Projekt ustawy o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UA7","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UA{#UA_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"A - projekty wynikające z expose","value":"A - projekty wynikające z expose"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Celem projektu ustawy jest wprowadzenie rozwiązań ułatwiających realizację lokalnej polityki mieszkaniowej. To pierwszy, niezbędny etap zmian, przede wszystkim w sektorze wsparcia społecznego i komunalnego budownictwa mieszkaniowego. Ma na celu przywrócenie społecznego charakteru finansowanych z budżetu państwa inwestycji mieszkaniowych oraz umożliwienie znacznego wzrostu skali tego typu inwestycji w najbliższych latach, odpowiadającej zapotrzebowaniu zgłaszanemu przez samorządy i inwestorów. Kolejne rozwiązania zapewniające wsparcie budownictwa dla rodzin niedysponujących dochodami pozwalającymi na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rynku komercyjnym będą uzależnione od dogłębnej analizy obowiązujących regulacji. Do czasu wypracowania tych rozwiązań, projektowana ustawa umożliwi znaczny wzrost potencjału tego sektora mieszkaniowego w krótkim okresie. Będzie to miało stabilizujący wpływ na rynek mieszkaniowy, bowiem wsparcie tego sektora opiera się przede wszystkim na instrumentach podażowych. \nProjektowane unormowania umożliwią ponadto budowę i remonty powierzchni zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów, które to rozwiązanie wpisuje się w szeroko rozumianą politykę mieszkaniową i społeczną, dając samorządom dodatkowy bodziec do rozwoju lokalnego potencjału. Mając na uwadze ogólną sytuację na rynku mieszkaniowym, w tym zwyżkujące ceny najmu mieszkań, konieczne jest wprowadzenie rozwiązań, które pozwolą na wsparcie tego szczególnego sektora mieszkaniowego. Ułatwi to w znacznym stopniu migrację w celach edukacyjnych, wyrównując szanse mieszkańców całego kraju, mając bezpośredni wpływ na rozwój profesjonalnych kadr w Polsce.\nZaproponowane rozwiązania dotyczą przede wszystkim instrumentu wsparcia samorządów, tj. programu budownictwa socjalnego i komunalnego, zwanego dalej „programem BSK” oraz inwestorów, tj. programu preferencyjnych kredytów dla inwestorów społecznego budownictwa czynszowego, zwanego dalej „programem SBC”. Rozszerzenie tego instrumentu o komponent dotyczący tworzenia powierzchni zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów sprawi, że jego beneficjentami staną się także uczelnie wyższe.\nW celu wsparcia dynamiki budownictwa mieszkaniowego, również na rynku prywatnym, pilnej korekty wymagają regulacje stanowiące obecnie silny hamulec dla zwiększenia liczby rozpoczynanych inwestycji mieszkaniowych. W celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych, konieczne jest wprowadzenie możliwości modyfikacji przez gminy minimalnego wskaźnika liczby miejsc postojowych przewidzianych do realizacji w ramach inwestycji mieszkaniowej lokalizowanej w trybie określonym w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. z 2024 r. poz. 195), zwanej dalej „specustawą mieszkaniową”. Obecne regulacje w tym zakresie ograniczają możliwość modyfikacji tego wskaźnika przez gminę i uniemożliwiają dostosowanie go do lokalnych uwarunkowań w danej miejscowości, uwzględniających np. lokalizację terenu inwestycji, stopień rozwoju transportu publicznego, czy sieci dróg rowerowych, tak jak jest to ustalane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.\nKonieczna jest ponadto korekta w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.), mająca na celu likwidację kolejnej bariery, również dla budownictwa komunalnego, poprzez ograniczenie obligatoryjnego udzielania pomocy publicznej w ramach limitu pomocy de minimis wyłącznie do przypadków sprzedaży gruntów ich użytkownikom wieczystym. Rozwiązanie to w pełni koresponduje z zakresem uzgodnień z Komisją Europejską w procesie negocjacji rynkowego modelu odpłatności za grunty wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.