Gdzie pacjent może zgłosić problem?
31.07.2026
Rzecznik Praw Pacjenta stoi na straży praw pacjentów i wspiera ich w egzekwowaniu przestrzegania tych praw przez placówki lecznicze i personel medyczny. Zdarzają się sytuacje, kiedy w systemie ochrony zdrowia pojawiają się inne nieprawidłowości niezwiązane z prawami pacjenta, lecz z innymi przepisami. Podpowiadamy z jakimi problemami można zgłosić się do RPP oraz innych instytucji tak, by jak najszybciej uzyskać pomoc.
Rzecznik Praw Pacjenta
Zgłoś sprawę, gdy doszło do naruszenia Twoich praw jako pacjenta, np.:
- nie udzielono Ci świadczeń zdrowotnych, po które się zgłosiłeś lub masz zastrzeżenia do tego, czy były zgodne z aktualnym stanem wiedzy medycznej i udzielone z należytą starannością,
- nie uzyskałeś od lekarza przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia,
- przeprowadzono określone świadczenie zdrowotne bez wymaganej zgody,
- nie zachowano w tajemnicy wszelkich związanych z Tobą informacji, w tym o Twoim stanie zdrowia, które uzyskano w związku z wykonywaniem zawodu medycznego,
- nie uzyskałeś dostępu do swojej dokumentacji medycznej, czyli dokumentów dotyczących Twojego stanu zdrowia i udzielonych Ci świadczeń zdrowotnych,
- odmówiono Ci przyjęcia zgłoszenia działania niepożądanego produktu leczniczego,
- nie zgadzasz się z treścią orzeczenia lub opinii wydanej przez lekarza, a postępowanie odwoławcze w odniesieniu do opinii lub orzeczenia nie jest uregulowane w odrębnych przepisach prawa
-
- UWAGA: Przykłady uregulowanych postępowań odwoławczych, czyli takich, którymi nie zajmuje się Rzecznik Praw Pacjenta:
-
- orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – sprzeciw należy złożyć do komisji lekarskiej ZUS,
- orzeczenie lekarza medycyny pracy – odwołanie należy złożyć za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy lub innego właściwego podmiotu,
- orzeczenie o niepełnosprawności – odwołanie należy złożyć do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem zespołu powiatowego lub miejskiego,
- inne szczególne orzeczenia, np. dotyczące kierowców, służb mundurowych czy zdolności do określonej pracy – należy składać zgodnie z procedurą wskazaną w przepisach właściwych dla danej sprawy.
-
- UWAGA: Przykłady uregulowanych postępowań odwoławczych, czyli takich, którymi nie zajmuje się Rzecznik Praw Pacjenta:
-
- świadczenia zdrowotne nie zostały udzielone z poszanowaniem Twojej intymności i godności,
- nie poszanowano Twojego prawa do życia prywatnego i rodzinnego w trakcie korzystania ze świadczeń zdrowotnych,
- odmówiono Ci dostępu do opieki duszpasterskiej w trakcie pobytu w szpitalu,
- nie zapewniono Ci bezpłatnego przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie w czasie stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych.
www.gov.pl/web/rpp/rzecznik-praw-pacjenta
Dyrekcja podmiotu leczniczego
Zgłoś problemy organizacyjne dotyczące konkretnej przychodni lub szpitala, np.:
- trudności z dodzwonieniem się do placówki lub rejestracją,
- niewłaściwe zachowanie personelu,
- nieprzestrzeganie godzin pracy,
- uwagi dotyczące organizacji udzielania świadczeń,
- uwagi dotyczące jakości udzielanego świadczenia,
- ograniczenia architektoniczne.
Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ)
Zgłoś sprawę dotyczącą leczenia finansowanego ze środków publicznych, np.:
- odmowę zapisania na wizytę lub listę oczekujących,
- odmowę wykonania świadczenia finansowanego przez NFZ,
- pobranie opłaty za świadczenie, które powinno być bezpłatne,
- nieprawidłowości w prowadzeniu kolejki,
- problemy z receptą refundowaną,
- nieprzestrzeganie przez placówkę umowy z NFZ.
Ministerstwo Zdrowia
Do Ministerstwa Zdrowia kieruj przede wszystkim sprawy dotyczące całego systemu ochrony zdrowia, np.:
- propozycje zmian przepisów dotyczących udzielania świadczeń gwarantowanych, finansowanych przez NFZ,
- postulaty zmian zasad refundacji leków lub wyrobów medycznych,
- problemy dotyczące krajowych programów zdrowotnych,
- systemowe problemy dotyczące ratownictwa medycznego, zawodów medycznych lub organizacji ochrony zdrowia,
- skargi dotyczące działania Ministerstwa Zdrowia albo instytucji nadzorowanych przez Ministra Zdrowia,
- petycje dotyczące zmian prawa lub poprawy funkcjonowania systemu.
