Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym sprawy obejmujące m.in. wodociągi i zaopatrzenie w wodę, kanalizację, usuwanie i oczyszczanie ścieków komunalnych należą do zadań własnych gminy. Ponadto, stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Zadania gmin o charakterze organizacyjno-kontrolnym w zakresie ścieków gromadzonych przejściowo w zbiornikach bezodpływowych oraz osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków określone zostały w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Powyższe przepisy są ściśle powiązane z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, zgodnie z którym rada gminy, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, wyznacza aglomeracje.

Inwestycje w gospodarce ściekowej są finansowane przez gminę ze środków własnych. Mogą być także finansowane z różnych źródeł publicznych – zarówno krajowych i zagranicznych – jak i ze środków prywatnych np. poprzez wykorzystanie formuły partnerstwa publiczno-prywatnego.

Istniejące mechanizmy finansowe przewidują możliwość finansowania zamierzeń inwestycyjnych zarówno w aglomeracjach ujętych w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK), jak i na obszarach poza aglomeracjami.

 

1. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027

Dedykowane środki finansowe na gospodarkę ściekową w aglomeracjach zapewnione zostały w dwóch edycjach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) funkcjonującego w ramach unijnej perspektywy finansowej na lata 2007–2013 i 2014–2020 oraz stanowiącego ich kontynuację Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) na lata 2021–2027. W ramach programu FEnIKS priorytetem jest wspieranie działań związanych zarówno z budową nowej infrastruktury komunalnej do zbierania ścieków komunalnych, jak i budową, przebudową, rozbudową i remontem istniejącej infrastruktury komunalnej do ich oczyszczania, niezbędnych do zrealizowania zobowiązań wynikających z dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (tzw.  dyrektywy ściekowej). Wsparcie przeznaczone jest wyłącznie dla inwestycji w aglomeracjach o równoważnej liczbie mieszkańców (RLM) co najmniej 15 000, wskazanych w obowiązującym KPOŚK jako niespełniające wymogów ww. dyrektywy. Wspomniane inwestycje powinny prowadzić do zwiększenia dostępności usług związanych z oczyszczaniem ścieków z zastosowaniem, gdzie to możliwe, nowoczesnych i zarazem energooszczędnych technologii (w tym wykorzystujących odnawialne źródła energii – jednak wyłącznie jako element uzupełniający projektów), zapewniających wymaganą jakość oczyszczanych ścieków. Integralną częścią projektów dotyczących oczyszczalni ścieków mogą być działania związane z infrastrukturą służącą do przeróbki i zagospodarowania osadów ściekowych, z zastrzeżeniem, że wydatki na infrastrukturę do produkcji energii ze ścieków i osadów ściekowych będą wykorzystywane na potrzeby własne wnioskodawcy lub operatora.

W FEnIKS nie przewiduje się dofinansowania modernizacji kanalizacji sanitarnej, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest ona niezbędna dla zrealizowania objętej projektem nowej sieci.

W uzasadnionych przypadkach i wyłącznie w ramach realizacji kompleksowych projektów, dopuszczalne jest włączenie do zakresu projektu również działań związanych z poprawą jakości systemów zaopatrzenia ludności w wodę (w tym systemów zarządzania dystrybucją oraz likwidowanie strat wody), a także rozbudową systemów wodociągowych (nowe sieci wodociągowe, nowe stacje uzdatniania wody i ujęcia). Inwestycje takie mogą mieć charakter jedynie uzupełniający i są dopuszczalne wyłącznie na tych obszarach, gdzie równocześnie zostanie zapewniona gospodarka ściekowa zgodna z wymaganiami dyrektywy ściekowej.

Wsparcie skierowane jest do podmiotów odpowiedzialnych za realizację zadań związanych z gospodarką wodno-ściekową na terenie aglomeracji, tj. jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz przedsiębiorstw wodociągowo‐kanalizacyjnych (w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Dofinansowanie oferowane jest w formie bezzwrotnej w wysokości do 70 % wydatków kwalifikowalnych. Budżet programu przeznaczony na samodzielne inwestycje związane z gospodarką wodno-ściekową wynosi 930 mln euro. Szczegóły dotyczące programu dostępne są na stronie internetowej: https://www.feniks.gov.pl/. Informacje uzyskać można również pod adresem e-mail: wodkanfeniks@nfosigw.gov.pl.

Instytucja wdrażająca: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

2. Programy Regionalne 2021–2027

Dla małych aglomeracji, o wielkości w przedziale od co najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000 RLM, tj. poniżej wartości przyjętej w programie FEnIKS, zgodnie z podziałem zakresu wsparcia w programach krajowych i regionalnych, finansowanie z wykorzystaniem środków unijnych ujęte zostało w ramach programów regionalnych, które zastąpiły funkcjonujące dotychczas Regionalne Programy Operacyjne (RPO). Podobnie jak w przypadku programu FEnIKS, fundusze te nakierowane są na inwestycje w budowę, przebudowę i remonty istniejącej infrastruktury, jak też oczyszczanie ścieków komunalnych, niezbędne do zrealizowania zobowiązań wynikających z dyrektywy ściekowej.