\nZ dniem 1 stycznia 2024 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej w przedmiocie pomocy de minimis, tj. rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L, 2023/2831 z 15.12.2023), które zastąpiło rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1, z późn. zm.). Rodzi to konieczność dostosowania do tej zmiany przepisów dotyczących stosowania pomocy de minimis w kontekście działalności społecznych agencji najmu. W przeciwnym razie z końcem 30 czerwca 2024 r. (tj. z dniem zakończenia okresu przejściowego, w jakim mogą być stosowane przepisy dotychczasowego rozporządzenia Komisji w tym przedmiocie) wygaśnie możliwość udzielania pomocy właścicielom wydzierżawiającym mieszkania i domy jednorodzinne społecznym agencjom najmu w postaci zwolnień podatkowych.\nProjekt przewiduje ponadto stworzenie na gruncie ustawowym podstaw prawnych do wydawania świadectw uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości według nowego wzoru. Potrzeba modyfikacji obecnego wzoru tego dokumentu stanowi realizację obowiązku nałożonego na ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa przepisami ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych. Przywołana ustawa skatalogowała dokumenty funkcjonujące w obiegu prawnym w trzech kategoriach (w zależności od ich znaczenia dla bezpieczeństwa państwa) i przypisała im wymagane zabezpieczenia przed fałszerstwem. Ustawa nałożyła również na właściwe organy obowiązek dostosowana, w określonym czasie, dokumentów, które nie spełniają wymogów przewidzianych w przepisach tej ustawy. Obecnie świadectwo nadania uprawnień rzeczoznawcy majątkowego wydawane jest w formie papierowej i nie spełnia żadnego z wymogów związanych z zabezpieczeniami. W związku z powyższym konieczne jest dostosowanie świadectwa do nowych wymogów. Świadectwo w obecnej formie może być wydawane nie dłużej niż do dnia 12 lipca 2024 roku (5 lat od wejścia w życie ustawy o dokumentach publicznych). Do tego czasu niezbędne jest wdrożenie nowych rozwiązań. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Dla realizacji gminnych inwestycji mieszkaniowych konieczne jest podwyższenie maksymalnego limitu wydatków budżetu państwa na lata 2024 i 2025 (określonego jeszcze w 2018 r.), do wysokości których może zostać zasilony Fundusz Dopłat z przeznaczeniem na program BSK [1]). Konieczne jest również zagwarantowanie już teraz środków budżetowych na ten cel w kolejnych latach (do 2030 r.) – co pozwoli gminom na odpowiedzialne planowanie inwestycji mieszkaniowych w kolejnych latach. Brak interwencji w tym zakresie utrudni realizację inwestycji mieszkaniowych przez gminy oraz Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM) i towarzystwa budownictwa społecznego (TBS), a także będzie stanowić barierę w możliwości zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zainteresowane taką formułą najmu mieszkania. Działaniem kompatybilnym do zwiększenia wsparcia komunalnych inwestycji mieszkaniowych będzie zwiększenie skali i wydłużenie o kolejny rok programu SBC [2] ,[3]), bowiem inwestycje w budownictwo społeczne czynszowe zazwyczaj współfinansowane są z udziałem gminy, pokrywanym w ramach programu BSK. Wzrost zaangażowania państwa w program BSK, musi zostać również odzwierciedlony w skali programu SBC. Pozwoli to na stabilny rozwój mieszkalnictwa dla osób potrzebujących wsparcia państwa. Istotnym jest bowiem, aby rozwijane były wszystkie sektory budownictwa mieszkaniowego, nie tylko dla osób najbiedniejszych, czy też posiadających zdolność kredytową. Konieczne jest równoważne wspieranie segmentu dla osób o umiarkowanych dochodach. Umożliwi to, w momencie osiągnięcia dojrzałości przez polski rynek mieszkaniowy, płynne przechodzenie lokatorów pomiędzy zasobami mieszkaniowymi, w zależności od poprawiającej się bądź pogarszającej sytuacji gospodarstwa domowego, dając tym samym komfort i poczucie bezpieczeństwa, konieczne m.in. do rozwoju demograficznego.