Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD116","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","value":"projekty ustaw","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","value":"D – pozostałe projekty","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie","value":"Proponowane jest wprowadzenie interwencji legislacyjnej w postaci ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, która ma dotyczyć modyfikacji systemu opracowania i wdrażania map potrzeb zdrowotnych.\nWprowadzone w 2014 r. przepisy nowelizujące ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o świadczeniach”, w zakresie map potrzeb zdrowotnych wprowadziły rozwiązania mające na celu umożliwienie prowadzenia długoterminowej polityki zdrowotnej opartej o potrzeby zdrowotne świadczeniobiorców. Opublikowane dokumenty map potrzeb zdrowotnych stały się istotnym elementem systemu opieki zdrowotnej na różnych poziomach, a z czasem również rozwinięte przy wprowadzeniu Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Ochronie Zdrowia (IOWISZ). Jednocześnie mapy potrzeb zdrowotnych w swojej pierwszej edycji nie spełniły jednak w pełni pokładanych w nich oczekiwań z uwagi na ograniczenie analiz do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W dyskusji nad opublikowanymi dokumentami podnoszono m.in. że nie stanowią one jednoznacznej rekomendacji dla koniecznych do podejmowania działań usprawniających funkcjonowanie opieki zdrowotnej na poziomie regionalnym i lokalnym.\nPowyższe wątpliwości znalazły odzwierciedlenie również w raporcie pt. „Wdrażanie Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych (EFSI) w sektorze zdrowia w Polsce”, wykonanym na zlecenie Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG Regio) Komisji Europejskiej.\nKomisja Europejska określiła 3 warunki podstawowe, które Rzeczpospolita Polska musi uwzględnić w celu uruchomienia środków europejskich, które staną się dostępne dla Rzeczypospolitej Polskiej na ochronę zdrowia w ramach perspektywy finansowej w latach 2021-2027. Jednym z warunków jest stworzenie map potrzeb w zakresie opieki zdrowotnej, uwzględniających postulaty ponoszone w dotychczasowej dyskusji.\nMając na uwadze doświadczenia ostatnich lat, i uwzględniając stanowisko Komisji Europejskiej, konieczna jest aktualizacja systemu map potrzeb zdrowotnych – ich tworzenia i wykorzystania w ochronie zdrowia. Potrzeba ta musi zostać zrealizowana w formie nowelizacji aktu prawnego powołującego do życia mapy.\nW zakresie tworzenia map potrzeb zdrowotnych w ostatnim czasie wytworzyła się bardzo efektywna praktyka, w której minister właściwy do spraw zdrowia jako organizator systemu i twórca map potrzeb zdrowotnych określa priorytety, korzystając ze wsparcia instytucji takich jak Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, zwany dalej „NIZP-PZH”, oraz Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, zwana dalej „AOTMiT”. Dzięki współpracy tych instytucji została wytworzona kompetencja do określenia strategii i wybierania kierunków priorytetowych. Utrzymanie tej efektywnej współpracy wymaga interwencji legislacyjnej, z uwagi na fakt, że dotychczas obowiązujące przepisy przewidują jako twórcę mapy potrzeb zdrowotnych w kolejnych latach NIZP-PZH wraz z wojewodami. Niemniej instytucje te nie mają odpowiednich narzędzi w tym zakresie, jak brak danych oraz analityków.\nDalszym krokiem w tym zakresie musi być zapewnienie realnego wpływu na rzeczywistość publikowanym mapom potrzeb zdrowotnych. Doświadczenia ostatnich kilku lat pokazują, że priorytety dla regionalnej polityki zdrowotnej nie spełniają tej roli w wystarczająco zadowalającym stopniu, co w dużej mierze było efektem słabości dotychczasowej regulacji – w szczególności w zakresie braku odpowiednich narzędzi i mechanizmów, nie tylko do ich opracowania (nie zawsze pozytywne doświadczenie z funkcjonowania wojewódzkich rad do spraw potrzeb zdrowotnych), ale i zapewnienia odpowiedniego oddziaływania na system (ograniczony zasięg oddziaływania planu zakupów świadczeń) oraz realizacji ich postanowień (poprawiony z czasem dzięki ocenie celowości inwestycji).