Ministerstwu Zdrowia podlega Państwowe Ratownictwo Medyczne, zapewniające pomoc w stanie nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. Skargi dotyczące funkcjonowania ratownictwa medycznego w konkretnym województwie należy kierować do właściwego urzędu wojewódzkiego. Krajowa Izba Ratowników Medycznych, którą nadzoruje Ministerstwo Zdrowia sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu ratownika medycznego, prowadzi postępowania w zakresie odpowiedzialności zawodowej, nadzoruje doskonalenie zawodowe i prowadzi rejestr ratowników.
https://www.gov.pl/web/zdrowie
Rzecznik Finansowy
Zgłoś spór z ubezpieczycielem, bankiem lub inną instytucją finansową, np.:
- odmowę wypłaty świadczenia z prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego,
- odmowę wypłaty z polisy od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) lub ubezpieczenia na życie,
- spór dotyczący zakresu ubezpieczenia, np. zakwestionowanie przez ubezpieczyciela, że choroba lub zabieg były objęte polisą, zakwestionowanie przez ubezpieczyciela, że choroba lub zabieg były objęte polisą,
- problem z finansowaniem leczenia, wynikającym z działania instytucji finansowej, przede wszystkim prywatnego zakładu ubezpieczeń (Rzecznik Finansowy nie zajmuje się problemami z finansowaniem leczenia przez NFZ ani odmową udzielenia świadczenia w publicznym systemie ochrony zdrowia),
- spór o zwrot kosztów prywatnego leczenia po wypadku, pokrywanych z ubezpieczenia OC sprawcy,
- problem z kredytem lub pożyczką zaciągniętą na leczenie, jeżeli bank albo firma pożyczkowa naruszyła prawa klienta.
https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rzecznik-finansowy
Najpierw złóż reklamację do ubezpieczyciela lub banku. Do Rzecznika Finansowego zwróć się po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi albo po bezskutecznym upływie terminu na jej udzielenie.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych
Zgłoś naruszenie dotyczące Twoich danych osobowych lub medycznych, np.:
- wysłanie wyników badań do niewłaściwej osoby,
- ujawnienie informacji o chorobie osobie nieuprawnionej,
- zagubienie Twojej dokumentacji medycznej przez podmiot leczniczy,
- niewłaściwe zabezpieczenie Twoich danych osobowych,
- bezprawne wykorzystywanie danych pacjenta.
Powiatowy lub miejski rzecznik konsumentów
Zgłoś indywidualny spór z prywatną placówką lub innym przedsiębiorcą, np.:
- odmowę zwrotu opłaty za prywatną wizytę,
- problem z reklamacją usługi medycznej,
- nieuczciwe warunki abonamentu lub pakietu medycznego,
- problem z odstąpieniem od umowy zawartej przez internet.
Pomoc rzecznika konsumentów jest bezpłatna.
https://uokik.gov.pl/pomoc-dla-konsumentow
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Zgłoś praktykę, która może dotyczyć wielu pacjentów lub konsumentów, np.:
- reklama prywatnej placówki wprowadzająca w błąd,
- nieuczciwe warunki umów stosowane wobec wielu osób,
- systemowe utrudnianie składania reklamacji,
- agresywna sprzedaż pakietów medycznych.
UOKiK nie rozstrzyga zazwyczaj pojedynczego sporu pacjenta z placówką.
https://uokik.gov.pl/pomoc-dla-konsumentow
Izba lekarska albo izba pielęgniarek i położnych
Złóż skargę dotyczącą zachowania lub odpowiedzialności zawodowej konkretnej osoby, np.:
- zastrzeżeń do postępowania konkretnego lekarza lub lekarza dentysty i podejrzenia naruszenia zasad wykonywania zawodu albo etyki lekarskiej, takich jak:
- niewłaściwy sposób diagnozowania lub leczenia,
- brak należytej staranności,
- postępowanie niezgodne z aktualną wiedzą medyczną,
- zlekceważenie objawów lub stanu pacjenta,
- nieudzielenie pacjentowi odpowiednich informacji,
- niewłaściwe, poniżające albo agresywne zachowanie lekarza,
- naruszenie tajemnicy lekarskiej,
- leczenie bez wymaganej zgody,
- nierzetelne prowadzenie dokumentacji medycznej.