\nProponuje się ponadto modyfikację dotychczasowych zasad finansowania budownictwa społecznego czynszowego \nz udziałem środków z programu BSK i programu SBC w celu zagwarantowania długofalowego efektu inwestycji wspieranych ze środków budżetu państwa, z uwzględnieniem społecznego charakteru tworzonego zasobu mieszkaniowego. W tym zakresie proponuje się przywrócenie przepisów o całkowitym zakazie wyodrębniania na własność lokali wybudowanych w ramach programu SBC oraz wydłużenie okresu (obecnie 15 lat), po jakim mogą zostać wyodrębnione na własność lokale mieszkalne utworzone z wykorzystaniem finansowego wsparcia udzielonego w ramach programu BSK, do 25 lat. Proponuje się także, aby po upływie tego okresu ewentualna sprzedaż mogła nastąpić wyłącznie po cenie rynkowej (bez bonifikaty), a uzyskane środki przeznaczane byłyby na tworzenie nowego lub modernizację istniejącego mieszkaniowego zasobu gminy. To kolejny element niezbędny do osiągnięcia długofalowych celów w postaci stabilnego rynku mieszkaniowego, posiadającego ofertę dla każdej grupy społecznej.\nW celu płynnej realizacji programu BSK projekt będzie zakładał niezbędne korekty procedury ubiegania się o wsparcie finansowe, zapewniając jasne i bezstronne zasady uzyskania finansowania, oraz doprecyzowanie regulacji w zakresie tworzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa zasobu projektów architektoniczno-budowlanych lub projektów technicznych budynków, w których tworzone są lokale mieszkalne, w celu dalszego ułatwienia realizacji przedsięwzięć mieszkaniowych o charakterze komunalnym bądź społecznym. Zakłada się ponadto wprowadzenie niezbędnych modyfikacji w zakresie działalności TBS/SIM, w celu podkreślenia społecznego charakteru tego sektora mieszkaniowego.\nProjekt ustawy umożliwi ponadto ubieganie się o finansowe wsparcie na budowę lub remont powierzchni zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów. Pomimo, iż działalność domów studenckich jest ściśle związana z edukacją, niezaprzeczalnym jest, że jest to forma zaspokajania potrzeb mieszkaniowych podczas nauki na uczelniach wyższych. Tym samym nowy komponent wpisuje się w cele programu BSK, gwarantując zrównoważony rozwój lokalnym społecznościom.\nKolejną propozycją będzie rezygnacja w specustawie mieszkaniowej z określania na poziomie krajowym minimalnego współczynnika liczby miejsc postojowych przewidzianych do realizacji w ramach inwestycji mieszkaniowej i powrót do zasad obowiązujących przed 2023 r. W uchwałach o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej przyjmowanych na podstawie specustawy mieszkaniowej nadal będzie ustalana minimalna liczba miejsc postojowych, pozostanie także przepis upoważniający radę gminy do określenia w lokalnych standardach urbanistycznych liczby miejsc postojowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej.\nCelem projektowanych rozwiązań będzie ponadto dostosowanie do nowych regulacji unijnych przepisów dotyczących stosowania pomocy de minimis w kontekście działalności społecznych agencji najmu oraz przekształcania prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.\nW celu ograniczenia obligatoryjnego udzielania pomocy publicznej w ramach limitu pomocy de minimis wyłącznie do przypadków sprzedaży gruntów wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej ich użytkownikom wieczystym, proponuje się przywrócenie brzmienia art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1463) oraz dodanie do art. 69a ustępu 1a.\nW projekcie przewiduje się ponadto stworzenie podstaw prawnych umożliwiających wdrożenie nowego wzoru świadectwa uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości. Nowe świadectwo będzie miało formę dwustronnej spersonalizowanej karty identyfikacyjnej. Jednocześnie, mając na uwadze postępujący rozwój cyfryzacji wszelkiego rodzaju usług, przewiduje się także udostępnienie tego dokumentu w aplikacji mobilnej mObywatel. Ponadto uwzględniając fakt, że jednym z elementów świadectwa nadania uprawnień jest fotografia rzeczoznawcy majątkowego i równocześnie mając na względzie, że w wersji elektronicznej świadectwa w aplikacji mObywatel