\nCelem projektu ustawy jest wprowadzenie systemu planowania strategicznego w ochronie zdrowia – umożliwienie funkcjonowania systemu, w którym działania są planowane z należytym wyprzedzeniem, przewidziany jest horyzont czasowy oraz środki finansowe na ich realizację. Nie ulega wątpliwości, że te działania muszą być oparte o rzeczywiste – zobiektywizowane potrzeby zdrowotne społeczeństwa. Dla ich efektywnego funkcjonowania konieczne jest określanie priorytetów – z uwagi na ograniczone zasoby, nie tylko finansowe, ale i czas, kadry, nie jest możliwe realizowanie wszystkich zadań w jednym czasie. Konieczne jest realizowanie w pierwszej kolejności zadań, które przyniosą największą korzyść zdrowotną dla społeczeństwa – w szczególności dbają o obszary, w których obecnie uzyskiwane wyniki zdrowotne są najbardziej oddalone od potencjalnie możliwych do uzyskania i osiąganych w innych krajach np. Unii Europejskiej. Jednocześnie jednak skuteczne wdrożenie takiego systemu jest uzależnione od zapewnienia warunków do uzyskania konsensu przez kluczowych interesariuszy – zarówno ze strony organizatorów systemu, płatnika publicznego, jak i świadczeniodawców – i zapewnienie warunków do realizacji tak ustalonych priorytetów i wybranych działań.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań ujętych w projekcie","value":"Planowany projekt ustawy wprowadzi szereg zmian mających na celu usprawnienie organizacji tworzenia map potrzeb zdrowotnych i wykorzystania ich do kreowania polityki zdrowotnej na poziomie kraju i województwa.\nZgodnie z założeniami minister właściwy do spraw zdrowia będzie sporządzał mapę potrzeb zdrowotnych obejmującą analizy demograficzne i epidemiologiczne, analizy stanu i wykorzystania zasobów, w tym personelu medycznego oraz rekomendowane kierunki działań dla obszaru Rzeczypospolitej Polskiej i województw. Mapa będzie sporządzana na okres 7 lat, przy czym wyniki analiz będą aktualizowane co roku. Pozwoli to na planowanie działań w dłużej perspektywie, przy zapewnieniu aktualnej wiedzy.\nDalsze zmiany będą dotyczyć zastąpienia priorytetów dla regionalnej polityki zdrowotnej planem transformacji. W ocenie ministra właściwego do spraw zdrowia dotychczas tworzone priorytety dla regionalnej polityki zdrowotnej nie są wystarczającym narzędziem – zarówno z uwagi na sposób ich tworzenia, jak i zakres oraz sposób oddziaływania. Zmiana ta miałaby za zadanie uproszczenie procesu tworzenia mapy z wyraźnym rozdzieleniem kompetencji w zakresie określania potrzeb zdrowotnych i wskazywania obszarów wymagających interwencji – przypadających ministrowi właściwemu do spraw zdrowia – od proponowania konkretnych rozwiązań w postaci planów transformacji: krajowego – sporządzanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia oraz wojewódzkich – sporządzanych przez właściwych wojewodów.\nPlan transformacji będzie określał problemy zdrowotne i wyzwania organizacji systemu opieki zdrowotnej wymagające podjęcia działań wypełniających rekomendacje określone w mapie. W szczególności będzie wskazywał działania w obszarach problemów zdrowotnych i wyzwań organizacji systemu opieki zdrowotnej wraz z harmonogramem, wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację, szacowane skutki finansowe tych działań, oczekiwane rezultaty wynikające z realizacji działań oraz wskaźniki realizacji poszczególnych działań, w tym określające zabezpieczenie określonych zakresów świadczeń opieki zdrowotnej dla danego województwa lub dla całego kraju. Krajowy plan będzie dotyczył całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wojewódzki plan będzie dotyczył obszaru danego województwa. Plany będą sporządzane na okres 7 lat.\nW celu opracowania projektu, monitorowania i aktualizacji wojewódzkiego planu, przy ministrze właściwym do spraw zdrowia zostanie utworzona Krajowa Rada do spraw Potrzeb Zdrowotnych, zwana dalej „Krajową Radą”, przy wojewodzie – Wojewódzka Rada do spraw Potrzeb Zdrowotnych, zwana dalej „Wojewódzką Radą”.