Rzeź Woli – pamięć ofiar w 77. rocznicę oraz upamiętnienie wyzwolenia obozu koncentracyjnego „Gęsiówka"
05.08.2021
W czwartek, 5 sierpnia br. uczczono pamięć 50 tys. mieszkańców Woli, którzy zginęli z rąk niemieckiego okupanta w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego 1944. W tym dniu przypada także 77. rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego „Gęsiówka”. W imieniu Wojewody Mazowieckiego dr Piotr Oleńczak, Pełnomocnik Wojewody ds. kombatantów i osób represjonowanych złożył wieniec przed Pomnikiem Ofiar Rzezi Woli oraz w miejscu upamiętnienia akcji, w której oswobodzono więźniów obozu „Gęsiówka”.
Rocznica Rzezi Woli
Obchody 77. rocznicy Rzezi Woli rozpoczęły się uroczystym apelem na Skwerze Pamięci, przy rozwidleniu ulicy Leszno i Al. Solidarności. Przed Pomnikiem Ofiar Rzezi Woli.
W ramach obchodów mieszkańcy miasta wzięli udział w Marszu Pamięci. Uroczyste przejście zakończyło się zapaleniem zniczy na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.
Rzezi Woli dokonały oddziały wojsk niemieckich z rozkazu Adolfa Hitlera, który nakazał zburzenie Warszawy i wymordowanie jej wszystkich mieszkańców. Pomnik Ofiar Rzezi Woli został odsłonięty 27 listopada 2004 r. w ramach obchodów 60. rocznicy Powstania Warszawskiego. Monument usytuowany jest pomiędzy ulicami al. Solidarności i Leszno w miejscu, gdzie stały kamienice, których mieszkańcy doświadczyli mordu w masowych egzekucjach. Podczas bestialskiej akcji okupanta Warszawiacy tracili także życie w swoich domach, żywcem podpalani lub rozstrzeliwani. Autorem pomnika jest rzeźbiarz Ryszard Stryjecki.
Rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego „Gęsiówka”
Uroczystości upamiętniające akcję oswobodzenia więźniów odbyły się w miejscu, w którym usytuowano kamienne bloki, na których umieszczone zostały tablice pamiątkowe przeniesione z budynku przy ul. Anielewicza 34. Miejsce to znajduje się w pobliżu lokalizacji niemieckiego bunkra, strzegącego terenu obozu. Obóz „Gęsiówka” został wyzwolony przez powstańcze oddziały AK.
"Gęsiówka" wzięła swą nazwę od położenia przy zbiegu ul. Gęsiej (obecnie ul. Anielewicza) i Zamenhofa. W połowie 1943 r. na terenie byłego getta Niemcy utworzyli tu obóz koncentracyjny - KL Warschau. 19 lipca 1943 r. przybyła pierwsza grupa osadzonych – 300 Niemców, więźniów politycznych i kryminalnych z obozu w Buchenwaldzie, którzy mieli pełnić rolę nadzorców (kapo). Od 31 sierpnia do 27 listopada 1943 r. do ruin getta trafiły cztery transporty Żydów z Auschwitz-Birkenau, łącznie 3 683 osoby. Na początku 1944 r., przybyła największa wówczas grupa narodowościowa około 3 tys. Żydów węgierskich. 5 sierpnia 1944 r. Harcerski Batalion „Zośka” Zgrupowania „Radosław” Armii Krajowej w ataku, przy użyciu m.in. zdobycznego niemieckiego czołgu, wyzwolił obóz i uwolnił osadzonych w nim 348 więźniów – obywateli różnych krajów Europy, w tym Żydów. Wielu z nich walczyło i poległo w Powstaniu Warszawskim.