zawarta będzie fotografia pobrana z Rejestru Dowodów Osobistych (RDO), proponuje się, aby analogiczne zdjęcie zamieszczane było również na wersji fizycznej świadectwa. W tym celu niezbędne jest umożliwienie ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa pobierania fotografii z RDO. Ponieważ dostęp do RDO jest obecnie ograniczony do ściśle wskazanych podmiotów, niezbędne jest rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z danych RDO udostępnianych w trybie pełnej teletransmisji danych o ministra właściwego do spraw budownictwa planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.\n_______________________________________________________\n[1] Program BSK – rządowy program wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, realizowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, w ramach którego udzielane jest z bezzwrotne finansowe wsparcie z budżetu państwa (poprzez Fundusz Dopłat) na rozwój budownictwa zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe osób o niższych dochodach (przede wszystkim budownictwa gminnego).\n[2] Program SBC – rządowy program preferencyjnych kredytów udzielanych ze środków własnych Banku Gospodarstwa Krajowego towarzystwom budownictwa społecznego, społecznym inicjatywom mieszkaniowym, spółdzielniom mieszkaniowym oraz spółkom gminnym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 790, z późn. zm.), z dopłatą do preferencyjnego oprocentowania ze środków budżetowych (poprzez Fundusz Dopłat).\n[3] Aktualnie obowiązujący program SBC, który według obowiązujących regulacji kończy się w 2024 r., bazuje na środkach Banku Gospodarstwa Krajowego, zatem dalsze modyfikacje, poza wydłużeniem o 1 rok, będą możliwe w momencie opracowania wspólnie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego założeń kolejnego programu.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Michał Jaros Sekretarz Stanu ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRiT","value":"MRiT"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 18 marca 2025 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UA7
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
A - projekty wynikające z expose
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Celem projektu ustawy jest wprowadzenie rozwiązań ułatwiających realizację lokalnej polityki mieszkaniowej. To pierwszy, niezbędny etap zmian, przede wszystkim w sektorze wsparcia społecznego i komunalnego budownictwa mieszkaniowego. Ma na celu przywrócenie społecznego charakteru finansowanych z budżetu państwa inwestycji mieszkaniowych oraz umożliwienie znacznego wzrostu skali tego typu inwestycji w najbliższych latach, odpowiadającej zapotrzebowaniu zgłaszanemu przez samorządy i inwestorów. Kolejne rozwiązania zapewniające wsparcie budownictwa dla rodzin niedysponujących dochodami pozwalającymi na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rynku komercyjnym będą uzależnione od dogłębnej analizy obowiązujących regulacji. Do czasu wypracowania tych rozwiązań, projektowana ustawa umożliwi znaczny wzrost potencjału tego sektora mieszkaniowego w krótkim okresie. Będzie to miało stabilizujący wpływ na rynek mieszkaniowy, bowiem wsparcie tego sektora opiera się przede wszystkim na instrumentach podażowych. Projektowane unormowania umożliwią ponadto budowę i remonty powierzchni zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów, które to rozwiązanie wpisuje się w szeroko rozumianą politykę mieszkaniową i społeczną, dając samorządom dodatkowy bodziec do rozwoju lokalnego potencjału. Mając na uwadze ogólną sytuację na rynku mieszkaniowym, w tym zwyżkujące ceny najmu mieszkań, konieczne jest wprowadzenie rozwiązań, które pozwolą na wsparcie tego szczególnego sektora mieszkaniowego. Ułatwi to w znacznym stopniu migrację w celach edukacyjnych, wyrównując szanse mieszkańców całego kraju, mając bezpośredni wpływ na rozwój profesjonalnych kadr w Polsce. Zaproponowane rozwiązania dotyczą przede wszystkim instrumentu wsparcia samorządów, tj. programu budownictwa