\nRozwiązania dotyczące nowopowstałych rad do spraw potrzeb zdrowotnych mają zostać wprowadzone z uwagi na konieczność zapewnienia efektywności funkcjonowania rady i wynikają z doświadczeń z funkcjonowaniem dotychczasowych rad, które częstokroć nie mogły skutecznie procedować priorytetów dla regionalnej polityki zdrowotnej z uwagi na zbyt liczny skład rady (ok. 100 członków – interesariuszy o rozbieżnych interesach). Został zaproponowany skład rady, który ma zapewnić możliwość szerokiej dyskusji nad potrzebami zdrowotnymi i działaniami, które powinny być wdrożone na poziomie krajowym lub wojewódzkim. W skład Krajowej Rady będą wchodzić przedstawiciele Ministra Zdrowia, prezesa NFZ, przedstawiciel Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Obrony Narodowej, dyrektora NIZP-PZH, prezesa AOTMiT, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Rzecznika Praw Pacjenta. W skład Wojewódzkiej Rady będą wchodzić przedstawiciele wojewody, dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ, przedstawiciel marszałka województwa, konwentu powiatów, państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego oraz Ministra Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta oraz NIZP-PZH. Przewodniczącym Krajowej Rady będzie minister właściwy do spraw zdrowia albo wskazana przez niego osoba, w randze co najmniej podsekretarza stanu, a Wojewódzkiej Rady – wojewoda albo wskazana przez niego osoba. Projekt krajowego planu transformacji będzie również poddany ocenie Rady Dialogu Społecznego, zaś projekt wojewódzkiego planu transformacji – wojewódzkiej radzie dialogu społecznego, marszałkowi województwa, konwentowi powiatów, dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu.\nKrajowy plan transformacji minister właściwy do spraw zdrowia będzie ogłaszał, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Wojewoda będzie ogłaszał wojewódzki plan w drodze obwieszczenia publikowanego w wojewódzkim dzienniku urzędowym.\nDodatkowym aspektem planów transformacji, który w ocenie projektodawcy ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia efektywności i racjonalizacji podjętych działań w sektorze ochrony zdrowia są takie elementy jak: monitoring, ocena śródokresowa oraz sprawozdanie końcowe, które w przyszłości pozwolą na ocenę, w jakim stopniu zostały osiągnięte cele i rezultaty zakładane w planie. Wnioski płynące ze sprawozdawczości śródokresowej będą mogły być również wykorzystane przy aktualizacji działań w planie transformacji w wyniku osiągnięcia założonych wartości wskaźników przed upływem okresu 7 lat lub w wyniku identyfikacji nowych istotnych wyzwań w systemie opieki zdrowotnej wymagających podjęcia działań oraz w opracowywaniu kolejnej mapy potrzeb zdrowotnych.\nPrzepisy projektu ustawy dotyczące wytycznych co do zawartości planów transformacji nie przesądzają jednoznacznie o zawartości tych planów w odniesieniu do poszczególnych zakresów świadczeń, dlatego postanowiono, aby wyposażyć dyrektorów oddziałów wojewódzkich NFZ, zwanych dalej „OW NFZ”, w odpowiednio elastyczne narzędzia, które umożliwią im dostosowanie liczby i zakresy realizowanych umów do planu transformacji. Zatem, w związku z koniecznością uwzględnienia wojewódzkiego planu transformacji oraz krajowego planu transformacji w procesie zabezpieczenia dostępu do świadczeń przez poszczególne oddziały wojewódzkie NFZ, w projekcie ustawy dodano przepisy, które stanowią wytyczne dla prezesa NFZ i dyrektorów OW NFZ w tym zakresie.\nDo zadań Rady OW NFZ będzie dodatkowo należało opiniowanie planu zakupów na obszarze województwa, w tym również w zakresie jego zgodności z krajowym czy wojewódzkim planem transformacji.