W uzasadnionych przypadkach, w miarę dostępności alokacji, w ramach niektórych programów regionalnych dopuszczalne są inwestycje w infrastrukturę kanalizacyjną i oczyszczalni ścieków również w aglomeracjach spełniających wymogi dyrektywy ściekowej, jak też na obszarach pozaaglomeracyjnych. Ponadto, przewidziane są środki na rozwiązania zwiększające cyberbezpieczeństwo i zapewniające ciągłość działania infrastruktury, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych.

Formą wsparcia inwestycji z powyższego obszaru są dotacje. Nabory na realizację inwestycji mają charakter konkurencyjny, jedynie w pojedynczych przypadkach są realizowane w trybie niekonkurencyjnym.

Ponadto w dwóch programach regionalnych: Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021–2027 oraz Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021–2027 zostało przewidziane wsparcie budowy lub rozbudowy systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków (np. budowa przydomowych oczyszczalni ścieków) poza obszarami aglomeracji ujętymi w KPOŚK. Głównym celem interwencji jest ochrona cennych przyrodniczo siedlisk, w tym m.in. jezior wrażliwych na eutrofizację.

Szczegółowy zakres interwencji został określony w programach opracowanych dla poszczególnych województw. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://www.funduszeunijne.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-2021-2027/fundusze-dla-regionow/.

Instytucje zarządzające: Urzędy marszałkowskie.

Instytucja koordynująca programy regionalne: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

3. Program Priorytetowy 3.6 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach

Program przewiduje dofinansowanie inwestycji w zakresie budowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych (także w zakresie osadów ściekowych oraz wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych wyłącznie na potrzeby własne operatora, tj. na działalność wodno-ściekową, jak również w zakresie przygotowania ścieków oczyszczonych do ponownego użycia zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/741 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie minimalnych wymogów dotyczących ponownego wykorzystania wody oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych), budowy lub modernizacji zbiorczych systemów kanalizacji sanitarnej, budowy przyłączy, a także, w przypadku projektu kompleksowego – budowy lub modernizacji systemów zaopatrzenia w wodę (także w zakresie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych wyłącznie na potrzeby własne operatora, tj. na działalność wodno-ściekową) oraz budowy kanalizacji deszczowej.

Beneficjenci, tj. jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, mogą ubiegać się o pożyczkę w wysokości do 100% kosztów kwalifikowanych. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://www.gov.pl/web/nfosigw/gospodarka-wodno-sciekowa-w-aglomeracjach-2021.

Instytucja zarządzająca: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

 

4. Program Priorytetowy 3.7 Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji

Wsparciem finansowym objęte są przedsięwzięcia służące zagospodarowaniu ścieków komunalnych powstających poza granicami aglomeracji ujętych w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Wyjątek od ww. zasady stanowić mogą wyłącznie stacje zlewne ścieków dowożonych, instalacje do odbioru osadów ściekowych z przydomowych oczyszczalni ścieków oraz urządzenia do ich retencjonowania zlokalizowane lub planowane do zlokalizowania na terenach oczyszczalni ścieków obsługujących aglomeracje objęte KPOŚK.

Finansowana będzie budowa lokalnych oczyszczalni ścieków (tj. mechaniczno-biologicznych oczyszczalni ścieków, które nie obsługują aglomeracji ujętej w KPOŚK, spełniających jednocześnie warunek minimalnej wydajności równej 50 RLM) wraz z sieciami kanalizacyjnymi dla budynków, osiedli mieszkaniowych oraz małych miejscowości o zwartej zabudowie, modernizacja i rozbudowa lokalnych oczyszczalni ścieków, budowa i modernizacja sieci kanalizacji sanitarnej, budowa podłączeń do istniejącej lub planowanej do budowy sieci kanalizacyjnej oraz budowa i modernizacja instalacji do odbioru ścieków oraz osadów ściekowych dowożonych do oczyszczalni taborem asenizacyjnym. Zakres finansowania obejmuje również zakup pojazdów asenizacyjnych oraz realizację przedsięwzięć i działań związanych z realizacją obowiązków samorządów dotyczących ewidencjonowania i zagospodarowania ścieków gromadzonych w zbiornikach bezodpływowych oraz osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków. Zakup pojazdów asenizacyjnych i systemów ewidencjonowania ścieków i osadów będą mogły podlegać dofinansowaniu w przypadku jednoczesnej realizacji co najmniej jednego z zadań inwestycyjnych dotyczących oczyszczalni ścieków i/lub sieci kanalizacyjnych.

Beneficjenci, tj. jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, mogą ubiegać się o pożyczkę w wysokości do 100% kosztów kwalifikowanych. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://www.gov.pl/web/nfosigw/gospodarka-wodno-sciekowa-poza-granicami-aglomeracji.

