Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych (FRPA) został ustanowiony na podstawie ustawy z 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.

Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej to instrument wsparcia finansowego jednostek samorządu terytorialnego będących organizatorami publicznego transportu zbiorowego. Dzięki dofinansowaniu z FRPA wspieramy samorządy w realizacji zadań własnych dotyczących zapewnienia funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. FRPA jest państwowym funduszem celowym. Jego dysponentem jest minister właściwy do spraw transportu.

Funkcjonowanie Funduszu zostało zaplanowane w perspektywie wieloletniej. Dysponent Funduszu corocznie dokonuje podziału środków FRPA na dany rok budżetowy przewidzianych w planie finansowym FRPA na ten rok. W latach 2020-2023 r. dysponent Funduszu dokonywał podziału kwoty planowanych przychodów Funduszu, która corocznie wynosiła 800 mln zł. Kwota planowanych przychodów FRPA na rok 2024 r. wyniosła 1,044 mld zł, natomiast na rok 2025 r. wynosi 1,235 mld zł.

Dzięki temu powstają nowe linie komunikacyjne, a mieszkańcy przede wszystkim z mniejszych miejscowości, mają możliwość dotarcia środkami transportu publicznego do pracy, szkół, placówek zdrowia i instytucji kultury. Zwiększenie siatki połączeń autobusowych stwarza także możliwość znalezienia pracy w miejscowościach, do których dojazd był dotychczas utrudniony lub niemożliwy. 

Obserwujemy coraz większe zainteresowanie samorządów uruchamianiem połączeń z dofinansowaniem z FRPA. W 2019 r. dofinansowanych zostało 1228 linii komunikacyjnych kwotą 10 mln zł.  W 2020 r. przewozy wykonywane były na 2834 liniach komunikacyjnych, które zostały dofinansowane kwotą 139 mln zł.  W 2021 r. dopłatą z Funduszu objęto w skali kraju 4371 linii komunikacyjnych, na których dofinansowanie została wydatkowana kwota 358 mln zł. W ramach naboru wniosków na 2022 r. dopłatą objęto 5508 linii komunikacyjnych, a kwota przeznaczona na dofinansowanie tych linii wyniosła 528 mln zł.

W 2023 r. dopłatą z Funduszu, objęto 6 532 linie komunikacyjne, a łączna kwota dopłaty do tych linii wyniosła ponad 670 mln zł. Natomiast, w roku 2024 przewozy dofinansowane ze środków FRPA wykonywane były na 7 455 liniach komunikacyjnych, a łączna kwota dopłaty do tych linii wyniosła 844 mln zł.

Według danych przekazanych przez wojewodów na podstawie wniosków organizatorów o objęcie w 2025 r. dopłatą z Funduszu, dopłatą objęto 8 269 linii komunikacyjnych, a łączna wnioskowana kwota dopłaty wynosi ponad 982 mln zł. Należy wskazać, że dane za rok 2025 nie są danymi ostatecznymi i mogą ulec zmianie.

Dopłacie ze środków FRPA podlegają linie komunikacyjne niefunkcjonujące co najmniej 3 miesiące przed dniem wejścia w życie ww. ustawy oraz na które umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego została zawarta po dniu wejścia jej w życie.

Środki Funduszu są przeznaczone na dofinansowanie zadań zapewnianiających funkcjonowanie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, z wyłączeniem komunikacji miejskiej. Dofinansowanie jest przyznawane w formie dopłaty do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Kwota dopłaty do deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej wynosi nie więcej niż 3,00 zł do 1 wozokilometra przewozu o charakterze użyteczności publicznej. Warunkiem uzyskania dopłaty jest m.in. sfinansowanie ze środków własnych organizatora części ceny usługi w wysokości nie mniejszej niż 10%.

Od 2024 r. wojewodowie mają możliwość zawierania z organizatorami publicznego transportu zbiorowego oprócz rocznych umów o dopłatę także wieloletnich umów o dopłatę z FRPA.

Podział środków FRPA na dany rok budżetowy dla poszczególnych województw jest dokonywany na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów.

Sposób i terminowość wykonania zadania, na które zostało udzielone dofinansowanie oraz prawidłowość wyliczenia dopłaty pod względem zgodności z umową o dopłatę, są kontrolowane przez właściwego wojewodę.

Wśród kryteriów, na podstawie których wojewoda dokonuje podziału środków Funduszu na rzecz organizatorów tj. jednostek samorządu terytorialnego, będzie m.in. realizacja potrzeb osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Przepisy ustawy mają także na celu zwiększenie dostępności połączeń autobusowych o charakterze użyteczności publicznej dla tych osób.