socjalnego i komunalnego, zwanego dalej „programem BSK” oraz inwestorów, tj. programu preferencyjnych kredytów dla inwestorów społecznego budownictwa czynszowego, zwanego dalej „programem SBC”. Rozszerzenie tego instrumentu o komponent dotyczący tworzenia powierzchni zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów sprawi, że jego beneficjentami staną się także uczelnie wyższe. W celu wsparcia dynamiki budownictwa mieszkaniowego, również na rynku prywatnym, pilnej korekty wymagają regulacje stanowiące obecnie silny hamulec dla zwiększenia liczby rozpoczynanych inwestycji mieszkaniowych. W celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych, konieczne jest wprowadzenie możliwości modyfikacji przez gminy minimalnego wskaźnika liczby miejsc postojowych przewidzianych do realizacji w ramach inwestycji mieszkaniowej lokalizowanej w trybie określonym w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. z 2024 r. poz. 195), zwanej dalej „specustawą mieszkaniową”. Obecne regulacje w tym zakresie ograniczają możliwość modyfikacji tego wskaźnika przez gminę i uniemożliwiają dostosowanie go do lokalnych uwarunkowań w danej miejscowości, uwzględniających np. lokalizację terenu inwestycji, stopień rozwoju transportu publicznego, czy sieci dróg rowerowych, tak jak jest to ustalane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Konieczna jest ponadto korekta w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm.), mająca na celu likwidację kolejnej bariery, również dla budownictwa komunalnego, poprzez ograniczenie obligatoryjnego udzielania pomocy publicznej w ramach limitu pomocy de minimis wyłącznie do przypadków sprzedaży gruntów ich użytkownikom wieczystym. Rozwiązanie to w pełni koresponduje z zakresem uzgodnień z Komisją Europejską w procesie negocjacji rynkowego modelu odpłatności za grunty wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Z dniem 1 stycznia 2024 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej w przedmiocie pomocy de minimis, tj. rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L, 2023/2831 z 15.12.2023), które zastąpiło rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1, z późn. zm.). Rodzi to konieczność dostosowania do tej zmiany przepisów dotyczących stosowania pomocy de minimis w kontekście działalności społecznych agencji najmu. W przeciwnym razie z końcem 30 czerwca 2024 r. (tj. z dniem zakończenia okresu przejściowego, w jakim mogą być stosowane przepisy dotychczasowego rozporządzenia Komisji w tym przedmiocie) wygaśnie możliwość udzielania pomocy właścicielom wydzierżawiającym mieszkania i domy jednorodzinne społecznym agencjom najmu w postaci zwolnień podatkowych. Projekt przewiduje ponadto stworzenie na gruncie ustawowym podstaw prawnych do wydawania świadectw uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości według nowego wzoru. Potrzeba modyfikacji obecnego wzoru tego dokumentu stanowi realizację obowiązku nałożonego na ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa przepisami ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych. Przywołana ustawa skatalogowała dokumenty funkcjonujące w obiegu prawnym w trzech kategoriach (w zależności od ich znaczenia dla bezpieczeństwa państwa) i przypisała im wymagane zabezpieczenia przed fałszerstwem. Ustawa nałożyła również na właściwe organy obowiązek dostosowana, w określonym czasie, dokumentów, które nie spełniają wymogów przewidzianych w przepisach tej ustawy. Obecnie świadectwo nadania uprawnień rzeczoznawcy majątkowego wydawane jest w formie papierowej i nie spełnia żadnego z wymogów związanych z zabezpieczeniami. W związku z powyższym konieczne jest dostosowanie świadectwa do nowych wymogów. Świadectwo w obecnej formie może być wydawane nie dłużej niż do dnia 12 lipca 2024 roku (5 lat od wejścia w życie ustawy o dokumentach publicznych). Do tego czasu niezbędne jest wdrożenie nowych rozwiązań.