\nZmieniono również procedurę sporządzania i ustala planu zakupu na obszarze województwa. Dyrektor OW NFZ będzie sporządzał projekt planu zakupu świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa na następny rok, uwzględniając dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa, wysokość planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oraz krajowy i wojewódzkie plany transformacji. Następnie dyrektor OW NFZ będzie przekazywał projekt planu zakupu radzie OW NFZ w celu zaopiniowania, w szczególności w zakresie zgodności z krajowym i wojewódzkimi planami transformacji. Plan zakupu na obszarze województwa będzie zatwierdzał Prezes NFZ. W tym celu dyrektor OW NFZ przekaże Prezesowi NFZ, w celu zatwierdzenia, projekt planu zakupu świadczeń na obszarze województwa, wraz z opinią rady OW NFZ.\nPonadto, w art. 132b ustawy o świadczeniach dodano ust. 3. Przepis ten umożliwi rozszerzenie umowy ze świadczeniodawcą działającym w systemie zabezpieczenia o dodatkowe świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, spełniających warunki określone w art. 95m ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach, które dotychczas nie były realizowane przez danego świadczeniodawcę na podstawie umowy, o której mowa w art. 159a ust. 1 tej ustawy. W przypadku zaistnienia konieczności zabezpieczenia dodatkowych świadczeń tego typu na danym obszarze terytorialnym określonym w planie zakupu świadczeń opieki zdrowotnej, dyrektor OW NFZ będzie mógł zmienić umowę w ramach systemu zabezpieczenia z danym świadczeniodawcą. Warunkiem objęcia umową określonych dodatkowych świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej będzie dokonanie przez dyrektora właściwego OW NFZ odpowiedniej zmiany w wykazie, o którym mowa w art. 95n ust. 1 ustawy o świadczeniach, w odpowiedzi na złożenie przez świadczeniodawcę wniosku o umożliwienie udzielania takich świadczeń. Decyzja o wprowadzeniu odpowiedniej zmiany w ww. wykazie każdorazowo będzie leżeć w gestii dyrektora właściwego OW NFZ, który podejmie ją na podstawie oceny stanu zabezpieczenia określonych świadczeń na danym obszarze. Taka decyzja powinna być poprzedzona weryfikacją, czy świadczeniodawca spełnia warunki wymagane dla realizacji świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach.\nPowyższa zmiana wpisuje się również w działania podejmowane na rzecz poprawy kompleksowości opieki zdrowotnej oraz ograniczania liczby hospitalizacji na rzecz opieki ambulatoryjnej.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","value":"MZ","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Sławomir Gadomski Podsekretarz Stanu","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","value":"MZ","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"I kwartał 2021 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 3 marca 2021 r.","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","value":"zrealizowany","registerId":20476989,"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD116
Rodzaj dokumentu:
projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie:
Proponowane jest wprowadzenie interwencji legislacyjnej w postaci ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, która ma dotyczyć modyfikacji systemu opracowania i wdrażania map potrzeb zdrowotnych. Wprowadzone w 2014 r. przepisy nowelizujące ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o świadczeniach”, w zakresie map potrzeb zdrowotnych wprowadziły rozwiązania mające na celu umożliwienie prowadzenia długoterminowej polityki zdrowotnej opartej o potrzeby zdrowotne świadczeniobiorców. Opublikowane dokumenty map potrzeb zdrowotnych stały się istotnym elementem systemu opieki zdrowotnej na różnych poziomach, a z czasem również rozwinięte przy wprowadzeniu Instrumentu Oceny Wniosków Inwestycyjnych w Ochronie Zdrowia (IOWISZ). Jednocześnie mapy potrzeb zdrowotnych w swojej pierwszej edycji nie spełniły jednak w pełni pokładanych w nich oczekiwań z uwagi na ograniczenie analiz do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W dyskusji nad opublikowanymi dokumentami podnoszono m.in. że nie stanowią one jednoznacznej rekomendacji dla koniecznych