Instytucja zarządzająca: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

 

5. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027

W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (PSWPR 2023–2027) zaplanowana została interwencja 10.10. Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji inteligentnych wsi – obszar A Inwestycje w zakresie systemów indywidualnego oczyszczania ścieków, której celem jest rozwiązywanie problemów z zapewnieniem odbioru ścieków z gospodarstw domowych na obszarach o rozproszonej zabudowie, gdzie doprowadzenie sieci kanalizacyjnej jest mało efektywne i wymaga ponoszenia bardzo wysokich kosztów. W ramach interwencji przewidziano realizację inwestycji w zakresie systemów indywidualnego oczyszczania ścieków. Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowalnych operacji i będzie się mogła o nią ubiegać gmina lub związek międzygminny. Intensywność pomocy wynosi do 75% (i nie mniej niż 30%) kosztów kwalifikowalnych operacji, z czego pomoc finansowana z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) wynosi maksymalnie 55% (a w regionie Warszawa – 43%) kosztów kwalifikowalnych, a pozostałe 20% (a w regionie Warszawa – 32%) kosztów kwalifikowalnych – ze środków budżetu państwa. Wysokość pomocy nie może przekroczyć 1,5 mln zł na obszar gminy w okresie realizacji PSWPR 2023–2027. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/plan-strategiczny-dla-wspolnej-polityki-rolnej-na-lata-2023-27.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

 

6. Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast

Program ma na celu podniesienie jakości życia mieszkańców średnich miast w Polsce, co będzie skutkowało zmniejszeniem różnic społeczno-gospodarczych w naszym kraju. Z Programu mogą skorzystać średnie miasta zakwalifikowane przez Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do grona 139 miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze.

Miasta zostaną objęte zarówno wsparciem finansowym, jak i doradczym. Doradztwem zajmie się Związek Miast Polskich. Wsparcie z programu będzie można przeznaczyć na kompleksowe projekty, których potrzeba wynika ze strategii rozwoju  miasta. Elementem projektu może być inwestycja m.in. w obszarze gospodarki wodno-ściekowej. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://www.programszwajcarski.gov.pl. Nabór projektów został ogłoszony 7 marca 2024 r., a termin składania wniosków o dofinansowanie upłynął 16  stycznia 2025 r.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

7. Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024–2030

Program ma na celu poprawę jakości życia mieszkańców północno-wschodnich obszarów przygranicznych Rzeczypospolitej Polskiej przez ograniczenie negatywnych skutków ataku Federacji Rosyjskiej na Ukrainę oraz stworzenie trwałych podstaw umożliwiających rozwój społeczno-gospodarczy z poszanowaniem środowiska naturalnego.

Program obejmie swoim zasięgiem pas 21 przygranicznych powiatów i wchodzących w ich skład gmin oraz cztery miasta na prawach powiatu, znajdujące się w bliskiej odległości od granicy. Są to następujące powiaty:

• w województwie lubelskim: bialski, chełmski, hrubieszowski, tomaszowski i włodawski oraz miasto Biała Podlaska i miasto Chełm;
• w województwie podkarpackim: bieszczadzki, jarosławski, lubaczowski i przemyski oraz miasto Przemyśl;
• w województwie podlaskim: augustowski, białostocki, hajnowski, sejneński, siemiatycki, sokólski i suwalski oraz miasto Suwałki;

• w województwie warmińsko-mazurskim: bartoszycki, braniewski, gołdapski, kętrzyński i węgorzewski.

Beneficjentami mogą być również związki gmin, w skład których wchodzą gminy położone na obszarze objętym Programem.

W ramach działania 2 „Zielona i niebieska infrastruktura dla ochrony środowiska naturalnego” wspierane będą zadania dotyczące projektowania, budowy i modernizacji instalacji wodno-kanalizacyjnych na rzecz ochrony walorów środowiskowych i krajobrazowych obszaru wskazanego w Programie.

Źródłem finansowania realizacji Programu są środki budżetu państwa pochodzące z rezerwy celowej do wysokości 500 mln zł. Środki te są przekazane w formie dotacji celowych na dofinansowanie działań z zakresu polityki rozwoju, stanowiących zadania własne jednostek samorządu terytorialnego.

Jednostka zarządzająca: Lubelski Urząd Wojewódzki, Podkarpacki Urząd Wojewódzki, Podlaski Urząd Wojewódzki, Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki.

Instytucja koordynująca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

8. Rządowy program na rzecz zwiększania szans rozwojowych Ziemi Słupskiej na lata 2019–2027

Program ma na celu zwiększenie możliwości rozwoju Ziemi Słupskiej i podniesienie jakości życia jej mieszkańców poprzez wsparcie finansowe zadań własnych wybranych jednostek samorządu terytorialnego z zakresu polityki rozwoju.

Infrastruktura wodno-ściekowa ma wpływ nie tylko na poziom życia mieszkańców, ale również na jakość i stan środowiska naturalnego. Stwarza korzystne warunki dla rozwoju działalności pozarolniczej, zwiększając tym samym atrakcyjność inwestycyjną regionu.

W ramach działania 4 Racjonalizacja gospodarki wodno-ściekowej wspierane są zadania mające na celu zapewnienie wymaganych standardów dla gromadzenia i odprowadzania ścieków komunalnych oraz osiągnięcie efektu ekologicznego, porównywalnego do obszarów wyposażonych w system sieciowej kanalizacji sanitarnej oraz zwiększenie zaopatrzenia w wodę.

