Projekt ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD12","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Rozwiązania proponowane w projektowanej ustawie polegają na wprowadzeniu zmian, przede wszystkim, w ustawie \nz dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773), dalej: „ustawa o statystyce publicznej”. Zmiany w tej ustawie dotyczą organizacji i funkcjonowania dwóch prowadzonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego rejestrów urzędowych:\n1) krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (dalej: „rejestr REGON”);\n2) krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju (dalej: „rejestr TERYT”).\nMożna je określić jako: zmiany porządkujące terminologię, zmiany porządkujące zakres regulacji, zmiany mające na celu rozszerzenie podstaw do weryfikacji wpisów, zmiany mające na celu ograniczenie przetwarzania danych osobowych, zmiany proceduralne.\nPonadto zmiany w ustawie o statystyce publicznej odnoszą się do Polskiej Klasyfikacji Działalności, która stanowi jeden z podstawowych standardów klasyfikacyjnych w Rzeczypospolitej Polskiej, opracowywanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Powodem podjęcia prac nad zmianą ustawy o statystyce publicznej w obszarze standardów klasyfikacyjnych (w zakresie dotyczącym Polskiej Klasyfikacji Działalności) jest, przede wszystkim, obecnie prowadzony przegląd Statystycznej Klasyfikacji Działalności Gospodarczych, obowiązującej w Unii Europejskiej NACE Rev. 2, której krajowym odpowiednikiem jest Polska Klasyfikacja Działalności (PKD), wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz. U. Nr 251, poz. 1885, z późn. zm.). Wprowadzenie nowych klasyfikacji NACE oraz PKD jest planowane na dzień 1 stycznia 2025 roku. \nZmiana polegająca na dodaniu art. 40a do ustawy o statystyce publicznej (art. 1 pkt 8 projektu ustawy) ma na celu ukształtowanie rozwiązań prawnych umożliwiających automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w rejestrze REGON w przypadku wydawania nowej Polskiej Klasyfikacji Działalności albo wprowadzania zmian w obecnie obowiązującej Polskiej Klasyfikacji Działalności. Proponuje się w tym zakresie następujący mechanizm:\n- Po pierwsze, podmioty wykonujące działalność gospodarczą, której przedmiot jest oznaczony w rejestrze REGON kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności, który podlega uchyleniu lub zmianie, zobowiązane są zgłosić w tym rejestrze nowy lub zmieniony kod PKD, wynikający z wzajemnych relacji pomiędzy obowiązującą i wprowadzaną albo zmienianą klasyfikacją, określonych w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wydanym na podstawie art. 40 ust 2c. Zgłoszenie powinno być dokonane w terminie równoczesnego stosowania dotychczasowej i wprowadzanej albo zmienianej klasyfikacji, który zostanie określony w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 40 ust 2 i 2a.\n- Po upływie tego terminu, w razie niedopełnienia ww. obowiązku przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą, kod PKD jest zmieniany automatycznie w sposób określony we ww. wzajemnych relacjach pomiędzy obowiązującą i wprowadzaną albo zmienianą klasyfikacją. Automatyczna zmiana w rejestrze REGON jest dokonywana wyłącznie w odniesieniu do podmiotów, które nie są wpisane do Centralnej Ewidencji \ni Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: „CEIDG”) oraz Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: „KRS”). Natomiast w przypadku podmiotów wpisanych do CEIDG albo KRS zmiany w rejestrze REGON są zaciągane automatycznie w sposób wtórny – po ich wprowadzeniu w tych rejestrach.\nMając na uwadze konieczną spójność systemu prawa, analogiczne rozwiązania umożliwiające automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w przypadku wydania nowej Polskiej Klasyfikacji Działalności albo wprowadzenia zmian w obecnie obowiązującej Polskiej Klasyfikacji Działalności zostały zaproponowane w ustawach regulujących funkcjonowanie CEIDG oraz KRS, tj. w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r. poz. 541) (art. 6 projektu ustawy) oraz ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 685, z późn. zm.) (art. 5 projektu ustawy).