do podejmowania działań usprawniających funkcjonowanie opieki zdrowotnej na poziomie regionalnym i lokalnym. Powyższe wątpliwości znalazły odzwierciedlenie również w raporcie pt. „Wdrażanie Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych (EFSI) w sektorze zdrowia w Polsce”, wykonanym na zlecenie Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG Regio) Komisji Europejskiej. Komisja Europejska określiła 3 warunki podstawowe, które Rzeczpospolita Polska musi uwzględnić w celu uruchomienia środków europejskich, które staną się dostępne dla Rzeczypospolitej Polskiej na ochronę zdrowia w ramach perspektywy finansowej w latach 2021-2027. Jednym z warunków jest stworzenie map potrzeb w zakresie opieki zdrowotnej, uwzględniających postulaty ponoszone w dotychczasowej dyskusji. Mając na uwadze doświadczenia ostatnich lat, i uwzględniając stanowisko Komisji Europejskiej, konieczna jest aktualizacja systemu map potrzeb zdrowotnych – ich tworzenia i wykorzystania w ochronie zdrowia. Potrzeba ta musi zostać zrealizowana w formie nowelizacji aktu prawnego powołującego do życia mapy. W zakresie tworzenia map potrzeb zdrowotnych w ostatnim czasie wytworzyła się bardzo efektywna praktyka, w której minister właściwy do spraw zdrowia jako organizator systemu i twórca map potrzeb zdrowotnych określa priorytety, korzystając ze wsparcia instytucji takich jak Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, zwany dalej „NIZP-PZH”, oraz Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, zwana dalej „AOTMiT”. Dzięki współpracy tych instytucji została wytworzona kompetencja do określenia strategii i wybierania kierunków priorytetowych. Utrzymanie tej efektywnej współpracy wymaga interwencji legislacyjnej, z uwagi na fakt, że dotychczas obowiązujące przepisy przewidują jako twórcę mapy potrzeb zdrowotnych w kolejnych latach NIZP-PZH wraz z wojewodami. Niemniej instytucje te nie mają odpowiednich narzędzi w tym zakresie, jak brak danych oraz analityków. Dalszym krokiem w tym zakresie musi być zapewnienie realnego wpływu na rzeczywistość publikowanym mapom potrzeb zdrowotnych. Doświadczenia ostatnich kilku lat pokazują, że priorytety dla regionalnej polityki zdrowotnej nie spełniają tej roli w wystarczająco zadowalającym stopniu, co w dużej mierze było efektem słabości dotychczasowej regulacji – w szczególności w zakresie braku odpowiednich narzędzi i mechanizmów, nie tylko do ich opracowania (nie zawsze pozytywne doświadczenie z funkcjonowania wojewódzkich rad do spraw potrzeb zdrowotnych), ale i zapewnienia odpowiedniego oddziaływania na system (ograniczony zasięg oddziaływania planu zakupów świadczeń) oraz realizacji ich postanowień (poprawiony z czasem dzięki ocenie celowości inwestycji). Celem projektu ustawy jest wprowadzenie systemu planowania strategicznego w ochronie zdrowia – umożliwienie funkcjonowania systemu, w którym działania są planowane z należytym wyprzedzeniem, przewidziany jest horyzont czasowy oraz środki finansowe na ich realizację. Nie ulega wątpliwości, że te działania muszą być oparte o rzeczywiste – zobiektywizowane potrzeby zdrowotne społeczeństwa. Dla ich efektywnego funkcjonowania konieczne jest określanie priorytetów – z uwagi na ograniczone zasoby, nie tylko finansowe, ale i czas, kadry, nie jest możliwe realizowanie wszystkich zadań w jednym czasie. Konieczne jest realizowanie w pierwszej kolejności zadań, które przyniosą największą korzyść zdrowotną dla społeczeństwa – w szczególności dbają o obszary, w których obecnie uzyskiwane wyniki zdrowotne są najbardziej oddalone od potencjalnie możliwych do uzyskania i osiąganych w innych krajach np. Unii Europejskiej. Jednocześnie jednak skuteczne wdrożenie takiego systemu jest uzależnione od zapewnienia warunków do uzyskania konsensu przez kluczowych interesariuszy – zarówno ze strony organizatorów systemu, płatnika publicznego, jak i świadczeniodawców – i zapewnienie warunków do realizacji tak ustalonych priorytetów i wybranych działań.