Wsparciem w ramach Programu zostało objęte terytorium miasta Słupska i powiatu słupskiego. Wnioskodawcami i tym samym beneficjentami są: miasto Słupsk, gmina Redzikowo, powiat słupski (na inwestycje realizowane na terenie gminy Główczyce, gminy Damnica, gminy Potęgowo, gminy Redzikowo oraz w przypadku inwestycji wyłonionych metodą konsultacji społecznych na terenie całego powiatu), miasto Ustka, gmina Ustka, gmina Smołdzino, gmina Kępice, gmina Kobylnica, gmina Dębnica Kaszubska.

Źródłem finansowania realizacji Programu są środki budżetu państwa pochodzące z rezerwy celowej w wysokości do 335 mln zł. Środki te są przekazywane w formie dotacji celowych na dofinansowanie działań z zakresu polityki rozwoju, stanowiących zadania własne jednostek samorządu terytorialnego. Program dofinansowuje do 80% wydatków kwalifikowanych projektu.

Instytucja zarządzająca: Pomorski Urząd Wojewódzki.

Instytucja koordynująca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

9. Program wspierania inwestycji jednostek samorządu terytorialnego w związku z realizacją kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej w województwie pomorskim

Program wspierania inwestycji jednostek samorządu terytorialnego w związku z realizacją kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej w województwie pomorskim obejmuje swoim zakresem wsparcie inwestycji powiatów: lęborskiego, puckiego, słupskiego oraz wejherowskiego, a także gmin: Choczewo, Gniewino, Krokowa, Lębork, Łęczyce, Łeba, Nowa Wieś Lęborska, Słupsk (gmina wiejska), Wicko, Wejherowo (gmina wiejska) i miasta Wejherowo w latach 2024–2028.

W Programie określony został zakres inwestycji, które mogą być przygotowywane i realizowane z przewidzianych w nim środków, wskazana została charakterystyka inwestycji, sposób zgłaszania wniosków, sposób finansowania oraz kwalifikowalność wydatków.

Podstawę prawną wydatkowania środków na zadania objęte Programem stanowi art. 20a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wskazujący na możliwość przekazywania dotacji celowych z budżetu państwa na dofinansowanie działań z zakresu polityki rozwoju, stanowiących zadania własne jednostek samorządu terytorialnego.

Źródłem finansowania realizacji Programu są środki budżetu państwa pochodzące z rezerwy celowej budżetu państwa cz. 83, poz. 45 – środki na dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, jak również środki przeznaczane w ramach wkładu własnego przez jednostki samorządu terytorialnego w wysokości co najmniej 20% kosztów inwestycji. Środki z budżetu państwa są przekazywane, zgodnie z art. 20a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w formie dotacji celowych na dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego.

W ramach kwoty przewidzianej na realizację inwestycji w ramach Programu zostały ustanowione limity: roczne oraz przeznaczone do dyspozycji grupom jednostek jak i poszczególnym jednostkom. Beneficjentami Programu mogą być wyłącznie gminy i powiaty w województwie pomorskim.

Inwestycje realizowane w ramach Programu muszą wpisywać się w co najmniej jedno z działań ujętych w Programie:

• działanie 1 – inwestycje w infrastrukturę drogową poprzez budowę lub przebudowę dróg gminnych i powiatowych oraz uzupełnienie infrastruktury towarzyszącej;
• działanie 2 – inwestycje w infrastrukturę społeczną – zwiększenie dostępu mieszkańców do podstawowych usług publicznych: poprawa infrastruktury związanej z edukacją, ochroną zdrowia czy bezpieczeństwem;
• działanie 3 – inwestycje w infrastrukturę czasu wolnego, realizowane przez poprawę infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej;
• działanie 4 – ochrona środowiska naturalnego.

W ostatnim z wyżej wymienionych działań, działaniu 4 możliwe jest dofinansowanie zadań z zakresu gospodarki ściekowej oraz zaopatrzenia w wodę takich jak: budowa i przebudowa sieci wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz oczyszczalni ścieków, stacji uzdatniania wody, stacji zlewnych, wykonanie urządzeń umożliwiających pobór wód oraz wsparcie dla nowoczesnych technologii uzdatniania wody (m.in. zakup urządzeń i aparatury, np. mobilne laboratoria, instalacje kontrolno-pomiarowe dla celów lokalnego monitoringu jakości wody oraz wspomagające proces uzdatniania i przesyłu wody konsumpcyjnej).

W Programie określone zostały warunki, jakie muszą spełniać inwestycje kwalifikujące się do wsparcia w ramach Programu, m.in. zadanie musi stanowić zadanie własne jednostki samorządu terytorialnego, na moment wnioskowania o dotację jego realizacja nie może być rozpoczęta, musi wpisywać się w jedno z ww. działań opisanych w rozdziale 6 Programu, zaś jego zakres rzeczowy musi wpisywać się w zakres rzeczowy właściwy dla wymienionych działań. Zadanie ani jego część nie może być współfinansowana z innych środków, wnioskodawca musi posiadać środki na pokrycie wkładu własnego w wysokości minimum 20% wartości zadania, a dofinansowana infrastruktura nie może być wykorzystywana do działalności gospodarczej w wymiarze większym niż 20% wydajności/zasobów rocznie, i inne.

