Projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw
2.0
29.12.2025 10:31 Magdalena Kucharska
Projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw
1.0
23.12.2025 13:51 Agnieszka Kowalska
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD354","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"System wspierania rodziny, pieczy zastępczej i adopcji wymaga zasadniczej i pilnej reformy. Wyzwaniami stojącymi przed systemem są m.in.:\n- niewystarczająca liczba miejsc w pieczy zastępczej – ok. 1900 dzieci wymagających zabezpieczenia, w związku z postanowieniami sądów, dla których brak miejsc w systemie;\n- niewystarczająca liczba kandydatów do pełnienia funkcji rodzin zastępczych i prowadzenia rodzinnych domów dziecka oraz rezygnowanie z pełnienia funkcji przez działające obecnie rodziny zastępcze i prowadzących rodzinne domy dziecka;\n- bardzo niski odsetek udziału zawodowych form pieczy zastępczej, w ogólnej liczbie miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej i pieczy zastępczej jako całości;\n- niekorzystne rozwiązania w zakresie opieki nad dorosłymi wychowankami pieczy zastępczej;\n- stagnacja procesu deinstytucjonalizacji – wskaźnik 77% dzieci w wieku rodzinnej, niezmienny od 2020 roku, mimo przyjętej przez Rząd strategii deinstytucjonalizacji;\n- niewystarczające wsparcie usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej, skutkujące trudnościami w dorosłym życiu i koniecznością udzielania im wsparcia przez system pomocy społecznej;\n- spadająca liczba adopcji.\nCelem projektu jest wprowadzenie zmian dotyczących wspierania rodziny, poprawy sytuacji osób pełnoletnich posiadających orzeczenia o niepełnosprawności, przyspieszenia tempa deinstytucjonalizacji, wzrostu stopnia profesjonalizacji rodzinnych form pieczy zastępczej, zwiększenia efektywności procesu usamodzielnień oraz zwiększenia bezpieczeństwa dzieci w\nprocedurach adopcyjnych, w tym w adopcjach zagranicznych.\nBrak szybkiego wdrożenia nowelizacji prowadził będzie do dalszego wzrostu liczby dzieci, które nie zostaną zabezpieczone mimo postanowień sądów, tworząc zagrożenia dla ich zdrowia i życia. Ponadto brak szybkich zmian prowadził będzie do obumierania systemu pieczy rodzinnej i konieczności rozwijania pieczy instytucjonalnej, co jest niezgodne z interesem dzieci, dokumentami programowymi Rządu oraz będzie generowało ogromne koszty po stronie sektora samorządowego.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"Wprowadzenie mechanizmów finansowych, motywujących gminy do intensywnej pracy z rodzinami w kryzysie.\nWzmocnienie profilaktycznej pracy z rodziną poprzez wprowadzenie szeregu rozwiązań dotyczących roli asystenta rodziny, polepszenie sytuacji zatrudnienia asystentów rodziny i koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej, m.in. dodatkowy urlop wypoczynkowy, dodatek z tytułu wykonywania obowiązków poza miejscem pracy, wprowadzenie stopni awansu zawodowego, zatrudnienie wyłącznie w ramach stosunku pracy. Wprowadzenie obligatoryjnej\nasystentury rodziny we wszystkich gminach.\n2. Wsparcie rozwoju rodzinnej pieczy zastępczej:\n- wsparcie rodzin zastępczych spokrewnionych poprzez podwyższenie wysokości świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz wzmocnienie mechanizmów wsparcia rodzin spokrewnionych przez gminy;\n- zwiększenie wysokości wynagrodzeń dla rodzin zastępczych zawodowych, rodzin specjalistycznych. Pogotowi rodzinnych i prowadzących rodzinne domy dziecka;\n- wprowadzenie miesięcznego dodatku stażowego za wieloletnie pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka;\n- urealnienie możliwości urlopu dla rodzin zastępczych zawodowych poprzez rozszerzenie kręgu osób, które mogą pełnić rolę rodziny pomocowej;\n- stworzenie możliwości pełnienia przez organizacje pozarządowe roli organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej, jako alternatywnej działalności wspierającej powiaty w tworzeniu nowych miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej.\n3. Wprowadzenie ułatwień dla rodzin zastępczych:\n- przyznanie Karty Dużej Rodziny rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka bez względu na liczbę dzieci wchodzących w skład rodziny;\n- rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością o dzieci umieszczone w pieczy zastępczej oraz o dzieci przysposobione (z wyłączeniem adopcji przez współmałżonka);\n- wsparcie dla rodzin zastępczych w organizacji i zapewnieniu miejsca spotkań dzieci z pieczy zastępczej z rodzicami biologicznymi.