Idea planów zrównoważonej mobilności miejskiej  od lat jest popularyzowana przez Komisję Europejską w dokumentach o charakterze pozalegislacyjnym (komunikaty, zalecenia).

Komisja Europejska dokonując oceny rezultatów działań zaprogramowanych w pakiecie na rzecz mobilności w miastach z 2013 r.  wskazała na brak przyjęcia zasad dotyczących SUMP we wszystkich państwach członkowskich, brak spójnego systemu gromadzenia danych dotyczących mobilności w miastach oraz potrzebę stworzenia lepszych ram zarządzania na poziomie unijnym, przy zwiększonym zaangażowaniu państw członkowskich.

W opublikowanej w grudniu 2020 r. unijnej Strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności , w ramach inicjatywy przewodniej 3 – BARDZIEJ ZRÓWNOWAŻONA I ZDROWSZA MOBILNOŚĆ MIĘDZY MIASTAMI I W MIASTACH Komisja Europejska zadeklarowała dalszą współpracę z miastami i państwami członkowskimi, aby zapewnić, by wszystkie duże i średnie miasta będące węzłami miejskimi w sieci TEN-T wdrożyły do 2030 r. swoje własne plany zrównoważonej mobilności miejskiej.

Realizując zalecenia Europejskiego Trybunału Obrachunkowego zawarte w raporcie „Zrównoważona mobilność w miastach w UE – bez zaangażowania ze strony państw członkowskich nie będzie możliwa istotna poprawa” , w grudniu 2021 r. Komisja Europejska w komunikacie „Nowe unijne ramy mobilności miejskiej”  przedstawiła kompleksowy zestaw środków mających na celu stworzenie zrównoważonego, inteligentnego i odpornego systemu mobilności miejskiej oraz wprowadzenia zasadniczych zmian niezbędnych do osiągnięcia celów Europejskiego Zielonego Ładu. Zaproponowała m.in. wzmocnione podejście do planów zrównoważonej mobilności miejskiej, nakładając w projekcie zmienionego rozporządzenia w sprawie TEN-T  obowiązki w zakresie opracowania i przyjęcia planów zrównoważonej mobilności miejskiej na ustanowione węzły miejskie, w powiązaniu z obowiązkiem gromadzenia i monitorowania szczegółowych wskaźników mobilności miejskiej. Wezwała ponadto każde państwo członkowskie do wprowadzenia krajowego, długoterminowego programu wsparcia realizacji planów zrównoważonej mobilności miejskiej, z krajowym kierownikiem programu na czele. Program ten mógłby obejmować środki prawne, finansowe i organizacyjne mające na celu pomoc w budowaniu zdolności i wdrażaniu planów zrównoważonej mobilności miejskiej zgodnie z europejskimi wytycznymi dotyczącymi tych planów.

Komisja Europejska duży nacisk kładzie na monitorowanie postępów w dążeniu do stworzenia zrównoważonego systemu mobilności miejskiej. Ponieważ miasta i obszary miejskie nadal opracowują SUMPy i pracują na rzecz celów polityki UE, ważne jest, aby udokumentować ten postęp, aby zapewnić, że takie osiągnięcia staną się widoczne. Komisja Europejska zidentyfikowała i w ramach pilotażowego projektu przetestowała kompleksowy zestaw 19 wskaźników - Sustainable Urban Mobility Indicators (SUMI) , które wspierają miasta w przeprowadzaniu znormalizowanej oceny ich systemu mobilności i mierzenia ulepszeń wynikających z nowych praktyk lub polityk mobilności. Komisja stwierdziła także potrzebę większego zaangażowania państw członkowskich w proces monitorowania, ponieważ kilka państw członkowskich nie gromadzi systematycznie odpowiednich danych z zakresu mobilności miejskiej.

W unijnych ramach mobilności miejskiej Komisja zapowiedziała, że poprawi i usprawni zestaw wskaźników UMI, jak również powiązane narzędzie do analizy porównawczej.

W zakresie wskaźników UMI, zasadne jest prowadzenie prac zgodnie z wytycznymi KE oraz popularyzowanie tych wskaźników. Wskaźniki zrównoważonej mobilności miejskiej są użytecznym narzędziem dla miast i obszarów miejskich do identyfikacji mocnych i słabych stron ich systemu mobilności oraz do skoncentrowania się na obszarach wymagających poprawy.

W ramach badania prowadzonego w latach 2024-2025, kontrolerzy Europejskiego Trybunału Obrachunkowego po raz kolejny zajęli się problematyką zrównoważonej mobilności miejskiej. Celem kontroli była ocena działań podjętych przez Komisję i właściwe organy w państwach członkowskich w celu wspierania zrównoważonego transportu dla osób dojeżdżających do pracy na dużych obszarach metropolitalnych. Trybunał podjął ten temat m.in. z uwagi na fakt, że aż 75% ludności w UE żyje na obszarach miejskich. W raporcie końcowym, pn. „Zrównoważona mobilność na obszarach miejskich - Coraz bliżej celu, lecz kluczowe będzie zaangażowanie na poziomie lokalnym”, opublikowanym w lutym 2026 r., Trybunał przedstawił cztery zalecenia dla Komisji Europejskiej: większe wsparcie dla państw członkowskich, lepszy monitoring podziału modalnego; promowanie odpowiedniego zakresu geograficznego SUMPów; stworzenie wiarygodnej metodologii mierzenia zmian w emisji gazów cieplarnianych.