Kara dla „receptomatu”. Sąd potwierdził decyzję Rzecznika Praw Pacjenta
20.07.2026
,,Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił nasze stanowisko. Potwierdził zarówno podstawy nałożenia kary, jak i jej wysokość. Gdy chodzi o bezpieczeństwo i zdrowie pacjentów, kara pieniężna nie jest wygórowana, jeśli odpowiada okolicznościom sprawy" - powiedział Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec komentując wyrok z 11 czerwca 2026 r.
Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po tym, jak podmiot leczniczy zaskarżył decyzję Rzecznika Praw Pacjenta. Rzecznik nałożył na niego karę w wysokości 126 tys. zł za niezaprzestanie praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów.
Praktyka ta polegała na umożliwianiu wystawiania recept na leki o działaniu uzależniającym bez osobistego badania pacjenta przez osobę wystawiającą receptę. Były to preparaty określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 września 2006 r. w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje. Wypisanie na recepcie preparatu zawierającego środki lub substancje z tej listy wymaga osobistego zbadania pacjenta. Świadczenie było udzielane wyłącznie za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub środków łączności.
Wcześniej Rzecznik uznał tę praktykę za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów i nakazał jej zaprzestanie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Mimo to podmiot leczniczy nie zastosował się do tego obowiązku.
Podmiot zaskarżył przedmiotową decyzję Rzecznika do WSA i – podobnie jak w przypadku kary – jego skarga została oddalona jako bezzasadna, zaś Sąd w pełnej rozciągłości przyznał rację Rzecznikowi.
Istotne jest również to, że decyzję wydano już po wejściu w życie nowych przepisów dotyczących przepisywania leków zawierających substancje uzależniające i narkotyczne. Przepisy te obowiązują od 7 listopada 2024 r. Podmiot leczniczy zaskarżył także decyzję dotyczącą samego naruszenia praw pacjentów. Sąd oddalił jednak skargę i w całości podzielił stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta.
Jak podkreśla Bartłomiej Chmielowiec:
Wymóg osobistego zbadania pacjenta jest koniecznym i niezbędnym warunkiem, aby taka preskrypcja była w ogóle możliwa. Bezpieczeństwo pacjenta jest wartością nadrzędną i nie może być od niej żadnego wyjątku. Tym bardziej cieszy nas kolejny wyrok, który potwierdza słuszność naszych działań.
Wyrok potwierdza, że działania Rzecznika przeciwko tzw. „receptomatom” są zgodne z prawem i służą ochronie pacjentów. Przepisywanie leków o wysokim ryzyku uzależnienia wymaga szczególnej ostrożności ze strony lekarza. Dlatego nie powinno opierać się wyłącznie na konsultacji prowadzonej na odległość.