\nKonsekwencją zmian wprowadzanych w ustawie o statystyce publicznej jest również konieczność dokonania zmian w innych ustawach, bezpośrednio związanych z zakresem przedmiotowym projektowanej ustawy. Zmiany te dotyczą ustaw regulujących funkcjonowanie niektórych rejestrów urzędowych, w tym rejestrów sądowych, a także przepisów o geodezji i kartografii. \n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Analiza dotychczasowego zakresu i sposobu działania rejestru REGON oraz rejestru TERYT pozwala stwierdzić, że:\n1) niektóre z przyjętych w ustawie o statystyce publicznej rozwiązań prawnych wymagają dostosowania \ndo zmieniającego się otoczenia prawnego;\n2) niektóre z przyjętych w ustawie o statystyce publicznej rozwiązań prawnych nie odpowiadają aktualnym potrzebom podmiotów wpisywanych do rejestru REGON i jego użytkowników;\n3) zasadne jest przeniesienie do ustawy części spraw uregulowanych obecnie w rozporządzeniu Rady Ministrów \nz dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009, z późn. zm.), dalej: „rozporządzenie w sprawie rejestru REGON”, oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1031), dalej: „rozporządzenie w sprawie rejestru TERYT”, \nze względu na podstawowe znaczenie tych spraw dla funkcjonowania obydwu rejestrów.\nDlatego uznano za konieczne wprowadzenie w ustawie o statystyce publicznej rozwiązań mających na celu uporządkowanie i udoskonalenie dotychczasowych regulacji dotyczących rejestru REGON oraz rejestru TERYT.\nZawarte w projektowanej ustawie rozwiązania odnoszące się do Polskiej Klasyfikacji Działalności związane są z przygotowaniami do wprowadzenia nowych klasyfikacji NACE oraz PKD, co jest planowane na dzień 1 stycznia 2025 roku. Zmiana klasyfikacji NACE oraz PKD spowoduje, między innymi, konieczność przeklasyfikowania, w stosunkowo krótkim okresie czasu, działalności podmiotów w rejestrach urzędowych. Wprowadzenie nowej klasyfikacji PKD 2025 będzie się wiązało z wystąpieniem różnego typu relacji pomiędzy poszczególnymi grupowaniami obecnie obowiązującej PKD 2007 a nowej PKD. Mogą to być: relacje identyczne, które nie uległy zmianie co do zakresu i kodyfikacji, grupowania o identycznym zakresie, ale zmienionym kodzie (wynikające z przekodowań numerycznych w obrębie klasyfikacji), grupowania, które uległy scaleniu w nowej klasyfikacji (n:1) oraz takie, które uległy podziałom w nowej klasyfikacji \nna dwa lub więcej (1:n). Ten ostatni typ powiązań stwarza największe problemy przy przeklasyfikowaniu podmiotów w rejestrach urzędowych i dla tego typu relacji zasadne jest opracowanie klucza jednoznacznego (1:1). \nW obecnych przepisach ustawy o statystyce publicznej nie ma podstawy prawnej, pozwalającej na określenie jednoznacznych relacji (1:1), pomiędzy grupowaniami stosowanej klasyfikacji i nowo wprowadzanej lub zmienianej, która umożliwiałaby automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w rejestrach urzędowych, w przypadku zmian wprowadzanych w Polskiej Klasyfikacji Działalności. Celem proponowanych zmian jest wprowadzenie do ustawy o statystyce publicznej przepisów, które umożliwią następnie szczegółowe określenie tych relacji jednoznacznych, \nw drodze komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Komunikat ten określi wzajemne relacje pomiędzy obowiązującą i wprowadzaną albo zmienianą klasyfikacją, obejmujące wzajemne relacje wieloznaczne i wzajemne relacje jednoznaczne oraz szczegółowe interpretacje wzajemnych relacji wieloznacznych. \nZ drugiej strony, projektowana ustawa ma również na celu wprowadzenie podstawy prawnej w akcie rangi ustawowej umożliwiającej automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów, które w rejestrach urzędowych mają wskazany kod PKD 93.29.Z i które do dnia 31 grudnia 2025 r. nie złożą wniosku o zmianę wpisu w CEIDG, KRS lub rejestrze REGON i nie wybiorą samodzielnie kodu PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia \n24 czerwca 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. poz. 1249, \nz 2021 r. poz. 1364, z 2022 r. poz. 1551 oraz z 2023 r. poz. 2668). Bez uregulowania tej kwestii, po upływie wyznaczonego tym rozporządzeniem okresu przejściowego, w którym możliwe jest stosowanie zarówno dotychczasowego kodu PKD 93.29.Z, jak i jednego z kodów PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B, zaistniałaby luka prawna. W zakresie dotyczącym przedsiębiorców zarejestrowanych, dla których przedmiot prowadzonej działalności jest oznaczony pozostawionym w