Rzecznik Praw Pacjenta reaguje na rażąco niewłaściwe zachowanie wobec pacjentki po poronieniu
19.11.2026
Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec zakończył postępowanie wyjaśniające w sprawie zachowania personelu szpitala wobec pacjentki, która doświadczyła poronienia. W wyniku przeprowadzonego postępowania Rzecznik stwierdził jednoznacznie rażące naruszenie prawa pacjentki do poszanowania intymności i godności. Do szpitala skierował stanowcze zalecenia, których celem jest zapobieganie podobnym sytuacjom w przyszłości. Ponadto, na podstawie poczynionych ustaleń, Rzecznik Praw Pacjenta kieruje zawiadomienie do właściwych organów odpowiedzialności zawodowej w sprawie skrajnie niewłaściwego i niedopuszczalnego postępowania wobec pacjentki.
Rzecznik Praw Pacjenta deklaruje jednocześnie wszelką pomoc prawną i doradczą w razie decyzji pacjentki o dochodzeniu roszczeń cywilnoprawnych.
Procedury muszą być stosowane w praktyce, zachowanie personelu musi być empatyczne
Kluczowe w badanej sytuacji jest przede wszystkim bardzo trudne doświadczenie pacjentki, którą dotknęła strata. W takim momencie liczą się nie tylko przepisy i procedury, ale też zwykły ludzki szacunek, życzliwość i zrozumienie dla dramatycznej sytuacji. Każda pacjentka powinna być otoczona odpowiednią opieką, wynikającą z profesjonalizmu i empatii. To jedno z podstawowych praw pacjenta. W badanej sprawie nie zastosowano procedur, ale przede wszystkim nastąpiło rażąco dotkliwe zachowanie wobec pacjentki.
W toku postępowania szpital wyjaśnił, że obowiązująca w placówce procedura przewiduje przekazywanie ciała dziecka po poronieniu do Zakładu Anatomii i Patomorfologii. Stamtąd bliscy, po dopełnieniu wymaganych formalności, mogą je odebrać. Szpital potwierdził również, że wydawanie ciała dziecka bezpośrednio z oddziału lub sugerowanie jego przechowywania w warunkach domowych było niedopuszczalne i niezgodne z obowiązującymi zasadami.
Oznacza to, że postępowanie personelu pozostawało w sprzeczności z wewnętrznymi regulacjami szpitala. W ocenie Rzecznika samo opracowanie i wdrożenie procedur nie jest jednak wystarczające. Konieczne jest ich rzeczywiste przestrzeganie przez cały personel medyczny.
Utrata ciąży jest dla kobiety szczególnie trudnym doświadczeniem. Dlatego czynności związane z postępowaniem po poronieniu nie mogą być traktowane wyłącznie jako działania techniczne. Wszelkie czynności powinny odbywać się z poszanowaniem godności, intymności i stanu emocjonalnego pacjentki, a także z uwzględnieniem szczególnego charakteru tej trudnej sytuacji.
Zalecenia Rzecznika dla szpitala
W skierowanych do placówki zaleceniach Rzecznik wskazał na konieczność:
- przeszkolenia personelu szpitala w zakresie opieki nad pacjentkami po utracie ciąży, w tym po poronieniu i martwym urodzeniu;
- zwrócenia szczególnej uwagi na zasady komunikacji z pacjentką, poszanowanie jej godności i intymności oraz uwzględnianie jej potrzeb emocjonalnych;
- zapewnienia właściwego postępowania z ciałem dziecka martwo urodzonego;
- stanowczego zobowiązania personelu pielęgniarskiego i położniczego do stosowania obowiązujących w szpitalu procedur.
Zmiany w przepisach ułatwiające uzyskanie świadczeń po poronieniu
Warto przypomnieć, że w 2025 r. wprowadzono zmiany w przepisach, które ułatwiły kobietom uzyskanie zasiłku pogrzebowego i macierzyńskiego po poronieniu. Obecnie nie ma konieczności ustalania płci dziecka. Wcześniej wiązało się to z koniecznością wykonania na własny koszt badań genetycznych.
Zmieniony standard organizacyjny opieki okołoporodowej przewiduje również, że na życzenie kobiety, która poroniła, podmiot leczniczy wydaje odpowiednio zabezpieczony materiał z poronienia w celu przeprowadzenia badań genetycznych. Jeżeli kobieta nie chce wykonania takich badań, zastosowanie mają przepisy dotyczące cmentarzy i chowania zmarłych. Ciało dziecka odbiera wówczas zakład pogrzebowy działający w imieniu osoby uprawnionej do organizacji pochówku albo gmina, jeśli rodzina nie skorzysta z przysługującego jej prawa do pochówku.
Kolejny sygnał od pacjentki – Rzecznik prowadzi postępowanie
Po opublikowaniu informacji o opisanej sprawie w serwisach społecznościowych otrzymaliśmy zgłoszenie od kolejnej kobiety, która również doświadczyła poronienia. Pacjentka opisała sytuację, do której doszło w innej placówce medycznej. Rzecznik wszczął w tej sprawie postępowanie wyjaśniające, aby ustalić wszelkie okoliczności i podjąć adekwatne działania.
Pomoc Rzecznika Praw Pacjenta
Rzecznik Praw Pacjenta wspiera pacjentki na każdym etapie udzielania świadczeń zdrowotnych. Kobiety, które doświadczyły nieprawidłowości podczas leczenia lub opieki związanej z utratą ciąży, a także ich bliscy, mogą zgłaszać takie sytuacje do Rzecznika Praw Pacjenta. Utrata ciąży to szczególnie trudne doświadczenie. Wymaga od personelu medycznego nie tylko profesjonalizmu i właściwej komunikacji, ale przede wszystkim szczególnej wrażliwości, empatii i poszanowania godności kobiety.
Sygnały dotyczące naruszenia praw pacjenta – również anonimowo - można zgłaszać w następujący sposób:
Zgłoszenie osobiste - Biuro Rzecznika Praw Pacjenta: ul. Płocka 11/13, 01-231 Warszawa
Telefon do biura: 22 532 83 00
Bezpłatna infolinia (Telefoniczna Informacja Pacjenta): 800 190 590 – czynna całodobowo, 7 dni w tygodniu.
E-mail: kancelaria@rpp.gov.pl