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Dla realizacji gminnych inwestycji mieszkaniowych konieczne jest podwyższenie maksymalnego limitu wydatków budżetu państwa na lata 2024 i 2025 (określonego jeszcze w 2018 r.), do wysokości których może zostać zasilony Fundusz Dopłat z przeznaczeniem na program BSK [1]). Konieczne jest również zagwarantowanie już teraz środków budżetowych na ten cel w kolejnych latach (do 2030 r.) – co pozwoli gminom na odpowiedzialne planowanie inwestycji mieszkaniowych w kolejnych latach. Brak interwencji w tym zakresie utrudni realizację inwestycji mieszkaniowych przez gminy oraz Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM) i towarzystwa budownictwa społecznego (TBS), a także będzie stanowić barierę w możliwości zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zainteresowane taką formułą najmu mieszkania. Działaniem kompatybilnym do zwiększenia wsparcia komunalnych inwestycji mieszkaniowych będzie zwiększenie skali i wydłużenie o kolejny rok programu SBC [2] ,[3]), bowiem inwestycje w budownictwo społeczne czynszowe zazwyczaj współfinansowane są z udziałem gminy, pokrywanym w ramach programu BSK. Wzrost zaangażowania państwa w program BSK, musi zostać również odzwierciedlony w skali programu SBC. Pozwoli to na stabilny rozwój mieszkalnictwa dla osób potrzebujących wsparcia państwa. Istotnym jest bowiem, aby rozwijane były wszystkie sektory budownictwa mieszkaniowego, nie tylko dla osób najbiedniejszych, czy też posiadających zdolność kredytową. Konieczne jest równoważne wspieranie segmentu dla osób o umiarkowanych dochodach. Umożliwi to, w momencie osiągnięcia dojrzałości przez polski rynek mieszkaniowy, płynne przechodzenie lokatorów pomiędzy zasobami mieszkaniowymi, w zależności od poprawiającej się bądź pogarszającej sytuacji gospodarstwa domowego, dając tym samym komfort i poczucie bezpieczeństwa, konieczne m.in. do rozwoju demograficznego. Proponuje się ponadto modyfikację dotychczasowych zasad finansowania budownictwa społecznego czynszowego z udziałem środków z programu BSK i programu SBC w celu zagwarantowania długofalowego efektu inwestycji wspieranych ze środków budżetu państwa, z uwzględnieniem społecznego charakteru tworzonego zasobu mieszkaniowego. W tym zakresie proponuje się przywrócenie przepisów o całkowitym zakazie wyodrębniania na własność lokali wybudowanych w ramach programu SBC oraz wydłużenie okresu (obecnie 15 lat), po jakim mogą zostać wyodrębnione na własność lokale mieszkalne utworzone z wykorzystaniem finansowego wsparcia udzielonego w ramach programu BSK, do 25 lat. Proponuje się także, aby po upływie tego okresu ewentualna sprzedaż mogła nastąpić wyłącznie po cenie rynkowej (bez bonifikaty), a uzyskane środki przeznaczane byłyby na tworzenie nowego lub modernizację istniejącego mieszkaniowego zasobu gminy. To kolejny element niezbędny do osiągnięcia długofalowych celów w postaci stabilnego rynku mieszkaniowego, posiadającego ofertę dla każdej grupy społecznej. W celu płynnej realizacji programu BSK projekt będzie zakładał niezbędne korekty procedury ubiegania się o wsparcie finansowe, zapewniając jasne i bezstronne zasady uzyskania finansowania, oraz doprecyzowanie regulacji w zakresie tworzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa zasobu projektów architektoniczno-budowlanych lub projektów technicznych budynków, w których tworzone są lokale mieszkalne, w celu dalszego ułatwienia realizacji przedsięwzięć mieszkaniowych o charakterze komunalnym bądź społecznym. Zakłada się ponadto wprowadzenie niezbędnych modyfikacji w zakresie działalności TBS/SIM, w celu podkreślenia społecznego charakteru tego sektora mieszkaniowego. Projekt ustawy umożliwi ponadto ubieganie się o finansowe wsparcie na budowę lub remont powierzchni zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów. Pomimo, iż działalność domów studenckich jest ściśle związana z edukacją, niezaprzeczalnym jest, że jest to forma zaspokajania potrzeb mieszkaniowych podczas nauki na uczelniach wyższych. Tym samym nowy komponent wpisuje się w cele programu BSK, gwarantując zrównoważony rozwój lokalnym społecznościom. Kolejną