mocy do końca tego okresu przejściowego kodem PKD 93.29.Z, zmiana tego kodu z urzędu na jeden z nowych kodów (PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B) nie byłaby już możliwa. Należy jednak podkreślić, że automatyczna zmiana kodu PKD 93.29.Z na kod PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B będzie wymagała przygotowania CEIDG, rejestru REGON oraz KRS do tego procesu – w sensie organizacyjno-technicznym – a działania te powinny zakończyć się do dnia 31 grudnia 2025 r. (art. 9 projektu ustawy). Projektowana ustawa zawiera przepis stanowiący podstawę prawną umożliwiającą automatyczną zmianę, z dniem 1 stycznia 2026 r., w CEIDG, KRS oraz rejestrze REGON pozostawionego w mocy kodu PKD 93.29.Z na kod PKD 93.29.B (art. 10). \nW art. 9 wyznaczono organom prowadzącym: CEIDG (tj. ministrowi właściwemu ds. spraw gospodarki), rejestr REGON (tj. Prezesowi GUS) oraz KRS (tj. Ministrowi Sprawiedliwości) termin na dostosowanie tych rejestrów urzędowych do wymagań technicznych umożliwiających automatyczną zmianę w tych rejestrach kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności, która nastąpi w razie niedopełnienia przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą obowiązku zgłoszenia w tych rejestrach nowego lub zmienionego kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności w terminie wyznaczonym w tym celu w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 i 2a. Jeżeli wymienione rejestry urzędowe nie spełniają w dniu wejścia w życie projektowanej ustawy ww. wymagań technicznych, organy prowadzące te rejestry mają obowiązek dostosować je do tych wymagań, w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r., tj. do dnia, w którym upłynie pierwszy rok obowiązywania nowej Polskiej Klasyfikacji Działalności. Wejście w życie tej klasyfikacji planowane jest na dzień 1 stycznia 2025 roku, przy czym zakłada się, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ten akt ustanowi dwuletni okres przejściowy równoczesnego stosowania dotychczasowej i nowej klasyfikacji. W tym okresie przedsiębiorcy będą mieli obowiązek samodzielnie złożyć wniosek o przeklasyfikowanie dotychczasowego kodu PKD w jednym z trzech wymienionych rejestrów urzędowych (CEIDG, rejestr REGON, KRS). Jeżeli nie dopełnią tego obowiązku, po upływie okresu przejściowego kod PKD zostanie w tych rejestrach zmieniony automatycznie. Wyznaczony w art. 9 projektowanej ustawy okres dostosowawczy na wprowadzenie zmian organizacyjno-technicznych dotyczących każdego z wymienionych rejestrów, umożliwiających automatyczną zmianę kodu PKD, należy uznać za wystarczający, mając w szczególności na uwadze dotychczasowe konsultacje trójstronne z udziałem przedstawicieli zainteresowanych organów, prowadzone w tym zakresie już od roku 2021. \nKonsekwencją zmian wprowadzanych w ustawie o statystyce publicznej, jest konieczność dokonania zmian w innych ustawach regulujących funkcjonowanie CEIDG, KRS i innych rejestrów sądowych oraz przepisów o geodezji i kartografii. Zmiany te, bezpośrednio związane z zakresem przedmiotowym projektowanej ustawy, są wprowadzane w następujących ustawach:\n1) ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r. poz. 614);\n2) ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, z późn. zm.);\n3) ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2017);\n4) ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 685, z późn. zm.);\n5) ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r. poz. 541);\n6) ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1909);\n7) ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285).\nZmiany w ww. ustawach zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu projektu oraz w pkt 2 Oceny Skutków Regulacji.\nW związku z potrzebą wprowadzenia zmian w przepisach ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej oraz w innych ww. ustawach, konieczne jest przyjęcie ścieżki legislacyjnej. Osiągnięcie tego rezultatu przy pomocy działań innych niż działania legislacyjne nie jest możliwe.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Prezes GUS","value":"Prezes GUS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Marek Cierpiał-Wolan Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Prezes GUS","value":"Prezes GUS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 6 października 2025 r. w trybie obiegowym","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Zrealizowany","value":"Zrealizowany"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD12