W związku z powyższym, Program może stanowić źródło finansowania zadań z zakresu gospodarki wodnej oraz gospodarki ściekowej, o ile spełniają one wymagania wskazane w uchwale nr 240 Rady Ministrów z dnia 8 grudnia 2023 r. (M.P. z 2024 r. poz. 1) oraz załączniku do uchwały.

Instytucja zarządzająca: Pomorski Urząd Wojewódzki.

Instytucja koordynująca: Ministerstwo Energii.

 

10. Program budownictwa socjalnego i komunalnego – grant na infrastrukturę

Grant na infrastrukturę funkcjonuje w oparciu o przepis art. 5c ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych. Bezzwrotny grant może zostać udzielony na komunalną infrastrukturę techniczną służącą wykonywaniu zadań własnych gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w tym: wodociągi i kanalizacja) oraz na infrastrukturę społeczną służącą wykonywaniu zadań własnych gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5, 6, 8-10 i 12 ustawy o samorządzie gminnym. Grant taki przysługuje, jeżeli infrastruktura techniczna lub społeczna jest powiązana z inwestycją promieszkaniową (np. tworzeniem mieszkań komunalnych, tworzeniem mieszkań społecznych, inwestycją realizowaną w ramach programu Lokal za Grunt lub programu Mieszkanie na Start).

Wysokość grantu to iloczyn 10% kosztów przedsięwzięcia infrastrukturalnego powiązanego z inwestycją promieszkaniową i liczby takich inwestycji (ustawa wprowadza jednak maksymalne limity wsparcia w zależności od rodzaju inwestycji promieszkaniowej). Premiowane są zatem te gminy, które aktywnie wspierają budownictwo mieszkaniowe. Finansowe wsparcie na realizację infrastruktury w przypadku grantu ułatwia podejmowanie decyzji inwestycyjnych w zgodzie z konkretnymi potrzebami lokalnych społeczności oraz przyczynia się do poprawy jakości życia mieszkańców. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://www.gov.pl/web/mieszkanie-dla-ciebie/program-budownictwa-socjalnego-i-komunalnego.

Instytucja zarządzająca: Bank Gospodarstwa Krajowego.

Instytucja koordynująca: Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

 

11. Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Jednym z dostępnych instrumentów finasowania inwestycji w sektorze odprowadzania ścieków jest partnerstwo publiczno-prywatne (PPP). Jest to sposób realizacji zadań publicznych, oparty na wieloletniej umowie określającej podział zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym, a partnerem prywatnym. Celem PPP jest świadczenie określonej usługi publicznej przez partnera prywatnego w oparciu o stworzoną przez niego infrastrukturę, za wynagrodzeniem. Przedsięwzięcie PPP to budowa lub remont infrastruktury publicznej, połączone z jej utrzymaniem i/lub zarządzaniem.

Realizacja inwestycji w formule PPP to szereg korzyści dla instytucji publicznych (np. realizacja inwestycji na czas i zgodnie z zaplanowanym budżetem), ale przede wszystkim jest to możliwość optymalizacji wydatkowania środków budżetowych poprzez zaangażowanie kapitału prywatnego w inwestycje publiczne, oraz możliwość skorzystania ze specjalistycznej wiedzy sektorowej i doświadczenia biznesu. Sukces w realizacji projektu PPP to nie tylko dobrze przygotowana dokumentacja i skutecznie rozstrzygnięte postępowanie na wybór partnera prywatnego, ale przede wszystkim wieloletnia korzystna dla obu stron współpraca podmiotu publicznego i partnera prywatnego w całym cyklu życia projektu.

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej jako Centralna Jednostka ds. Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, oferuje wsparcie doradcze dla podmiotów publicznych w przygotowaniu analiz przedrealizacyjnych, w tym oceny efektywności, a następnie, wsparcie w przeprowadzeniu postępowania na wybór partnera finansowego i uzyskaniu zamknięcia finansowego w projekcie. Doradztwo świadczone jest przez wyspecjalizowanych ekspertów i może mieć postać doradztwa kompleksowego (prawnego, ekonomiczno-finansowego i technicznego). W celu uzyskania wspomnianego wsparcia, zainteresowany podmiot publiczny powinien zgłosić się do MFiPR w ramach otwartego naboru projektów PPP. Pełna informacja dotyczącą prowadzonego procesu naboru (w tym regulamin naboru, formularz zgłoszeniowy i kryteria wyboru projektów) znajduje się pod adresem: https://www.ppp.gov.pl/doradztwo.

Podmioty planujące wykorzystanie formuły PPP mogą również korzystać z rządowych Wytycznych PPP, które krok po kroku prowadzą przez cały proces realizacji projektu, które dostępne są na stronie https://www.ppp.gov.pl/wytyczne-ppp. Materiały obejmują kluczowe etapy realizacji projektu PPP od jego przygotowania, przez procedurę wyboru partnera prywatnego, przygotowanie umowy o PPP i finalnie zarządzanie realizacją tej umowy. Wytyczne PPP mają charakter uniwersalny, dlatego możliwe jest ich wykorzystanie w każdym projekcie PPP przy uwzględnieniu charakteru i specyfiki konkretnych przedsięwzięć PPP.

