczących praw przedsiębiorców. Projekt ustawy przewiduje także zapewnienie dostępu Rzecznika do dokumentów dotyczących spraw niezakończonych prowadzonych przez organy, organizacje lub instytucje publiczne, co zwiększy jego efektywność działania.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MFiG
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Michał Jaros Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