\n4. Wprowadzenie rozwiązań dotyczących instytucjonalnej pieczy zastępczej:\n- dodanie do zadań placówki opiekuńczo-wychowawczej oraz regionalnej placówki opiekuńczo- terapeutycznej udzielania wsparcia pełnoletnim wychowankom po opuszczeniu przez nich placówki;\n- umożliwienie placówkom opiekuńczo-wychowawczym prowadzenia: mieszkań treningowych dla rodzin w trakcie reintegracji z dziećmi lub w momencie kryzysowym, grup usamodzielniania, mieszkań treningowych dla usamodzielniających się wychowanków po opuszczeniu placówki oraz działań na rzecz lokalnej społeczności, w tym także wsparcia rodzin zastępczych.\n5. Wprowadzenie dodatkowych rozwiązań dla osób usamodzielnianych:\n- ukierunkowanie procesu usamodzielnienia na rezultaty i wprowadzenie mechanizmów ich rozliczania;\n- profesjonalizacja usamodzielnień - wprowadzenie wynagrodzeń dla opiekunów usamodzielnienia wychowanków pieczy instytucjonalnej;\n- wzrost wysokości świadczenia na kontynuowanie nauki dla usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej;\n6. Wprowadzenie rozwiązań, przeciwdziałających instytucjonalizacji opieki nad dorosłymi wychowankami pieczy zastępczej z poważnymi niepełnosprawnościami:\n- wprowadzenie nowej formy opieki – rodziny opiekuńczej, dzięki której dorosłe osoby z niepełnosprawnością, będą mogły pozostać w rodzinie zastępczej, która jako rodzina opiekuńcza będzie nadal sprawowała nad nimi opiekę.\n7. Zmiany dotyczące adopcji:\n– wprowadzenie zmian w procedurach realizowanych przez ośrodki adopcyjne, mające na celu zabezpieczenie interesu dziecka;\n- wprowadzenie zmian w procedurach sądowych, mających na celu ukrócenie praktyk, poszukiwania dzieci bez pośrednictwa ośrodków adopcyjnych, co przyczynia się do wydłużania procedur i godzi w dobro dzieci.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRPiPS","value":"MRPiPS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Aleksandra Gajewska Sekretarz Stanu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MRPiPS","value":"MRPiPS"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"II kwartał 2026 r.","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}
Numer projektu:
UD354
Rodzaj dokumentu:
Projekty ustaw
Typ dokumentu:
D – pozostałe projekty
Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie:
System wspierania rodziny, pieczy zastępczej i adopcji wymaga zasadniczej i pilnej reformy. Wyzwaniami stojącymi przed systemem są m.in.: - niewystarczająca liczba miejsc w pieczy zastępczej – ok. 1900 dzieci wymagających zabezpieczenia, w związku z postanowieniami sądów, dla których brak miejsc w systemie; - niewystarczająca liczba kandydatów do pełnienia funkcji rodzin zastępczych i prowadzenia rodzinnych domów dziecka oraz rezygnowanie z pełnienia funkcji przez działające obecnie rodziny zastępcze i prowadzących rodzinne domy dziecka; - bardzo niski odsetek udziału zawodowych form pieczy zastępczej, w ogólnej liczbie miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej i pieczy zastępczej jako całości; - niekorzystne rozwiązania w zakresie opieki nad dorosłymi wychowankami pieczy zastępczej; - stagnacja procesu deinstytucjonalizacji – wskaźnik 77% dzieci w wieku rodzinnej, niezmienny od 2020 roku, mimo przyjętej przez Rząd strategii deinstytucjonalizacji; - niewystarczające wsparcie usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej, skutkujące trudnościami w dorosłym życiu i koniecznością udzielania im wsparcia przez system pomocy społecznej; - spadająca liczba adopcji. Celem projektu jest wprowadzenie zmian dotyczących wspierania rodziny, poprawy sytuacji osób pełnoletnich posiadających orzeczenia o niepełnosprawności, przyspieszenia tempa deinstytucjonalizacji, wzrostu stopnia profesjonalizacji rodzinnych form pieczy zastępczej, zwiększenia efektywności procesu usamodzielnień oraz zwiększenia bezpieczeństwa dzieci w procedurach adopcyjnych, w tym w adopcjach zagranicznych. Brak szybkiego wdrożenia nowelizacji prowadził będzie do dalszego wzrostu liczby dzieci, które nie zostaną zabezpieczone mimo postanowień sądów, tworząc zagrożenia dla ich zdrowia i życia. Ponadto brak szybkich zmian prowadził będzie do obumierania systemu pieczy rodzinnej i konieczności rozwijania pieczy instytucjonalnej, co jest niezgodne z interesem dzieci, dokumentami programowymi Rządu oraz będzie generowało ogromne koszty po stronie sektora samorządowego.
Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji:
Wprowadzenie mechanizmów finansowych, motywujących gminy do intensywnej pracy z rodzinami w kryzysie. Wzmocnienie profilaktycznej pracy z rodziną poprzez wprowadzenie szeregu rozwiązań dotyczących roli asystenta rodziny, polepszenie sytuacji zatrudnienia asystentów rodziny i koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej, m.in. dodatkowy urlop wypoczynkowy, dodatek z tytułu wykonywania obowiązków poza miejscem pracy, wprowadzenie stopni awansu zawodowego, zatrudnienie wyłącznie w ramach stosunku pracy. Wprowadzenie obligatoryjnej asystentury rodziny we wszystkich gminach. 2. Wsparcie rozwoju rodzinnej pieczy zastępczej: - wsparcie rodzin zastępczych spokrewnionych poprzez podwyższenie wysokości świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz wzmocnienie mechanizmów wsparcia rodzin spokrewnionych przez gminy; - zwiększenie wysokości wynagrodzeń dla rodzin zastępczych zawodowych, rodzin specjalistycznych. Pogotowi rodzinnych i prowadzących rodzinne domy dziecka; - wprowadzenie miesięcznego dodatku stażowego za wieloletnie pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenie rodzinnego domu dziecka; - urealnienie możliwości urlopu dla rodzin zastępczych zawodowych poprzez rozszerzenie kręgu osób, które mogą pełnić rolę rodziny pomocowej; - stworzenie możliwości pełnienia przez organizacje pozarządowe roli organizatorów rodzinnej pieczy zastępczej, jako alternatywnej działalności wspierającej powiaty w tworzeniu nowych miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej. 3. Wprowadzenie ułatwień dla rodzin zastępczych: - przyznanie Karty Dużej Rodziny rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka bez względu na liczbę dzieci wchodzących w skład rodziny; - rozszerzenie katalogu osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością o dzieci umieszczone w pieczy zastępczej oraz o dzieci przysposobione (z wyłączeniem adopcji przez współmałżonka); - wsparcie dla rodzin zastępczych w organizacji i zapewnieniu miejsca spotkań dzieci z pieczy zastępczej z rodzicami biologicznymi. 4. Wprowadzenie rozwiązań dotyczących instytucjonalnej pieczy zastępczej: - dodanie do zadań placówki opiekuńczo-wychowawczej oraz regionalnej placówki opiekuńczo- terapeutycznej udzielania wsparcia pełnoletnim wychowankom po opuszczeniu przez nich placówki; - umożliwienie placówkom opiekuńczo-wychowawczym prowadzenia: mieszkań treningowych dla rodzin w trakcie reintegracji z dziećmi lub w momencie kryzysowym, grup usamodzielniania, mieszkań treningowych dla usamodzielniających się wychowanków po opuszczeniu placówki oraz działań na rzecz lokalnej społeczności, w tym także wsparcia rodzin zastępczych. 5. Wprowadzenie dodatkowych rozwiązań dla osób usamodzielnianych: - ukierunkowanie procesu usamodzielnienia na rezultaty i wprowadzenie mechanizmów ich rozliczania; - profesjonalizacja usamodzielnień - wprowadzenie wynagrodzeń dla opiekunów usamodzielnienia wychowanków pieczy instytucjonalnej; - wzrost wysokości świadczenia na kontynuowanie nauki dla usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej; 6. Wprowadzenie rozwiązań, przeciwdziałających instytucjonalizacji opieki nad dorosłymi wychowankami pieczy zastępczej z poważnymi niepełnosprawnościami: - wprowadzenie nowej formy opieki – rodziny opiekuńczej, dzięki której dorosłe osoby z niepełnosprawnością, będą mogły pozostać w rodzinie zastępczej, która jako rodzina opiekuńcza będzie nadal sprawowała nad nimi opiekę. 7. Zmiany dotyczące adopcji: – wprowadzenie zmian w procedurach realizowanych przez ośrodki adopcyjne, mające na celu zabezpieczenie interesu dziecka; - wprowadzenie zmian w procedurach sądowych, mających na celu ukrócenie praktyk, poszukiwania dzieci bez pośrednictwa ośrodków adopcyjnych, co przyczynia się do wydłużania procedur i godzi w dobro dzieci.