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
Rozwiązania proponowane w projektowanej ustawie polegają na wprowadzeniu zmian, przede wszystkim, w ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773), dalej: „ustawa o statystyce publicznej”. Zmiany w tej ustawie dotyczą organizacji i funkcjonowania dwóch prowadzonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego rejestrów urzędowych: 1) krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (dalej: „rejestr REGON”); 2) krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju (dalej: „rejestr TERYT”). Można je określić jako: zmiany porządkujące terminologię, zmiany porządkujące zakres regulacji, zmiany mające na celu rozszerzenie podstaw do weryfikacji wpisów, zmiany mające na celu ograniczenie przetwarzania danych osobowych, zmiany proceduralne. Ponadto zmiany w ustawie o statystyce publicznej odnoszą się do Polskiej Klasyfikacji Działalności, która stanowi jeden z podstawowych standardów klasyfikacyjnych w Rzeczypospolitej Polskiej, opracowywanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Powodem podjęcia prac nad zmianą ustawy o statystyce publicznej w obszarze standardów klasyfikacyjnych (w zakresie dotyczącym Polskiej Klasyfikacji Działalności) jest, przede wszystkim, obecnie prowadzony przegląd Statystycznej Klasyfikacji Działalności Gospodarczych, obowiązującej w Unii Europejskiej NACE Rev. 2, której krajowym odpowiednikiem jest Polska Klasyfikacja Działalności (PKD), wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. (Dz. U. Nr 251, poz. 1885, z późn. zm.). Wprowadzenie nowych klasyfikacji NACE oraz PKD jest planowane na dzień 1 stycznia 2025 roku. Zmiana polegająca na dodaniu art. 40a do ustawy o statystyce publicznej (art. 1 pkt 8 projektu ustawy) ma na celu ukształtowanie rozwiązań prawnych umożliwiających automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w rejestrze REGON w przypadku wydawania nowej Polskiej Klasyfikacji Działalności albo wprowadzania zmian w obecnie obowiązującej Polskiej Klasyfikacji Działalności. Proponuje się w tym zakresie następujący mechanizm: - Po pierwsze, podmioty wykonujące działalność gospodarczą, której przedmiot jest oznaczony w rejestrze REGON kodem Polskiej Klasyfikacji Działalności, który podlega uchyleniu lub zmianie, zobowiązane są zgłosić w tym rejestrze nowy lub zmieniony kod PKD, wynikający z wzajemnych relacji pomiędzy obowiązującą i wprowadzaną albo zmienianą klasyfikacją, określonych w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wydanym na podstawie art. 40 ust 2c. Zgłoszenie powinno być dokonane w terminie równoczesnego stosowania dotychczasowej i wprowadzanej albo zmienianej klasyfikacji, który zostanie określony w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 40 ust 2 i 2a. - Po upływie tego terminu, w razie niedopełnienia ww. obowiązku przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą, kod PKD jest zmieniany automatycznie w sposób określony we ww. wzajemnych relacjach pomiędzy obowiązującą i wprowadzaną albo zmienianą klasyfikacją. Automatyczna zmiana w rejestrze REGON jest dokonywana wyłącznie w odniesieniu do podmiotów, które nie są wpisane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: „CEIDG”) oraz Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: „KRS”). Natomiast w przypadku podmiotów wpisanych do CEIDG albo KRS zmiany w rejestrze REGON są zaciągane automatycznie w sposób wtórny – po ich wprowadzeniu w tych rejestrach. Mając na uwadze konieczną spójność systemu prawa, analogiczne rozwiązania umożliwiające automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w przypadku wydania nowej Polskiej Klasyfikacji Działalności albo wprowadzenia zmian w obecnie obowiązującej Polskiej Klasyfikacji Działalności zostały zaproponowane w ustawach regulujących funkcjonowanie CEIDG oraz KRS, tj. w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r. poz. 541) (art. 6 projektu ustawy) oraz ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 685, z późn. zm.) (art. 5 projektu ustawy). Konsekwencją zmian wprowadzanych w ustawie o statystyce publicznej jest również konieczność dokonania zmian w innych ustawach, bezpośrednio związanych z zakresem przedmiotowym projektowanej ustawy. Zmiany te dotyczą ustaw regulujących funkcjonowanie niektórych rejestrów urzędowych, w tym rejestrów sądowych, a także przepisów o geodezji i kartografii.