MFiPR opracowało także narzędzie obliczeniowe pozwalające oszacować wartość przyszłych zobowiązań z tytułu umowy PPP (tzw. Kalkulator PPP). Jest to proste i intuicyjne narzędzie pozwalające podmiotowi publicznemu, zainteresowanemu realizacją projektu PPP, samodzielnie obliczyć przyszłe zobowiązania wynikające z realizacji umowy PPP. Kalkulator jest dedykowany projektom PPP, w których mechanizmem wynagrodzenia partnera prywatnego jest opłata za dostępność. Samo narzędzie (plik Excel) oraz dodatkowe informacje na temat jego funkcjonowania dostępne są pod adresem https://www.ppp.gov.pl/kalkulator-ppp. Należy przy tym zastrzec, że narzędzie to nie uwzględnia specyfiki projektów realizowanych w trybie koncesyjnym, w którym mogą być realizowane projekty PPP w sektorze gospodarki ściekowej.

Zachęcamy również do zapoznania się z przykładową Analizą Potrzeb i Wymagań (APiW) dostępną pod adresem: https://www.ppp.gov.pl/analiza-potrzeb-i-wymagan. Składają się na nią: część opisowa, matryca ryzyk oraz aktywny model finansowy. APiW to zespół analiz dotyczących przedsięwzięcia PPP wykonywanych przez podmiot publiczny przed wszczęciem postępowania na wybór partnera prywatnego. Celem analiz jest ocena efektywności realizacji inwestycji w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego w porównaniu do efektywności jej realizacji w inny sposób, w szczególności przy wykorzystaniu wyłącznie środków publicznych. Dzięki ocenie efektywności możliwa jest weryfikacja wykonalności projektu oraz efektywności jego realizacji w formule PPP.

Wśród dostępnych narzędzi znajdują się też dobre praktyki , które przybliżają kwestie związane z przygotowaniem projektów PPP w różnych sektorach, zwracając uwagę na cechy charakterystyczne i specyfikę projektów dotyczących m.in. sektora wodno-kanalizacyjnego: https://www.ppp.gov.pl/gospodarka-wodno-kanalizacyjna.

Instytucja koordynująco-zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

12. PFR Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN

Fundusz powstał z myślą o współfinansowaniu projektów jednostek samorządu terytorialnego lub podległych im spółek. Fundusz może zatem bezpośrednio inwestować w spółki samorządowe, obejmując w nich udziały lub akcje, bądź udzielać im finansowania dłużnego w formie pożyczek lub obligacji. Fundusz może także współfinansować przedsięwzięcia partnera prywatnego wyłonionego w postępowaniu prowadzonym w modelu Partnerstwa Publiczno-Prywatnego. W kręgu zainteresowania Funduszu znajduje się szereg obszarów z katalogu zadań własnych samorządu, w tym m.in. sektor wodociągowo-kanalizacyjny, w którym Fundusz dokonał dotąd licznych inwestycji. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Funduszu: https://pfr.pl/program/inwestycje-samorzadowe.

Jednostka zarządzająca: PFR Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. będąca częścią Grupy Kapitałowej Polskiego Funduszu Rozwoju, przy czym częścią portfela zarządza Polski Fundusz Rozwoju S.A. w ramach Departamentu Inwestycji.

 

13. Samorządowy Fundusz Pożyczkowy

Samorządowy Program Pożyczkowy (SPP) skierowany jest do gmin i powiatów, które zamierzają realizować inwestycje infrastrukturalne na terenach wiejskich (na wsi i w miastach do 20 tys. mieszkańców). Środki finansowe w ramach niniejszego programu mogą zostać przeznaczone na budowę i modernizację: sieci oraz stacji wodociągowych, systemów zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków, placówek oświatowych, dróg gminnych i powiatowych, a także przedsięwzięć w zakresie odnawialnych źródeł energii.

Maksymalna wysokość jednostkowej pożyczki wynosi 1,5 mln zł. Pożyczki są udzielane na okres do 5 lat z możliwością 12-miesięcznego okresu karencji w spłacie kapitału. Przy realizacji inwestycji nie jest wymagany wkład własny - pożyczki mogą służyć finansowaniu 100% kosztów zadania inwestycyjnego brutto.

Oprocentowanie pożyczki jest zmienne i stanowi równowartość 1,00 wskaźnika WIBOR 3-miesięcznego w stosunku rocznym, przy czym podstawą do ustalenia wysokości ww. odsetek umownych jest średnia wartość wskaźnika WIBOR 3-miesięcznego w kwartale poprzedzającym termin wymagalności danej płatności określonej w harmonogramie.

Nabór wniosków w konkursie o udzielenie pożyczek SPP ogłaszany jest cyklicznie. Ogłoszenie o naborze wniosków określa limit środków finansowych przeznaczonych na daną edycję, wskazuje datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia okresu składania wniosków oraz adres właściwy do składania wniosków drogą elektroniczną. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Funduszu: https://www.efrwp.pl/samorzady/samorzadowy-program-pozyczkowy/o-programie.