Istota rozwiązań ujętych w projekcie:
Planowany projekt ustawy wprowadzi szereg zmian mających na celu usprawnienie organizacji tworzenia map potrzeb zdrowotnych i wykorzystania ich do kreowania polityki zdrowotnej na poziomie kraju i województwa. Zgodnie z założeniami minister właściwy do spraw zdrowia będzie sporządzał mapę potrzeb zdrowotnych obejmującą analizy demograficzne i epidemiologiczne, analizy stanu i wykorzystania zasobów, w tym personelu medycznego oraz rekomendowane kierunki działań dla obszaru Rzeczypospolitej Polskiej i województw. Mapa będzie sporządzana na okres 7 lat, przy czym wyniki analiz będą aktualizowane co roku. Pozwoli to na planowanie działań w dłużej perspektywie, przy zapewnieniu aktualnej wiedzy. Dalsze zmiany będą dotyczyć zastąpienia priorytetów dla regionalnej polityki zdrowotnej planem transformacji. W ocenie ministra właściwego do spraw zdrowia dotychczas tworzone priorytety dla regionalnej polityki zdrowotnej nie są wystarczającym narzędziem – zarówno z uwagi na sposób ich tworzenia, jak i zakres oraz sposób oddziaływania. Zmiana ta miałaby za zadanie uproszczenie procesu tworzenia mapy z wyraźnym rozdzieleniem kompetencji w zakresie określania potrzeb zdrowotnych i wskazywania obszarów wymagających interwencji – przypadających ministrowi właściwemu do spraw zdrowia – od proponowania konkretnych rozwiązań w postaci planów transformacji: krajowego – sporządzanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia oraz wojewódzkich – sporządzanych przez właściwych wojewodów. Plan transformacji będzie określał problemy zdrowotne i wyzwania organizacji systemu opieki zdrowotnej wymagające podjęcia działań wypełniających rekomendacje określone w mapie. W szczególności będzie wskazywał działania w obszarach problemów zdrowotnych i wyzwań organizacji systemu opieki zdrowotnej wraz z harmonogramem, wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację, szacowane skutki finansowe tych działań, oczekiwane rezultaty wynikające z realizacji działań oraz wskaźniki realizacji poszczególnych działań, w tym określające zabezpieczenie określonych zakresów świadczeń opieki zdrowotnej dla danego województwa lub dla całego kraju. Krajowy plan będzie dotyczył całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wojewódzki plan będzie dotyczył obszaru danego województwa. Plany będą sporządzane na okres 7 lat. W celu opracowania projektu, monitorowania i aktualizacji wojewódzkiego planu, przy ministrze właściwym do spraw zdrowia zostanie utworzona Krajowa Rada do spraw Potrzeb Zdrowotnych, zwana dalej „Krajową Radą”, przy wojewodzie – Wojewódzka Rada do spraw Potrzeb Zdrowotnych, zwana dalej „Wojewódzką Radą”. Rozwiązania dotyczące nowopowstałych rad do spraw potrzeb zdrowotnych mają zostać wprowadzone z uwagi na konieczność zapewnienia efektywności funkcjonowania rady i wynikają z doświadczeń z funkcjonowaniem dotychczasowych rad, które częstokroć nie mogły skutecznie procedować priorytetów dla regionalnej polityki zdrowotnej z uwagi na zbyt liczny skład rady (ok. 100 członków – interesariuszy o rozbieżnych interesach). Został zaproponowany skład rady, który ma zapewnić możliwość szerokiej dyskusji nad potrzebami zdrowotnymi i działaniami, które powinny być wdrożone na poziomie krajowym lub wojewódzkim. W skład Krajowej Rady będą wchodzić przedstawiciele Ministra Zdrowia, prezesa NFZ, przedstawiciel Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Obrony Narodowej, dyrektora NIZP-PZH, prezesa AOTMiT, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz Rzecznika Praw Pacjenta. W skład Wojewódzkiej Rady będą wchodzić przedstawiciele wojewody, dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ, przedstawiciel marszałka województwa, konwentu powiatów, państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego oraz Ministra Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta oraz NIZP-PZH. Przewodniczącym Krajowej Rady będzie minister właściwy do spraw zdrowia albo wskazana przez niego osoba, w randze co najmniej podsekretarza stanu, a Wojewódzkiej Rady – wojewoda albo wskazana przez niego osoba. Projekt krajowego planu transformacji będzie również poddany ocenie Rady Dialogu Społecznego, zaś projekt wojewódzkiego planu transformacji – wojewódzkiej radzie dialogu społecznego, marszałkowi województwa, konwentowi powiatów, dyrektorowi oddziału wojewódzkiego Funduszu. Krajowy plan transformacji minister właściwy do spraw zdrowia będzie ogłaszał, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia. Wojewoda będzie ogłaszał wojewódzki plan w drodze obwieszczenia