W 2013 r. Komisja Europejska, dążąc do większego zrównoważenia transportu miejskiego, przyjęła pakiet dotyczący mobilności w miastach. W komunikacie „Wspólne dążenie do osiągnięcia konkurencyjnej i zasobooszczędnej mobilności w miastach” wprowadziła Plany Zrównoważonej Mobilności Miejskiej jako instrument planowania mobilności miejskiej w zgodzie z zasadami zrównoważonego rozwoju.

W odpowiedzi na zalecenia Komisji Europejskiej, Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło działania mające na celu zachęcenie miast do opracowywania i wdrażania SUMP-ów. Pod koniec 2016 r., we współpracy z Inicjatywą JASPERS, zorganizowano szkolenia przeznaczone dla przedstawicieli samorządów, poświęcone zagadnieniom związanym z opracowaniem koncepcji SUMP oraz wdrożeniem i monitorowaniem jego realizacji.

W latach od 2017 do 2019 roku Ministerstwo brało udział w unijnym projekcie pt. PROSPERITY (Prosperity through innovation and promotion of Sustainable Urban Mobility Plan), finansowanym ze środków programu Horyzont 2020, którego celem była promocja i rozwój SUMP. We współpracy z Krajowym Punktem Kontaktowym PROSPERITY realizowano działania szkoleniowe, opracowany został również poradnik w zakresie tworzenia SUMP, dostosowany do polskich uwarunkowań prawno-instytucjonalnych.

Unijne rekomendacje znalazły odzwierciedlenie w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Transportu 2030 (SRT2030) z 2019 roku, w ramach kierunku interwencji 1. Budowa zintegrowanej, wzajemnie powiązanej sieci transportowej służącej konkurencyjnej gospodarce, gdzie w części dotyczącej transportu miejskiego i aglomeracyjnego, wskazano na konieczność planowania rozwoju miast z uwzględnieniem idei SUMP.

Równolegle, w wyniku ewaluacji realizowanych na poziomie unijnym polityk, kontrolerzy Europejskiego Trybunału Obrachunkowego ustalili, że przejście na bardziej zrównoważone środki transportu w miejskich obszarach funkcjonalnych następuje zbyt wolno. Stwierdzono, że konieczne jest systematyczne gromadzenie danych o mobilności w miastach oraz mocniejsze powiązanie mobilności z planowaniem przestrzennym, w celu skuteczniejszego przeciwdziałania zjawiskom występującym powszechnie na obszarach aglomeracyjnych, takim jak postępująca suburbanizacja, kongestia, zanieczyszczenie powietrza oraz zmiany klimatu. Uznano, że plany zrównoważonej mobilności miejskiej stanowią jedno z najbardziej efektywnych narzędzi zarządzania strategicznego mobilnością miejską.

Realizując postanowienia SRT2030 oraz przygotowując się do zwiększonych wymagań wynikających z dokumentów programowych perspektywy finansowych 2021-2027, w Ministerstwie Infrastruktury podjęto intensywne starania na rzecz dalszego rozwoju koncepcji SUMP.

Aby zapewnić wsparcie dla miast i obszarów funkcjonalnych w ich przygotowaniu lub aktualizacji, w 2019 r. Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych rozpoczęły realizację pilotażu SUMP, kierując wsparcie doradcze dla zainteresowanych miast i miejskich obszarów funkcjonalnych.

Utworzono też nowe ciało o charakterze konsultacyjnym jako wsparcie dla Ministra Infrastruktury w programowaniu wdrażania SUMP. Rada ekspercka do spraw Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej została powołana zarządzeniem nr 16 Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2019 r. Zgodnie z jego zapisami, zajmowała się:

• rekomendowaniem Ministrowi Infrastruktury sposobu realizacji zadań określonych w aktach prawnych, rządowych dokumentach programowo-strategicznych oraz innych dokumentach, w zakresie mobilności miejskiej;
• formułowaniem propozycji zmian legislacyjnych oraz zmian w rządowych dokumentach programowo-strategicznych oraz innych dokumentach, w zakresie mobilności miejskiej;
• zachęcaniem władz lokalnych do kompleksowych działań związanych z kształtowaniem mobilności miejskiej obejmującej transport, ochronę środowiska, zdrowie, rozwój społeczny i gospodarczy, przez przygotowywanie i wdrażanie Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej.

Rada została zniesiona Zarządzeniem nr 1 Ministra Infrastruktury z dnia 20 stycznia 2023 r., z uwagi na powołanie nowych struktur wsparcia, w celu realizacji reformy określonej w Krajowym Planie Odbudowy i Rozwoju.