Projekt dostosowuje polskie prawo do nowych przepisów Unii Europejskiej, które mają ograniczyć emisję gazów cieplarnianych w transporcie morskim oraz zwiększyć wykorzystanie paliw odnawialnych i niskoemisyjnych. Dyrektorzy urzędów morskich będą odpowiedzialni za kontrolę i egzekwowanie nowych obowiązków wobec armatorów statków. Celem zmian jest zmniejszenie zanieczyszczeń w żegludze morskiej i przyspieszenie transformacji sektora w kierunku niskoemisyjnym.

Najważniejsze rozwiązania

• Projekt wdraża unijne przepisy, które m.in.:
  • wprowadzają obowiązek stopniowego ograniczania emisji z energii zużywanej na statkach oraz promują paliwa odnawialne i niskoemisyjne;
  • nakładają na armatorów obowiązki dotyczące monitorowania i sprawozdawczości dotyczącej intensywności emisji.
• Za weryfikację rocznych sprawozdań armatora będą odpowiedzialni niezależni weryfikatorzy:
  • akredytowani przez Polskie Centrum Akredytacji albo jednostki akredytujące w innych państwach UE;
  • wybrani i zatrudnieni przez armatora.

• Za kontrolę przestrzegania nowych przepisów będą odpowiadać dyrektorzy urzędów morskich. Będą oni m.in.:
  • sprawdzać, czy statki zawijające do polskich portów posiadają tzw. dokument zgodności FuelEU (potwierdzający spełnienia norm dotyczących ograniczania intensywności emisji);
  • w oparciu o wyliczenia weryfikatora, nakładać kary związane z FuelEU.
• Środki z kar FuelEU trafią do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i będą przeznaczane na programy wspierające dekarbonizację transportu morskiego, np. na inwestycje w paliwa niskoemisyjne czy infrastrukturę portową.

• Ponadto, projekt doprecyzowuje zasady przekazywania odpadów w portach oraz warunki uzyskiwania zwolnień z części obowiązków.
  • Celem jest uszczelnienie systemu gospodarowania odpadami i dostosowanie przepisów do wymagań UE.

Nowe przepisy mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.