Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych (FRPA) został ustanowiony na podstawie ustawy z 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.

Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej to instrument wsparcia finansowego jednostek samorządu terytorialnego będących organizatorami publicznego transportu zbiorowego. Dzięki dofinansowaniu z FRPA wspieramy samorządy w realizacji zadań własnych dotyczących zapewnienia funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. FRPA jest państwowym funduszem celowym. Jego dysponentem jest minister właściwy do spraw transportu.

Funkcjonowanie Funduszu zostało zaplanowane w perspektywie wieloletniej. Dysponent Funduszu corocznie dokonuje podziału środków FRPA na dany rok budżetowy przewidzianych w planie finansowym FRPA na ten rok. W latach 2020-2023 r. dysponent Funduszu dokonywał podziału kwoty planowanych przychodów Funduszu, która corocznie wynosiła 800 mln zł. Kwota planowanych przychodów FRPA na rok 2024 r. wyniosła 1 000 044 tys. zł, na 2025 r. 1 070 000 tys. zł, natomiast na 2026 r. 1 235 000 tys. zł.

Dzięki temu powstają nowe linie komunikacyjne, a mieszkańcy przede wszystkim z mniejszych miejscowości, mają możliwość dotarcia środkami transportu publicznego do pracy, szkół, placówek zdrowia i instytucji kultury. Zwiększenie siatki połączeń autobusowych stwarza także możliwość znalezienia pracy w miejscowościach, do których dojazd był dotychczas utrudniony lub niemożliwy. 

Obserwujemy coraz większe zainteresowanie samorządów uruchamianiem połączeń z dofinansowaniem z FRPA. W 2019 r. dofinansowanych zostało 1228 linii komunikacyjnych kwotą 10 mln zł.  W 2020 r. przewozy wykonywane były na 2834 liniach komunikacyjnych, które zostały dofinansowane kwotą 139 mln zł.  W 2021 r. dopłatą z Funduszu objęto w skali kraju 4371 linii komunikacyjnych, na których dofinansowanie została wydatkowana kwota 358 mln zł. W ramach naboru wniosków na 2022 r. dopłatą objęto 5508 linii komunikacyjnych, a kwota przeznaczona na dofinansowanie tych linii wyniosła 528 mln zł.

W 2023 r. dopłatą z Funduszu, objęto 6 532 linie komunikacyjne, a łączna kwota dopłaty do tych linii wyniosła ponad 670 mln zł. Natomiast, w roku 2024 przewozy dofinansowane ze środków FRPA wykonywane były na 7 455 liniach komunikacyjnych, a łączna kwota dopłaty do tych linii wyniosła 844 mln zł. W 2025 roku przewozy dofinansowane ze środków FRPA wykonywane były na 8 367 liniach komunikacyjnych, przy czym kwota dopłaty wyniosła ponad 966 mln zł. Według danych po I kwartale 2026 r. dopłatą objęto 9 039 linii komunikacyjnych, jednocześnie należy wskazać, że dane za 2026 rok nie są danymi ostatecznymi i mogą ulec zmianie.

Dopłacie ze środków FRPA podlegają linie komunikacyjne niefunkcjonujące co najmniej 3 miesiące przed dniem wejścia w życie ww. ustawy oraz na które umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego została zawarta po dniu wejścia jej w życie.

Środki Funduszu są przeznaczone na dofinansowanie zadań zapewnianiających funkcjonowanie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, z wyłączeniem komunikacji miejskiej. Dofinansowanie jest przyznawane w formie dopłaty do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Kwota dopłaty do deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej wynosi nie więcej niż 3,00 zł do 1 wozokilometra przewozu o charakterze użyteczności publicznej. Warunkiem uzyskania dopłaty jest m.in. sfinansowanie ze środków własnych organizatora części ceny usługi w wysokości nie mniejszej niż 10%.

Od 2024 r. wojewodowie mają możliwość zawierania z organizatorami publicznego transportu zbiorowego oprócz rocznych umów o dopłatę także wieloletnich umów o dopłatę z FRPA.

Podział środków FRPA na dany rok budżetowy dla poszczególnych województw jest dokonywany na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów.

Sposób i terminowość wykonania zadania, na które zostało udzielone dofinansowanie oraz prawidłowość wyliczenia dopłaty pod względem zgodności z umową o dopłatę, są kontrolowane przez właściwego wojewodę.

Wśród kryteriów, na podstawie których wojewoda dokonuje podziału środków Funduszu na rzecz organizatorów tj. jednostek samorządu terytorialnego, będzie m.in. realizacja potrzeb osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Przepisy ustawy mają także na celu zwiększenie dostępności połączeń autobusowych o charakterze użyteczności publicznej dla tych osób.