Przyjęte ustawy mają zwiększyć bezpieczeństwo prawne obywateli, usprawnić funkcjonowanie sądów oraz poprawić dostępność wymiaru sprawiedliwości. Zmiany dotyczą zarówno organizacji sądownictwa, jak i praw uczestników postępowań karnych, wykonywania kar oraz międzynarodowej współpracy prawnej.

Przywrócenie prawa do niezależnego sądu

Sejm uchwalił ustawę o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa (druk nr 2107).

Ustawa ma uporządkować skutki uchwał podejmowanych przez Krajową Radę Sądownictwa po zmianie sposobu wyboru jej sędziowskiej części. Określa zasady uregulowania statusu osób powołanych na stanowiska sędziowskie z udziałem KRS ukształtowanej po 2017 roku oraz skutki tych powołań dla funkcjonowania sądów.

Celem reformy jest przywrócenie standardów niezależnego i bezstronnego sądu, zapewnienie stabilności orzeczeń oraz zwiększenie pewności prawa. Obywatele powinni mieć gwarancję, że ich sprawy rozpoznają sądy spełniające wymogi Konstytucji RP i prawa europejskiego.

Koniec bezprawia w sądach - Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawia ustawę „praworządnościową” - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl

Prostsze i bardziej zrozumiałe pouczenia

Sejm przyjął również nowelizację Kodeksu postępowania karnego (druk nr 2997 i 3170), która ma ułatwić obywatelom zrozumienie ich praw i obowiązków.

Nowe przepisy przewidują ujednolicenie i uproszczenie pouczeń kierowanych do podejrzanych, oskarżonych, pokrzywdzonych i świadków. Informacje będą formułowane prostszym językiem, udostępniane w internecie oraz w tłumaczeniach na języki obce.

Każdy uczestnik postępowania powinien rozumieć swoje prawa i wiedzieć, jak z nich korzystać. To ważny krok w kierunku bardziej dostępnego i przyjaznego obywatelom wymiaru sprawiedliwości.

Prostsze pouczenia w postępowaniu karnym. Rząd przyjął projekt Ministerstwa Sprawiedliwości - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl

Szerszy dostęp do dozoru elektronicznego

Uchwalona nowelizacja Kodeksu karnego wykonawczego (druk nr 3009) rozszerza możliwości odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Z rozwiązania będą mogli skorzystać również niektórzy skazani na kary krótsze niż trzy lata, którym do końca odbywania kary pozostało nie więcej niż półtora roku. Możliwość ta będzie uzależniona od spełnienia ustawowych warunków, a przepisy przewidują wyłączenia dotyczące określonych kategorii sprawców.

Celem zmian jest skuteczniejsza resocjalizacja, umożliwienie utrzymywania więzi rodzinnych i społecznych, ograniczenie przeludnienia jednostek penitencjarnych oraz zmniejszenie kosztów wykonywania kar. Dozór elektroniczny pozwala odbywać karę poza zakładem karnym, ale nadal pod ścisłą kontrolą.

Więcej skazanych w systemie dozoru elektronicznego i reforma tymczasowego aresztowania. Sejm rozpoczął prace - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl

Lepsze wykorzystanie doświadczenia sędziów

Sejm uchwalił także nowelizację Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2867).

Przepisy dotyczą zasad delegowania oraz możliwości dalszego orzekania przez sędziów po ukończeniu 65. roku życia . Sędziowie kontynuujący pracę po osiągnięciu tego wieku będą mogli wnioskować o zmniejszenie udziału w przydziale spraw o 50%.

Rozwiązanie ma umożliwić lepsze wykorzystanie wiedzy i doświadczenia sędziów, a jednocześnie usprawnić organizację pracy sądów i zapewnić większą elastyczność w zarządzaniu obciążeniem orzeczniczym.

Sędziowie po 65. roku życia będą mogli dłużej orzekać - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl

Współpraca z Filipinami w wykonywaniu kar

Piątą uchwaloną ustawą jest ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Filipin o przekazywaniu osób skazanych (druk nr 3013).

Umowa ma umożliwić przekazywanie skazanych do odbywania kary w państwie ich obywatelstwa. Rozwiązanie ułatwi utrzymywanie więzi rodzinnych, będzie sprzyjać resocjalizacji oraz usprawni współpracę prawną w sprawach karnych między oboma państwami.

Podpisanie Umowy o przekazywaniu osób skazanych między Polską a Republiką Filipin - Ministerstwo Sprawiedliwości - Portal Gov.pl

Uchwalenie pięciu ustaw przez Sejm to kolejny etap prac nad zmianami w wymiarze sprawiedliwości. Przyjęte akty zostaną skierowane do Senatu, gdzie będą kontynuowane prace legislacyjne. Do wejścia nowych przepisów w życie konieczne jest zakończenie całej procedury ustawodawczej.