Instytucja zarządzająca: Fundacja „Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej – Counterpart Fund”.

 

14. Programy Interreg

Programy Interreg wspierają współpracę międzynarodową, a ich podstawowym zadaniem jest realizacja projektów w międzynarodowym partnerstwie.

Możliwość dofinansowania inwestycji związanych z gospodarką ściekową przewiduje pięć programów Interreg na lata 2021–2027:

• Programy transgraniczne:

1. Południowy Bałtyk (przeznaczył na ten cel 5 522 946 euro),
2. Polska – Ukraina (przeznaczył na ten cel  42 100 000 euro),
3. Litwa – Polska (przeznaczył na ten cel 2 447 622 euro).

• Programy transnarodowe:

4. Europa Środkowa (przeznaczył na ten cel 2 079 850 euro),
5. Region Morza Bałtyckiego (przeznaczył na ten cel 10 000 000 euro).

W przypadku programów transgranicznych (Południowy Bałtyk, Polska - Ukraina, Litwa - Polska) należy też wykazać oddziaływanie transgraniczne inwestycji (korzyści wychodzące poza obszar Polski). W przypadku programów transnarodowych (Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego) jedyną dopuszczalną formą inwestycji jest inwestycja pilotażowa, czyli małej skali, o charakterze demonstracyjnym.

Większość naborów w programach Interreg została już zakończona. Obecnie trwają prace nad kształtem nowej edycji Interreg, który będzie wdrażany w okresie programowania 2028-2034.

 

14.1. Interreg Południowy Bałtyk (z udziałem Polski, Niemiec, Danii, Szwecji oraz Litwy)

Dofinansowanie inwestycji w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków jest możliwe  wyłącznie na obszarze działania programu, który obejmuje w Polsce: województwo zachodniopomorskie, województwo pomorskie, subregiony: elbląski i olsztyński w województwie warmińsko-mazurskim.

Działanie Programu 2.2. „Promowanie zrównoważonego wykorzystania wody” wspiera skuteczną i zrównoważoną gospodarkę wodną, zwłaszcza w dziedzinie ograniczania odprowadzania substancji odżywczych i niebezpiecznych do dorzeczy rzek, a następnie do Morza Bałtyckiego. Celem jest zwalczanie eutrofizacji i wprowadzania substancji niebezpiecznych, a tym samym poprawa jakości wody.

W ramach tego działania przewidziano możliwość realizacji transgranicznych działań pilotażowych jako części projektów. Mogą one obejmować elementy infrastruktury i wyposażenia o charakterze pilotażowym i demonstracyjnym. Realizacja infrastruktury na dużą skalę nie jest możliwa.

Podmioty, które mogą ubiegać się o dofinansowanie to:

• władze lokalne i regionalne oraz ich stowarzyszenia,
• szkoły, szkolnictwo wyższe i instytucje badawczo-rozwojowe,
• przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne (o charakterze publicznym lub non-profit), które zajmują się gospodarką komunalną i miejską w zakresie środowiska i energii (taką jak odpady i woda, ciepło, ochrona powietrza) oraz porty,

• małe i średnie przedsiębiorstwa,
• formalne stowarzyszenia, klastry i sieci małych i średnich przedsiębiorstw,
• organizacje pozarządowe,
• europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej,
• instytucje gospodarki wodnej i morskiej.

Aglomeracje i gminy, w których występuje naruszenie dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczące oczyszczania ścieków komunalnych, nie kwalifikują się jako beneficjenci.

Program dofinansowuje do 80% wydatków kwalifikowanych projektu. Środki są przyznawane na zasadzie konkursowej. Konkursy organizuje Wspólny Sekretariat zlokalizowany w Gdańsku. Projekty zatwierdza międzynarodowy Komitet Monitorujący. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://southbaltic.eu/.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

14.2. Interreg Polska – Ukraina

Dofinansowanie inwestycji jest możliwe wyłącznie na obszarze działania programu, który obejmuje w Polsce województwa: podkarpackie, lubelskie, podlaskie oraz część mazowieckiego (miasta: Siedlce, Ostrołęka oraz powiaty: garwoliński, przasnyski, ostrołęcki, makowski, wyszkowski, ostrowski, węgrowski, sokołowski, siedlecki i łosicki).

W celu szczegółowym 2.5. „Wspieranie dostępu do wody oraz zrównoważonej gospodarki wodnej” są planowane m.in. wspólne działania, które dotyczą rozwoju infrastruktury kanalizacyjnej i poprawy gospodarki ściekowej. Projekty mają wspierać racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi.

Podmioty, które mogą ubiegać się o dofinansowanie to:

• jednostki administracji państwowej, regionalnej i samorządowej, stowarzyszenia tych jednostek oraz instytucje im podległe,

• inne podmioty prawa publicznego (np. izby, organy administracji rządowej),
• jednostki szkolnictwa wyższego i instytucje naukowe,
• organizacje pozarządowe.

