Rzecznik
Praw Pacjenta

Dokumentacja medyczna odgrywa istotną rolę w procesie leczenia pacjenta. Zawiera informacje dotyczące stanu zdrowia pacjenta oraz o udzielonych mu świadczeniach zdrowotnych. Pacjentowi przysługuje prawo dostępu do tej dokumentacji, ale też trzeba pamiętać, że zawiera ona dane szczególnie wrażliwe. Dlatego kluczowe jest właściwe jej zabezpieczenie i ochrona przed dostępem osób nieuprawnionych – mówi Bartłomiej Chmielowiec Rzecznik Praw Pacjenta.

Przepisy prawa regulują obowiązki w tym zakresie, zarówno w trakcie bieżącej działalności placówek medycznych, po zakończeniu wykonywania działalności leczniczej, jak i w przypadku przejęcia i kontynuacji działalności przez inną placówkę.

Zapewnienie pacjentom dostępu do dokumentacji medycznej potrzebnej do kontynuacji leczenia jest niezwykle istotne, szczególnie dla pacjentów leczących się przewlekle. Brak realizacji tego obowiązku przez placówki lecznicze może pociągać za sobą poważne konsekwencje dla zdrowia pacjenta, a w skrajnych przypadkach przyczynić się  do pogorszenia jego stanu lub innych negatywnych następstw.

Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 3024/18) wskazał, że podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych obowiązane są tak organizować praktykę, aby pacjent mógł otrzymać dokumentację medyczną każdorazowo bez zbędnej zwłoki. W przypadkach szczególnych, związanych z ochroną życia pacjenta, podmioty te powinny stworzyć możliwość udostępnienia dokumentacji bez ograniczenia czasowego, a pozbawienie takiej możliwości narusza prawa pacjenta.

Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych.

Dokumentacja medyczna może być udostępniona między innymi: do wglądu, przez sporządzenie jej wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku.

 W myśl § 70 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, udostępnienie dokumentacji medycznej następuje bez zbędnej zwłoki i o tym powinny pamiętać podmioty lecznicze – mówi Konrad Madejczyk rzecznik prasowy Rzecznika Praw Pacjenta.

Dokumentację medyczną podmiotu zaprzestającego wykonywania działalności leczniczej przejmuje podmiot, który przejął jego zadania.

13 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z kwietnia 2025 r., w której uznano, że placówka medyczna stosuje praktyki naruszające zbiorowe prawa pacjentów. W toku prowadzonego postępowania Rzecznik Praw Pacjenta ustalił, że podmiot leczniczy zakończył wykonywanie działalności leczniczej. Podmiot był prowadzony w formie spółki cywilnej, miał dwóch wspólników, którzy następnie kontynuowali działalność leczniczą osobno, w ramach oddzielnych podmiotów. Jeden z tych wspólników został wskazany w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą jako właściwy do zabezpieczenia dokumentacji medycznej po likwidacji wskazanego podmiotu leczniczego, mimo to – z uwagi na możliwy konflikt pomiędzy byłymi wspólnikami – nie zapewnił pacjentom do niej dostępu i wstrzymał jej wydawanie. W ocenie Rzecznika Praw Pacjenta po przejęciu dokumentacji medycznej przez podmiot leczniczy, wskazany w odpowiednim rejestrze, ma on bezwzględny obowiązek właściwego przechowywania i udostępniania dokumentacji medycznej osobom uprawnionym. Kwestie organizacyjne, czy motywacje osobiste, nie mogą negatywnie wpływać na uprawnienia pacjentów i na dostęp do dokumentacji medycznej.

Sąd zgodził się z argumentacją Rzecznika, że obowiązek udostępnienia dokumentacji medycznej istnieje także po zakończeniu działalności przez podmiot leczniczy. Jednocześnie sąd wskazał, że fakt dalszego prowadzenia działalności przez byłą wspólniczkę nie usprawiedliwia odmowy ani opóźnienia wydawania dokumentacji przez skarżącego. Decydujące znaczenie ma to, że to właśnie skarżący został wpisany w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą, jako podmiot odpowiedzialny za przejęcie dokumentacji podmiotu, który zakończył działalność.