Pamiętajmy o grobach i cmentarzach wojennych
01.11.2021
W Dzień Wszystkich Świętych, 1 listopada, odwiedzamy groby naszych zmarłych bliskich. „To też dzień kiedy należy uczcić pamięć poległych i pomordowanych w walce o wolność i niepodległość Polski. Niemal na każdym cmentarzu znajdziemy mogiłę Bohaterów, którzy oddali życie za nasz kraj. W tych dniach zadumy warto odwiedzić również te miejsca, przede wszystkim warto pokazać je młodemu pokoleniu. Każdego roku Mazowiecki Urząd Wojewódzki dokonuje renowacji grobów i cmentarzy wojennych” – powiedział Wojewoda Mazowiecki Konstanty Radziwiłł.
Nad znajdującymi się w województwie mazowieckim grobami i cmentarzami wojennymi opiekę sprawuje Wojewoda Mazowiecki. To 1324 obiekty, zarówno pojedyncze, jak i zbiorowe mogiły na parafialnych cmentarzach, kwatery oraz cmentarze wojenne, które są miejscem pochówku tysięcy żołnierzy. Systematycznie prowadzone są remonty mające na celu odtworzenie i godne upamiętnienie poległych żołnierzy, których mogiły znajdują się w województwie mazowieckim.
W tym roku ze środków Wojewody zrealizowano kompleksowe remonty na grobach i cmentarzach wojennych, m. in. w:
- Warszawie – Cmentarz Wojskowy na Powązkach – remont kwatery A6, B6, B4, C4, „Zośka”. Odremontowany został również grób Jana i Andrzeja Tchorzewskich, Powstańców Warszawskich poległych w 6. i 7. dniu powstania. Remont grobu wykonany został z inicjatywy Fundacji im. gen. dyw. Janusza Brochwicz-Lewińskiego ps. ,,Gryf" i w całości sfinansowany ze środków Wojewody Mazowieckiego. Dotacja wyniosła 24 014,27 zł.
- Sierpcu, na cmentarzu parafialnym w Sierpcu przy ul. Kościuszki, remont mogił Józefa Nowika poległego w kampanii wrześniowej w 1939 r. Dotacja Wojewody wyniosła 8000 zł.
- Chruślicach (Gmina Wolanów) – na cmentarzu ofiar terroru niemieckiego z II wojny światowej. Dotacja Wojewody wyniosła 43 000 zł.
- Chociszewie (Gmina Czerwińsku nad Wisłą) – remont mogiły wojennej żołnierza Armii Krajowej Zygmunta Zdziarskiego. Dotacja Wojewody 15 000 zł.
- Pruszkowie – na cmentarzu parafialnym przy ul. 2 Sierpnia - mogiła wojenna Harcerzy
i Harcerek poległych w II wojnie światowej. Koszt realizacji to 58 800 zł w tym 35 000 zł to dotacja Wojewody, a 23 800 zł miasta.
Zakończone zostały także prace remontowe w kwaterze wojennej żołnierzy Batalionu „Zośka”. Wymienione zostały wszystkie brzozowe krzyże na grobach żołnierskich. Dotacja Wojewody wyniosła 19 000 zł. Odnowione zostały także kwatery wojenne żołnierzy 2. i 3. Dywizji Piechoty I Armii Wojska Polskiego, którzy polegli w walce z Niemcami we wrześniu 1944 r., w walkach na Przyczółku Czerniakowskim i na Żoliborzu.
Wymienione zostały uszkodzone tablice epitafijne w kwaterze B24 Zgrupowania Armii Krajowej „Krybar”. Dotacja Wojewody wyniosła 17 500 zł. Dotacja Wojewody na prace remontowe i renowacyjne kwatery A6 i B6 wyniosła 430 475,28 zł, a na kontynuację remontów kwatery B4 i C4 – 214 972,76 zł. Zmieniona została także treść napisów na tablicach memoratywnych Pułku „Baszta” (kwatera A26). Dotacja Wojewody to 6 027 zł.
W bieżącym roku wykonano prace remontowe na następujących kwaterach powstańczych: D2 „Gurt”, C8, C10, D10 – Powstańcy Warszawscy; A20 – Barykada Powstańcza na kwaterze Batalionu „Zośka”; A22 „Wigry”, A24 „Parasol”, A24 „Miotła”, A26 „Baszta”, A28 „Garłuch” i „Kuba”, A28 „Żywiciel”; B28 Strażacki Ruch Oporu „Skała” – Powstańcy Warszawscy;
Prace zostały sfinansowane z rezerwy celowej Prezesa Rady Ministrów. Zgodę na prace remontowe wydał Wojewoda Mazowiecki, jako ustawowy opiekun wszystkich grobów i cmentarzy wojennych na terenie województwa. Prace były koordynowane przez Biuro Wojewody, które zatwierdzało zakresy robót, treści inskrypcji, zmiany i aktualizacje danych osobowych na tablicach epitafijnych. Prace były też na bieżąco kontrolowane na miejscu.
Koordynacją prac na poszczególnych kwaterach zajmowały się również stowarzyszenia i fundacje, tj. Fundacja Nie Zapomnij O Nas Powstańcach Warszawskich, Stowarzyszenie Odra – Niemen, Polski Czerwony Krzyż, Społeczny Komitet Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”.