- zastrzeżeń do przestrzegania zasad etyki zawodowej albo przepisów regulujących wykonywanie zawodów pielęgniarki i położnej, takich jak:
- niewłaściwe wykonanie zlecenia lekarskiego,
- podanie niewłaściwego leku, dawki lub podanie leku niewłaściwemu pacjentowi,
- zaniechanie obserwacji pacjenta albo brak reakcji na pogorszenie jego stanu,
- nieprawidłowa pielęgnacja, opieka pooperacyjna lub opieka nad pacjentem niesamodzielnym,
- niewłaściwe wykonanie procedury pielęgniarskiej,
- nieprawidłowa opieka nad kobietą w ciąży, rodzącą, położnicą lub noworodkiem,
- naruszenie godności, intymności albo prywatności pacjenta,
- niewłaściwe, agresywne lub poniżające zachowanie,
- ujawnienie informacji objętych tajemnicą zawodową,
- nierzetelne prowadzenie dokumentacji,
- wykonywanie czynności bez odpowiednich kwalifikacji lub uprawnień,
- odmowa udzielenia pomocy w sytuacji wymagającej podjęcia czynności,
- naruszenie zasad etyki zawodowej w relacji z pacjentem.
Skargę na lekarza kieruje się do Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Lekarzy. Skargę na pielęgniarkę lub położną – do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej właściwej izby.
Państwowa Inspekcja Sanitarna
Zgłoś problemy dotyczące warunków sanitarnych w placówce leczniczej, np.:
- brud lub niewłaściwą higienę w placówce,
- nieprawidłową dezynfekcję lub sterylizację,
- zagrożenie epidemiologiczne,
- podejrzenie zatrucia,
- wątpliwości co do jakości wody w kranie,
- wątpliwości co do norm i oznakowania suplementów diety,
- niewłaściwe warunki przechowywania żywności lub produktów.
https://e.sanepid.gov.pl/interventions
Rzecznik Praw Obywatelskich
Zgłoś sprawę dotyczącą działania władz publicznych lub problemów systemowych, np.:
- nierównego lub dyskryminującego traktowania w dostępie do leczenia,
- systemowego ograniczenia dostępu do świadczeń (np. problemy w obszarze opieki w danej dziedzinie terapeutycznej), leków, wyrobów medycznych, rehabilitacji lub diagnostyki,
- naruszania praw osób z niepełnosprawnościami, seniorów, dzieci, osób w kryzysie psychicznym lub innych grup szczególnie narażonych,
- problemów z opieką medyczną w więzieniu, areszcie, domu pomocy społecznej lub innym miejscu pozbawienia wolności.
Do Rzecznika Praw Obywatelskich może się zgłosić każdy, kto uważa, że państwo naruszyło jego prawa. Każdy, kto uważa, że jest nierówno traktowany z powodu tego, kim jest oraz
osoba pozbawiona wolności, żeby poskarżyć się na nieludzkie traktowanie.
Policja lub prokuratura
Złóż zawiadomienie, jeżeli podejrzewasz popełnienie przestępstwa w związku z leczeniem, np.:
- sfałszowanie dokumentacji medycznej,
- oszustwo lub wyłudzenie pieniędzy,
- narażenie pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo, np. utraty życia,
- kradzież lub bezprawne wykorzystanie danych.
Sąd
Do sądu należy skierować sprawę, gdy żądasz:
- zadośćuczynienia za krzywdę tj. za cierpienie fizyczne i psychiczne, ból, stres, utratę sprawności, pogorszenie jakości życia albo trwałe następstwa niewłaściwego leczenia,
- rekompensaty za nieprawidłowość tj. błąd medyczny lub niewłaściwe leczenie, które spowodowało uszkodzenie ciała, pogorszenie zdrowia, dodatkowe cierpienie albo konieczność dalszego leczenia,
- renty, gdy wskutek zdarzenia medycznego utraciłeś całkowicie lub częściowo zdolność do pracy, zwiększyły się Twoje stałe potrzeby, np. potrzebujesz rehabilitacji lub opieki, zmniejszyły się Twoje możliwości zarobkowe lub życiowe,
- zapłaty określonej kwoty przez placówkę, lekarza lub ubezpieczyciela.
Pamiętaj
Jedna sprawa może wymagać zgłoszenia do kilku instytucji. Do zgłoszenia dołącz krótki opis zdarzenia, datę, dane placówki lub osoby, której dotyczy sprawa oraz kopie najważniejszych dokumentów.