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Analiza dotychczasowego zakresu i sposobu działania rejestru REGON oraz rejestru TERYT pozwala stwierdzić, że: 1) niektóre z przyjętych w ustawie o statystyce publicznej rozwiązań prawnych wymagają dostosowania do zmieniającego się otoczenia prawnego; 2) niektóre z przyjętych w ustawie o statystyce publicznej rozwiązań prawnych nie odpowiadają aktualnym potrzebom podmiotów wpisywanych do rejestru REGON i jego użytkowników; 3) zasadne jest przeniesienie do ustawy części spraw uregulowanych obecnie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009, z późn. zm.), dalej: „rozporządzenie w sprawie rejestru REGON”, oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1031), dalej: „rozporządzenie w sprawie rejestru TERYT”, ze względu na podstawowe znaczenie tych spraw dla funkcjonowania obydwu rejestrów. Dlatego uznano za konieczne wprowadzenie w ustawie o statystyce publicznej rozwiązań mających na celu uporządkowanie i udoskonalenie dotychczasowych regulacji dotyczących rejestru REGON oraz rejestru TERYT. Zawarte w projektowanej ustawie rozwiązania odnoszące się do Polskiej Klasyfikacji Działalności związane są z przygotowaniami do wprowadzenia nowych klasyfikacji NACE oraz PKD, co jest planowane na dzień 1 stycznia 2025 roku. Zmiana klasyfikacji NACE oraz PKD spowoduje, między innymi, konieczność przeklasyfikowania, w stosunkowo krótkim okresie czasu, działalności podmiotów w rejestrach urzędowych. Wprowadzenie nowej klasyfikacji PKD 2025 będzie się wiązało z wystąpieniem różnego typu relacji pomiędzy poszczególnymi grupowaniami obecnie obowiązującej PKD 2007 a nowej PKD. Mogą to być: relacje identyczne, które nie uległy zmianie co do zakresu i kodyfikacji, grupowania o identycznym zakresie, ale zmienionym kodzie (wynikające z przekodowań numerycznych w obrębie klasyfikacji), grupowania, które uległy scaleniu w nowej klasyfikacji (n:1) oraz takie, które uległy podziałom w nowej klasyfikacji na dwa lub więcej (1:n). Ten ostatni typ powiązań stwarza największe problemy przy przeklasyfikowaniu podmiotów w rejestrach urzędowych i dla tego typu relacji zasadne jest opracowanie klucza jednoznacznego (1:1). W obecnych przepisach ustawy o statystyce publicznej nie ma podstawy prawnej, pozwalającej na określenie jednoznacznych relacji (1:1), pomiędzy grupowaniami stosowanej klasyfikacji i nowo wprowadzanej lub zmienianej, która umożliwiałaby automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w rejestrach urzędowych, w przypadku zmian wprowadzanych w Polskiej Klasyfikacji Działalności. Celem proponowanych zmian jest wprowadzenie do ustawy o statystyce publicznej przepisów, które umożliwią następnie szczegółowe określenie tych relacji jednoznacznych, w drodze komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Komunikat ten określi wzajemne relacje pomiędzy obowiązującą i wprowadzaną albo zmienianą klasyfikacją, obejmujące wzajemne relacje wieloznaczne i wzajemne relacje jednoznaczne oraz szczegółowe interpretacje wzajemnych relacji wieloznacznych. Z drugiej strony, projektowana ustawa ma również na celu wprowadzenie podstawy prawnej w akcie rangi ustawowej umożliwiającej automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów, które w rejestrach urzędowych mają wskazany kod PKD 93.29.Z i które do dnia 31 grudnia 2025 r. nie złożą wniosku o zmianę wpisu w CEIDG, KRS lub rejestrze REGON i nie wybiorą samodzielnie kodu PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. poz. 1249, z 2021 r. poz. 1364, z 2022 r. poz. 1551 oraz z 2023 r. poz. 2668). Bez uregulowania tej kwestii, po upływie wyznaczonego tym rozporządzeniem okresu przejściowego, w którym możliwe jest stosowanie zarówno dotychczasowego kodu PKD 93.29.Z, jak i jednego z kodów PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B, zaistniałaby luka prawna. W zakresie dotyczącym przedsiębiorców zarejestrowanych, dla których przedmiot prowadzonej działalności jest oznaczony pozostawionym w mocy do końca tego okresu przejściowego kodem PKD 93.29.Z, zmiana tego kodu z urzędu na jeden z nowych kodów (PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B) nie byłaby już możliwa. Należy jednak podkreślić, że automatyczna zmiana kodu PKD 93.29.Z na kod PKD 93.29.A albo PKD 93.29.B będzie wymagała przygotowania CEIDG, rejestru REGON oraz KRS do tego procesu – w sensie organizacyjno-technicznym – a działania te powinny zakończyć się do dnia 31 grudnia 2025 r. (art. 9 projektu ustawy). Projektowana ustawa zawiera przepis stanowiący podstawę prawną umożliwiającą automatyczną zmianę, z dniem 1 stycznia 2026 r., w CEIDG, KRS oraz rejestrze REGON pozostawionego w mocy kodu PKD 93.29.Z na kod PKD 93.29.B (art. 10). W art. 9 wyznaczono organom prowadzącym: CEIDG (tj. ministrowi właściwemu ds. spraw gospodarki), rejestr REGON (tj. Prezesowi GUS) oraz KRS (tj. Ministrowi Sprawiedliwości) termin na dostosowanie tych rejestrów urzędowych do wymagań technicznych umożliwiających automatyczną zmianę w tych rejestrach kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności, która nastąpi w razie niedopełnienia przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą obowiązku zgłoszenia w tych rejestrach nowego lub zmienionego kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności w terminie wyznaczonym w tym celu w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 i 2a. Jeżeli wymienione rejestry urzędowe nie spełniają w dniu wejścia w życie projektowanej ustawy ww. wymagań technicznych, organy prowadzące te rejestry mają obowiązek dostosować je do tych wymagań, w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r., tj. do dnia, w którym upłynie pierwszy rok obowiązywania nowej Polskiej Klasyfikacji Działalności. Wejście w życie tej klasyfikacji planowane jest na dzień 1 stycznia 2025 roku, przy czym zakłada się, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające ten akt ustanowi dwuletni okres przejściowy równoczesnego stosowania dotychczasowej i nowej klasyfikacji. W tym okresie przedsiębiorcy będą mieli obowiązek samodzielnie złożyć wniosek o przeklasyfikowanie dotychczasowego kodu PKD w jednym z trzech wymienionych rejestrów urzędowych (CEIDG, rejestr REGON, KRS). Jeżeli nie dopełnią tego obowiązku, po upływie okresu przejściowego kod PKD zostanie w tych rejestrach zmieniony automatycznie. Wyznaczony w art. 9 projektowanej ustawy okres dostosowawczy na wprowadzenie zmian organizacyjno-technicznych dotyczących każdego z wymienionych rejestrów, umożliwiających automatyczną zmianę kodu PKD, należy uznać za wystarczający, mając w szczególności na uwadze dotychczasowe konsultacje trójstronne z udziałem przedstawicieli zainteresowanych organów, prowadzone w tym zakresie już od roku 2021. Konsekwencją zmian wprowadzanych w ustawie o statystyce publicznej, jest konieczność dokonania zmian w innych ustawach regulujących funkcjonowanie CEIDG, KRS i innych rejestrów sądowych oraz przepisów o geodezji i kartografii. Zmiany te, bezpośrednio związane z zakresem przedmiotowym projektowanej ustawy, są wprowadzane w następujących ustawach: 1) ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r. poz. 614); 2) ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, z późn. zm.); 3) ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2017); 4) ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 685, z późn. zm.); 5) ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r. poz. 541); 6) ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1909); 7) ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285). Zmiany w ww. ustawach zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu projektu oraz w pkt 2 Oceny Skutków Regulacji. W związku z potrzebą wprowadzenia zmian w przepisach ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej oraz w innych ww. ustawach, konieczne jest przyjęcie ścieżki legislacyjnej. Osiągnięcie tego rezultatu przy pomocy działań innych niż działania legislacyjne nie jest możliwe.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
Prezes GUS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Marek Cierpiał-Wolan Prezes Głównego Urzędu Statystycznego
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
Prezes GUS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
II kwartał 2025 r. ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 6 października 2025 r. w trybie obiegowym