NSA potwierdził stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie odwiedzin w czasie epidemii COVID-19
22.10.2026
6 października 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uwzględnił skargę kasacyjną Rzecznika Praw Pacjenta. Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę podmiotu leczniczego na decyzję Rzecznika.
Ograniczenia odwiedzin w zakładzie opiekuńczo-leczniczym
Sprawa dotyczyła zasad odwiedzin pacjentów w zakładzie opiekuńczo-leczniczym w czasie epidemii COVID-19. Podmiot leczniczy pozwalał odwiedzać wyłącznie pacjentów w stanie terminalnym, czyli znajdujących się w końcowym okresie życia. Nawet w ich przypadku odwiedziny ograniczały się tylko do osób dorosłych, które przedstawią aktualny, odpłatny wynik testu na COVID-19.
Rzecznik Praw Pacjenta: ograniczenia naruszały prawa pacjentów
Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że takie zasady naruszały zbiorowe prawa pacjentów do osobistego kontaktu z innymi osobami. W praktyce większość pacjentów nie mogła przyjmować odwiedzin. Natomiast warunki odwiedzin pacjentów w stanie terminalnym były nadmiernie restrykcyjne.
Kontakt z osobami bliskimi ma ogromne znaczenie dla pacjentów, szczególnie tych, którzy na co dzień przebywają w zakładach opiekuńczo-leczniczych. Odwiedziny dają im poczucie bezpieczeństwa, pomagają zachować więzi rodzinne i wspierają ich dobrostan psychiczny. Ochrona zdrowia pacjentów jest bardzo ważna, ale wprowadzane ograniczenia muszą być uzasadnione i proporcjonalne. Nie mogą bez odpowiednich podstaw pozbawiać pacjentów możliwości kontaktu z bliskimi
– podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny zakwestionował decyzję Rzecznika. W uzasadnieniu wskazał, że Rzecznik nie ocenił wystarczająco, czy wprowadzone przez podmiot leczniczy ograniczenia były uzasadnione i proporcjonalne.
NSA potwierdził nieproporcjonalność ograniczeń
NSA podzielił argumentację Rzecznika przedstawioną w skardze kasacyjnej. Sąd potwierdził, że w przypadku pacjentów, którzy nie byli w stanie terminalnym, nie chodziło jedynie o ograniczenie odwiedzin. Wprowadzone zasady w praktyce całkowicie je uniemożliwiały. W odniesieniu do pacjentów w stanie terminalnym sąd uznał natomiast, że wprowadzone ograniczenia były zbyt daleko idące i nieproporcjonalne.
Wyrok NSA potwierdza, że ograniczenia odwiedzin pacjentów muszą być uzasadnione i proporcjonalne. Nie mogą w praktyce pozbawiać pacjentów możliwości osobistego kontaktu z bliskimi. Kontakt z bliskimi jest ważną częścią opieki nad pacjentem i ma istotny wpływ na jego samopoczucie oraz poczucie bezpieczeństwa. Wyrok NSA przypomina, że prawo do odwiedzin powinno być respektowane również w trudnych sytuacjach, a wprowadzane ograniczenia muszą być uzasadnione i uwzględniać potrzeby pacjentów.