Bezpieczeństwo pacjentów nie może być pustym sloganem - Rzecznik Praw Pacjenta reaguje na uchybienia
09.07.2026
Zarówno ustawa o prawach pacjenta, jak i działania Rzecznika Praw Pacjenta służą przede wszystkim podnoszeniu jakości świadczeń zdrowotnych oraz zwiększaniu bezpieczeństwa pacjentów. Działania te są prowadzone przez Rzecznika na różnych płaszczyznach, z zastosowaniem różnych narzędzi, a co najważniejsze działania te muszą być egzekwowane, aby były skuteczne i przekładały się na bezpieczeństwo pacjentów.
Jednym z narzędzi, dzięki któremu Rzecznik przyczynia się do zwiększania bezpieczeństwa pacjentów, jest działający przy Rzeczniku Praw Pacjenta Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych. To narzędzie stworzone z myślą o pacjentach. Przede wszystkim dzięki Funduszowi pacjenci, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu lub bliscy pacjenta, który zmarł w wyniku zdarzenia medycznego, otrzymują rekompensatę. Jej przyznanie jest szybkie, pozasądowe, nie jest potrzebny pełnomocnik. Ale to nie jedyny wymiar propacjencki Funduszu. W przypadku każdej wypłaty z Funduszu o zdarzeniu medycznym informowany jest szpital, w którym doszło do zdarzenia. Szpital jest zobligowany do przeanalizowania tego zdarzenia, zaplanowania i wprowadzania działań naprawczych oraz poinformowania o tych działaniach Rzecznika Praw Pacjenta.
To rozwiązanie ma służyć temu, by poza rekompensatą dla pacjenta, który uległ zdarzeniu medycznemu, kolejni pacjenci byli bardziej bezpieczni, a jakość leczenia wyższa. Ważne jest to, aby za każdą decyzją o przyznaniu świadczenia pieniężnego dla pacjenta lub jego bliskich szły działania placówki leczniczej – mówi Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta i dodaje: Każdy podmiot leczniczy, w którego działalności Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził zdarzenie medyczne, ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zwiększających bezpieczeństwo pacjentów.
Rzecznik Praw Pacjenta wydając decyzję o przyznaniu świadczenia kompensacyjnego informuje szpital o stwierdzonym zdarzeniu i zobowiązuje placówkę do dokonania analizy przyczyn źródłowych zdarzenia medycznego, sformułowania oraz wdrożenia zaleceń podjęcia działań na rzecz poprawy jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej mających na celu zapobieżenie ponownemu wystąpieniu zdarzenia medycznego.
Niestety, nie wszystkie szpitale realizują ten obowiązek i w sytuacji, gdy podczas udzielania świadczeń zdrowotnych w szpitalu doszło do zdarzenia, które doprowadziło do zakażenia, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci pacjenta, nie analizują tego zdarzenia oraz nie wprowadzają działań naprawczych zwiększających bezpieczeństwo pacjenta. W takiej sytuacji Rzecznik Praw Pacjenta wydaje decyzję o naruszeniu zbiorowych praw pacjenta i nakazuje placówce wprowadzenie zmian.
Realizacja tych obowiązków ma znaczenie nie tylko dla wykonywania przepisów prawa, ale przede wszystkim dla budowania kultury bezpieczeństwa pacjentów i doskonalenia procesu udzielania świadczeń zdrowotnych.
W jednej ze spraw prowadzonych przez Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych szpital nie podjął niezwłocznie działań zmierzających do analizy zaistniałego zdarzenia medycznego i nie wdrożył działań naprawczych.
Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że szpital naruszył swoim postępowaniem zbiorowe prawa pacjentów. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. Należyta staranność w tym aspekcie nie dotyczy wyłącznie działań stricte medycznych, lecz także organizacyjnych, które mają zapewnić pacjentowi maksymalny poziom bezpieczeństwa i postępowanie zgodne z przepisami prawa. Brak analizy i wdrożenia działań naprawczych w związku z wystąpieniem zdarzenia medycznego skutkuje możliwością jego ponownego wystąpienia u innych pacjentów w przyszłości.
Zwiększanie bezpieczeństwa pacjentów jest obowiązkiem placówek leczniczych, ale też jest ważnym elementem działań Rzecznika Praw Pacjenta, dlatego moje działania w tym obszarze są jasne i zdecydowane – dodaje Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta.