Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych to nie tylko wypłata odszkodowania, ale też zapobieganie wypadkom
25.02.2026
Zaletą i wsparciem dla systemu ochrony zdrowia jest to, że działalność Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych to nie tylko realna, szybka i pozasądowa pomoc dla pacjentów lub ich rodzin, ale także to, że dzięki niemu placówki lecznicze dostają wskazówki, jak unikać kolejnych zdarzeń medycznych. Albert Einstein powiedział kiedyś: „Szaleństwem jest robić wciąż to samo i oczekiwać różnych rezultatów”. Dlatego ważnym elementem w FKZM jest inicjowanie zmian w działaniu.
W ramach działań Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Rzecznik Praw Pacjenta informuje o swojej decyzji podmiot leczniczy, w którym doszło do zdarzenia medycznego. Podmiot ma obowiązek przeanalizować jego przyczyny, a następnie sformułować i wdrożyć zalecenia służące poprawie jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń zdrowotnych. Działania te mają zapobiec ponownemu wystąpieniu podobnego zdarzenia medycznego przyszłości. Jest to obowiązek ustawowy, a na jego wykonanie szpital ma 3 miesiące.
Realizacja tego zadania jest bardzo ważna ze względu na podnoszenie jakości świadczeń zdrowotnych i bezpieczeństwa pacjentów. Dlatego konsekwentnie sprawdzamy, czy zalecenia, który wysyłamy są wdrażane przez szpital – mówi Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta.
Obecnie 665 pacjentów oraz innych wnioskodawców przyjęło świadczenie kompensacyjne z Funduszu. 549 szpitali zostało poinformowanych o obowiązku sporządzenia analizy, a 358 podmiotów już ją przygotowało. Oczekujemy na kolejne analizy.
Przykłady działań wdrożonych przez szpitale:
- wprowadzono ocenę ryzyka upadków u każdego pacjenta przyjętego do oddziału szpitalnego, w oparciu o test równowagi i zaburzeń chodu, (Test Tinetti) w celu identyfikacji pacjentów z grupy ryzyka. Wdrożono także postępowanie z adekwatne do stwierdzonego ryzyka tj. doprowadzanie i odprowadzanie lub przewożenie pacjentów do sali chorych, sal ćwiczeń, gabinetów i łazienek, zamykanie barierek łóżek, oraz wzmożona obserwacja; edukacja pacjenta nakierowana na czynniki ryzyka upadków.
- podjęto decyzję o wykonywaniu posiewów w kierunku nosicielstwa MRSA również u pacjentów przyjmowanych w trybie pilnym, w szczególności przeniesionych z innych szpitali oraz o ewentualnym zastosowaniu dodatkowej profilaktyki okołooperacyjnej Vancomycyną u pacjentów hospitalizowanych dłużej niż 3 dni w innych jednostkach leczniczych;
- do standardu opieki nad pacjentem z rozpoznanym zamknięciem tętnicy środkowej siatkówki włączono konsultacje neurologiczne, zlecane niezależnie od stanu ogólnego pacjenta, w celu ustalenia przyczyn zatorowości naczyniowej;
- u pacjentów kwalifikowanych i przyjmowanych do zabiegu alloplastyki stawu biodrowego wprowadzono obowiązek odnotowywania w dokumentacji długości kończyn dolnych, z uwzględnieniem ewentualnej różnicy ich długości. Postępowanie śródoperacyjne rozszerzono o kilkuetapową kontrolę długości kończyn;
- wprowadzono obowiązek wykonania badania RTG kończyny w przypadku ran zadanych szkłem, nawet jeśli rana wygląda powierzchownie. Jeżeli rana znajduje się w pobliżu struktur nerwowych lub naczyń, wprowadzono obowiązkową konsultację chirurgiczną lub neurologiczną. Ponadto wdrożono checklisty w SOR przy urazach kończyn;
- Zespół ds. Kontroli Zakażeń Szpitalnych podjął decyzję o zaleceniu pooperacyjnego monitorowania stężenia prokalcytoniny u chorych poddawanych endoprotezoplastykom rewizyjnym dużych stawów.
Wprowadzanie tych zaleceń przynosi długofalowe pozytywne skutki przede wszystkim dla pacjentów, ale również dla personelu. Jednocześnie, prowadząc sprawę w ramach Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, Rzecznik Praw Pacjenta nie wskazuje winnych ani nie prowadzi postępowania wobec konkretnych osób- pracowników szpitali. Takie podejście, oparte na podnoszeniu jakości świadczeń i bezpieczeństwa pacjentów, pozwala szpitalom doskonalić swoje działania i dostrzegać zagrożenia, które mogą prowadzić do zdarzeń medycznych.