propozycją będzie rezygnacja w specustawie mieszkaniowej z określania na poziomie krajowym minimalnego współczynnika liczby miejsc postojowych przewidzianych do realizacji w ramach inwestycji mieszkaniowej i powrót do zasad obowiązujących przed 2023 r. W uchwałach o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej przyjmowanych na podstawie specustawy mieszkaniowej nadal będzie ustalana minimalna liczba miejsc postojowych, pozostanie także przepis upoważniający radę gminy do określenia w lokalnych standardach urbanistycznych liczby miejsc postojowych niezbędnych dla obsługi realizowanej inwestycji mieszkaniowej. Celem projektowanych rozwiązań będzie ponadto dostosowanie do nowych regulacji unijnych przepisów dotyczących stosowania pomocy de minimis w kontekście działalności społecznych agencji najmu oraz przekształcania prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. W celu ograniczenia obligatoryjnego udzielania pomocy publicznej w ramach limitu pomocy de minimis wyłącznie do przypadków sprzedaży gruntów wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej ich użytkownikom wieczystym, proponuje się przywrócenie brzmienia art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1463) oraz dodanie do art. 69a ustępu 1a. W projekcie przewiduje się ponadto stworzenie podstaw prawnych umożliwiających wdrożenie nowego wzoru świadectwa uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości. Nowe świadectwo będzie miało formę dwustronnej spersonalizowanej karty identyfikacyjnej. Jednocześnie, mając na uwadze postępujący rozwój cyfryzacji wszelkiego rodzaju usług, przewiduje się także udostępnienie tego dokumentu w aplikacji mobilnej mObywatel. Ponadto uwzględniając fakt, że jednym z elementów świadectwa nadania uprawnień jest fotografia rzeczoznawcy majątkowego i równocześnie mając na względzie, że w wersji elektronicznej świadectwa w aplikacji mObywatel zawarta będzie fotografia pobrana z Rejestru Dowodów Osobistych (RDO), proponuje się, aby analogiczne zdjęcie zamieszczane było również na wersji fizycznej świadectwa. W tym celu niezbędne jest umożliwienie ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa pobierania fotografii z RDO. Ponieważ dostęp do RDO jest obecnie ograniczony do ściśle wskazanych podmiotów, niezbędne jest rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z danych RDO udostępnianych w trybie pełnej teletransmisji danych o ministra właściwego do spraw budownictwa planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. _______________________________________________________ [1] Program BSK – rządowy program wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, realizowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, w ramach którego udzielane jest z bezzwrotne finansowe wsparcie z budżetu państwa (poprzez Fundusz Dopłat) na rozwój budownictwa zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe osób o niższych dochodach (przede wszystkim budownictwa gminnego). [2] Program SBC – rządowy program preferencyjnych kredytów udzielanych ze środków własnych Banku Gospodarstwa Krajowego towarzystwom budownictwa społecznego, społecznym inicjatywom mieszkaniowym, spółdzielniom mieszkaniowym oraz spółkom gminnym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 790, z późn. zm.), z dopłatą do preferencyjnego oprocentowania ze środków budżetowych (poprzez Fundusz Dopłat). [3] Aktualnie obowiązujący program SBC, który według obowiązujących regulacji kończy się w 2024 r., bazuje na środkach Banku Gospodarstwa Krajowego, zatem dalsze modyfikacje, poza wydłużeniem o 1 rok, będą możliwe w momencie opracowania wspólnie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego założeń kolejnego programu.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MRiT
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Michał Jaros Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MRiT
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
I kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 18 marca 2025 r.