Nadzór i kontrola podmiotów kluczowych lub podmiotów ważnych
Rozdział 11 Ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 20, z późn. zm.) reguluje zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad realizacją obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty ważne oraz podmioty kluczowe. Określa w szczególności kompetencje organów właściwych do spraw cyberbezpieczeństwa oraz środki nadzorcze służące zapewnieniu zgodności działalności podmiotów objętych ustawą z jej wymaganiami.
Zgodnie z art. 53 ust. 1 Ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, nadzór dotyczący stosowania przepisów ustawy sprawują organy właściwe do spraw cyberbezpieczeństwa w zakresie wykonywania przez podmioty kluczowe i podmioty ważne wynikających z ustawy obowiązków.
Organy właściwe do spraw cyberbezpieczeństwa za pomocą działań nadzorczych sprawują nadzór o charakterze:
- prewencyjnym i następczym nad podmiotami kluczowymi;
- następczym nad podmiotami ważnymi, w szczególności w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zachodzi możliwość naruszenia przepisów ustawy.
Środki nadzoru nad podmiotami kluczowymi:
- podejmowanie kontroli przez organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa,
- nakazanie audytu ad hoc,
- przeprowadzenie oceny bezpieczeństwa systemu informacyjnego,
- żądanie udzielenia informacji, danych i dokumentów od podmiotu,
- wniosek o udzielenie dowodów realizacji wymogów SZBI.
Organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa może wystąpić do podmiotu z ostrzeżeniem, w którym wskaże czynności które należy podjąć w celu dostosowania się do wymogów ustawy.
Organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa może nakazać środki egzekwujące obowiązki ustawowe wobec podmiotu kluczowego:
- Nakaz:
- podjęcia określonych czynności dotyczących obsługi incydentu,
- zaniechania naruszania przepisów ustawy,
- zapewnienia zgodności SZBI z wymogami ustawy,
- zgłoszenia incydentu poważnego,
- poinformowania użytkowników usług o cyberzagrożeniu oraz o możliwych środkach które należy podjąć w reakcji na to zagrożenie,
- wdrożenia zaleceń wydanych w wyniku audytu bezpieczeństwa systemu informacyjnego,
- Podanie do wiadomości publicznej informacji o naruszeniu przepisów ustawy lub o incydencie poważnym w podmiocie.
- Wyznaczyć urzędnika monitorującego działalność danego podmiotu, nie dłużej niż przez miesiąc.
Środkiem ostatecznym jest wniosek o zawieszenie, ograniczenie lub cofnięcie zezwolenia czy koncesji na daną działalność.
Środki nadzoru nad podmiotami ważnymi:
- podejmowanie kontroli przez organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa,
- nakazanie audytu ad hoc,
- przeprowadzenie oceny bezpieczeństwa systemu informacyjnego,
- żądanie udzielenia informacji, danych i dokumentów od podmiotu,
- wniosek o udzielenie dowodów realizacji wymogów SZBI.
Organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa może wystąpić do podmiotu z ostrzeżeniem, w którym wskaże czynności które należy podjąć w celu dostosowania się do wymogów ustawy.
Organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa może nakazać środki egzekwujące obowiązki ustawowe wobec podmiotu ważnego:
- Nakaz:
- podjęcia określonych czynności dotyczących obsługi incydentu
- zaniechania naruszania przepisów ustawy
- zapewnienia zgodności SZBI z wymogami ustawy
- zgłoszenia incydentu poważnego
- poinformowania użytkowników usług o cyberzagrożeniu oraz o możliwych środkach które należy podjąć w reakcji na to zagrożenie
- wdrożenia zaleceń wydanych w wyniku audytu bezpieczeństwa systemu informacyjnego
- Podanie do wiadomości publicznej informacji o naruszeniu przepisów ustawy lub o incydencie poważnym w podmiocie.
Zgodnie z art. 54 Ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa: Do kontroli, której zakres określony jest w rozdziale 11, realizowanej wobec podmiotów:
- będących przedsiębiorcami – stosuje się przepisy rozdziału 5 Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.),
- niebędących przedsiębiorcami – stosuje się przepisy Ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2026 r. poz. 158).