Rzecznik
Praw Pacjenta

Z badanych spraw wynika, że wiele komercyjnych podmiotów, które oferowały wizyty online oraz wydawanie zaleceń i recept, nie przestrzegało zasad bezpieczeństwa zdrowotnego i praw pacjenta, w tym przede wszystkim prawa do świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną.

Przyjazne dla pacjentów cyfrowe formy wsparcia w leczeniu są cenne i ważne, ale mogą też rodzić poważne zagrożenia zdrowotne. Niestety, wiele podmiotów traktuje internetowe kanały kontaktu z pacjentem, jak biznes przynoszący szybkie i duże dochody bez najmniejszej troski o aspekty zdrowotne. Szczególnie niepokojące jest przepisywanie leków o wysokim potencjale uzależniającym, bez należytej diagnozy i osobistego zbadania pacjenta – mówi Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta. – Na działania, które ewidentnie szkodzą pacjentom, nie ma mojej zgody, o czym świadczą nasze stanowcze działania podejmowane od 2023 roku – dodaje Rzecznik.

Od 2023 roku do 25 sierpnia 2026 roku Rzecznik Praw Pacjenta wydał łącznie 72 decyzje nakazujące podmiotom prowadzącym tzw. receptomaty, zaprzestania naruszania zbiorowych prac pacjenta. W związku z niezastosowaniem się podmiotów do tych decyzji, Rzecznik Praw Pacjenta nałożył kary finansowe o łącznej kwocie wynoszącej blisko 1 milion 300 tysięcy złotych.

Z powyższych 72 decyzji w sprawie tzw. receptomatów, 14 z nich zostało zaskarżonych do WSA. Zapadło 7 wyroków, a żaden z nich nie uchylił decyzji Rzecznika Praw Pacjenta. Sąd potrzymał  wszystkie decyzje.

Ponadto Rzecznik Praw Pacjenta skierował 6 spraw do prokuratury dotyczących działalności receptomatów.  W zakresie odpowiedzialności lekarzy związanej z działalnością takich podmiotów, Rzecznik złożył około 30 zawiadomień do rzeczników odpowiedzialności zawodowej.

Nowelizacja ustawy o prawach i Rzeczniku Praw Pacjenta znana jako „Lex Szarlatan” miała także na celu szybkie i skuteczne reagowanie na antyzdrowotne patologie w działalności receptomatów. Nowe przepisy dałyby lepszą ochronę pacjentom przed procederem nieuzasadnionego przepisywanie silnych leków o potencjale uzależniającym, a także przeciwdziałać wywozowi leków z Polski. Apeluję do pacjentów o nadzwyczajną ostrożność w korzystaniu z tego typu usług online, ale także proszę o zgłaszanie wszelkich niepokojących sygnałów w tym obszarze. Wobec wstrzymania przez Prezydenta RP wejścia w życie nowelizacji ustawy będziemy korzystać z dotychczasowych narzędzi prawnych w ochronie pacjentów przed nadużyciami w działalności tzw. receptomatów – podkreśla Bartłomiej Chmielowiec.