publikowanego w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Dodatkowym aspektem planów transformacji, który w ocenie projektodawcy ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia efektywności i racjonalizacji podjętych działań w sektorze ochrony zdrowia są takie elementy jak: monitoring, ocena śródokresowa oraz sprawozdanie końcowe, które w przyszłości pozwolą na ocenę, w jakim stopniu zostały osiągnięte cele i rezultaty zakładane w planie. Wnioski płynące ze sprawozdawczości śródokresowej będą mogły być również wykorzystane przy aktualizacji działań w planie transformacji w wyniku osiągnięcia założonych wartości wskaźników przed upływem okresu 7 lat lub w wyniku identyfikacji nowych istotnych wyzwań w systemie opieki zdrowotnej wymagających podjęcia działań oraz w opracowywaniu kolejnej mapy potrzeb zdrowotnych. Przepisy projektu ustawy dotyczące wytycznych co do zawartości planów transformacji nie przesądzają jednoznacznie o zawartości tych planów w odniesieniu do poszczególnych zakresów świadczeń, dlatego postanowiono, aby wyposażyć dyrektorów oddziałów wojewódzkich NFZ, zwanych dalej „OW NFZ”, w odpowiednio elastyczne narzędzia, które umożliwią im dostosowanie liczby i zakresy realizowanych umów do planu transformacji. Zatem, w związku z koniecznością uwzględnienia wojewódzkiego planu transformacji oraz krajowego planu transformacji w procesie zabezpieczenia dostępu do świadczeń przez poszczególne oddziały wojewódzkie NFZ, w projekcie ustawy dodano przepisy, które stanowią wytyczne dla prezesa NFZ i dyrektorów OW NFZ w tym zakresie. Do zadań Rady OW NFZ będzie dodatkowo należało opiniowanie planu zakupów na obszarze województwa, w tym również w zakresie jego zgodności z krajowym czy wojewódzkim planem transformacji. Zmieniono również procedurę sporządzania i ustala planu zakupu na obszarze województwa. Dyrektor OW NFZ będzie sporządzał projekt planu zakupu świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa na następny rok, uwzględniając dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa, wysokość planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oraz krajowy i wojewódzkie plany transformacji. Następnie dyrektor OW NFZ będzie przekazywał projekt planu zakupu radzie OW NFZ w celu zaopiniowania, w szczególności w zakresie zgodności z krajowym i wojewódzkimi planami transformacji. Plan zakupu na obszarze województwa będzie zatwierdzał Prezes NFZ. W tym celu dyrektor OW NFZ przekaże Prezesowi NFZ, w celu zatwierdzenia, projekt planu zakupu świadczeń na obszarze województwa, wraz z opinią rady OW NFZ. Ponadto, w art. 132b ustawy o świadczeniach dodano ust. 3. Przepis ten umożliwi rozszerzenie umowy ze świadczeniodawcą działającym w systemie zabezpieczenia o dodatkowe świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, spełniających warunki określone w art. 95m ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach, które dotychczas nie były realizowane przez danego świadczeniodawcę na podstawie umowy, o której mowa w art. 159a ust. 1 tej ustawy. W przypadku zaistnienia konieczności zabezpieczenia dodatkowych świadczeń tego typu na danym obszarze terytorialnym określonym w planie zakupu świadczeń opieki zdrowotnej, dyrektor OW NFZ będzie mógł zmienić umowę w ramach systemu zabezpieczenia z danym świadczeniodawcą. Warunkiem objęcia umową określonych dodatkowych świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej będzie dokonanie przez dyrektora właściwego OW NFZ odpowiedniej zmiany w wykazie, o którym mowa w art. 95n ust. 1 ustawy o świadczeniach, w odpowiedzi na złożenie przez świadczeniodawcę wniosku o umożliwienie udzielania takich świadczeń. Decyzja o wprowadzeniu odpowiedniej zmiany w ww. wykazie każdorazowo będzie leżeć w gestii dyrektora właściwego OW NFZ, który podejmie ją na podstawie oceny stanu zabezpieczenia określonych świadczeń na danym obszarze. Taka decyzja powinna być poprzedzona weryfikacją, czy świadczeniodawca spełnia warunki wymagane dla realizacji świadczeń ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach. Powyższa zmiana wpisuje się również w działania podejmowane na rzecz poprawy kompleksowości opieki zdrowotnej oraz ograniczania liczby hospitalizacji na rzecz opieki ambulatoryjnej.
Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu:
MZ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu:
Sławomir Gadomski Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM:
MZ
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM:
I kwartał 2021 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 3 marca 2021 r.