Polska gospodarzem spotkania ministerialnego HELCOM na rzecz ochrony Morza Bałtyckiego
04.11.2026
Wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka reprezentował Polskę w spotkaniu ministerialnym Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM). Spotkanie zorganizowane zostało przez polską prezydencję w HELCOM, którą Polska sprawuje od 1 lipca 2026 r. do 30 czerwca 2028 r.
W warszawskim spotkaniu uczestniczyli ministrowie i wiceministrowie oraz przedstawiciele wysokiego szczebla państw regionu Morza Bałtyckiego oraz Komisji Europejskiej, m.in. minister infrastruktury Estonii Kuldar Leis, sekretarz stanu w ministerstwie klimatu i środowiska Finlandii Mika Nykänen, sekretarz stanu w federalnym ministerstwie środowiska Niemiec Bettina Hagedorn, sekretarz stanu przy ministrze klimatu i środowiska Szwecji Daniel Westlén oraz wiceminister środowiska Litwy Giederė Ričkutė. Komisję Europejską reprezentował przedstawiciel Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska Patrick Child.
Podczas spotkania przeanalizowano dotychczasowe postępy we wdrażaniu tzw. Bałtyckiego Planu Działań (Baltic Sea Action Plan). Przyjęty przez państwa członkowskie HELCOM w 2021 r. w Lubece plan to wspólne cele i konkretne działania służące osiągnięciu dobrego stanu środowiska Morza Bałtyckiego do 2030 r. Dotyczą ochrony bioróżnorodności, ograniczania eutrofizacji, przeciwdziałania zanieczyszczeniom substancjami niebezpiecznymi i odpadami morskimi, a także zrównoważonej działalności na morzu.
W swoim wystąpieniu wiceminister A. Marchewka podkreślił znaczenie Bałtyku dla transportu, handlu międzynarodowego, bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności gospodarek państw nadbałtyckich. Zaznaczył, że rozwój infrastruktury portowej, sprawnego i nowoczesnego transportu morskiego oraz morskich farm wiatrowych, który daje krajom możliwości wzrostu gospodarczego, jednocześnie wymaga odpowiedzialnego podejścia do ochrony ekosystemu morskiego i ograniczania negatywnego wpływu działalności człowieka na środowisko. Naszym celem jest wzmocnienie konkurencyjności regionu, poprawa połączeń oraz wspieranie innowacji, przy jednoczesnej ochronie środowiska morskiego i budowaniu odporności na wyzwania geopolityczne i środowiskowe.
Uczestnicy spotkania rozmawiali ponadto o bezpieczeństwie żeglugi na Bałtyku, w tym o konieczności monitorowania i reagowania na incydenty związane z tzw. flotą cieni - głównie zbiornikowców, które nie spełniają międzynarodowych norm w zakresie ubezpieczenia i bezpieczeństwa żeglugi. Jednostki te wykorzystywane do obchodzenia międzynarodowych sankcji, podlegają zakazowi dostępu do portów i świadczenia usług morskich. Statki te mogą stanowić zagrożenie zarówno dla bezpieczeństwa morskiego, jak i dla środowiska naturalnego.
Ministrowie przyjęli wspólne Oświadczenie geopolityczne potępiające agresję Rosji wobec Ukrainy oraz prowadzone działania hybrydowe, stanowiące bezpośrednie zagrożenie dla regionu Morza Bałtyckiego, w szczególności floty cieni. Oświadczenie podnosi także kwestię pauzy strategicznej, odsunięcia Rosji od udziału w pracach HELCOM.
HELCOM, czyli Komisja Helsińska (Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku) jest regionalną organizacją międzyrządową, funkcjonującą na podstawie Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego z 9 kwietnia 1992 r. Członkami HELCOM są kraje leżące nad Morzem Bałtyckim oraz Unia Europejska.