Program dofinansowuje do 90% wydatków kwalifikowanych projektu. Środki są przyznawane na zasadzie konkursowej. Konkursy organizuje Wspólny Sekretariat zlokalizowany w Warszawie. Projekty zatwierdza polsko-ukraiński Komitet Monitorujący. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://pl-ua.eu/pl.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

14.3. Interreg Litwa – Polska

Dofinansowanie inwestycji w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków jest możliwe wyłącznie na obszarze działania programu, który obejmuje w Polsce województwa podlaskie oraz część warmińsko-mazurskiego (subregiony olsztyński i ełcki).

W celu szczegółowym 2.7. „Wzmacnianie ochrony i zachowania przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej infrastruktury, w tym na obszarach miejskich, oraz ograniczanie wszelkich rodzajów zanieczyszczenia” jest planowane m.in. wspólne opracowywanie rozwiązań w dziedzinie gospodarowania wodami i ściekami oraz wykorzystania wody deszczowej.

Podmioty, które mogą ubiegać się o dofinansowanie to:

• władze lokalne, regionalne i krajowe,
• organy publiczne i podmioty prawa publicznego,
• stowarzyszenia,
• organizacje pozarządowe,
• europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej.

Program dofinansowuje do 80% wydatków kwalifikowanych projektu. Środki są przyznawane na zasadzie konkursowej. Konkursy organizuje Wspólny Sekretariat zlokalizowany w Wilnie. Projekty zatwierdza Komitet Monitorujący. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://lietuva-polska.eu/.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

14.4. Interreg Europa Środkowa (z udziałem Austrii, Chorwacji, Czech, Polski, Słowacji, Słowenii, Węgier, części Włoch i Niemiec)

Cały obszar Polski jest objęty działaniem programu. Wsparcie mogą uzyskać projekty, które są realizowane w międzynarodowym konsorcjum. W skład konsorcjum musi wchodzić minimum trzech partnerów z trzech różnych krajów.

W celu szczegółowym 2.3. „Rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym” dofinansowanie jest przeznaczone na współpracę w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym na obszarze programu. Można współdziałać w sferze opracowania i realizacji strategii oraz planów działania, narzędzi, szkoleń, pilotaży i innych powiązanych działań.

W celu szczegółowym 2.4. „Ochrona środowiska” wsparcie będzie przyznawane na działania, które służą opracowaniu i realizacji strategii, planów działania, narzędzi, szkoleń i działań pilotażowych dla bardziej efektywnej ochrony przyrody i bardziej zrównoważonego zarządzania środowiskiem. Działania powinny koncentrować się na przygotowaniu i wdrażaniu udoskonalonych polityk na rzecz ochrony środowiska, a także opracowaniu wspólnych rozwiązań dostosowanych do szczególnych warunków lokalnych.

Preferowane są projekty dotyczące terytoriów, które posiadają cenne zasoby przyrodnicze i regionów o złym stanie środowiska naturalnego, lub regionów wykazujących duży potencjał do odbudowy środowiska naturalnego (np. na miejskich obszarach przemysłowych, terenach poprzemysłowych, obszarach zdegradowanych rzek).

Następujące organizacje mogą ubiegać się o dofinansowanie:

• krajowe, regionalne i lokalne władze i instytucje publiczne,
• instytucje prywatne, w tym spółki prywatne, posiadające osobowość prawną,
• organizacje międzynarodowe, które działają na mocy prawa krajowego państwa członkowskiego UE lub (z ograniczeniami) na mocy prawa międzynarodowego.

Program dofinansowuje do 80% wydatków kwalifikowanych projektu. Środki są przyznawane na zasadzie konkursowej. Konkursy organizuje Wspólny Sekretariat zlokalizowany w Wiedniu. W Polsce informacji o programie udziela Krajowy Punkt Kontaktowy znajdujący się w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, w Departamencie Współpracy Terytorialnej, w Wydziale Współpracy Transnarodowej i Międzyregionalnej. Projekty zatwierdza międzynarodowy Komitet Monitorujący. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://www.interreg-central.eu/ oraz https://interreg.gov.pl/program-interreg-europa-srodkowa-2021-2027/.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

14.5. Interreg Region Morza Bałtyckiego (z udziałem Danii, Estonii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Polski, Szwecji, części Niemiec i części Norwegii)

Cały obszar Polski jest objęty działaniem programu. Wsparcie mogą uzyskać projekty, które są realizowane w międzynarodowym konsorcjum. W skład konsorcjum musi wchodzić minimum trzech partnerów z różnych krajów.

W celu szczegółowym 2.1. „Zrównoważone wody” dofinansowanie jest przeznaczone na współpracę w zakresie poprawy stanu wód i zrównoważonego zarządzania nimi. Program zachęca do wdrażania rozwiązań w celu zapobiegania i redukcji zanieczyszczeń wody. W ramach współpracy, mogą powstawać strategie, plany działania, narzędzia oraz nowe rozwiązania, które mogą być testowane, m.in. w oczyszczalniach ścieków. Działania mogą np. dostosować gospodarkę wodną do zmieniających się warunków klimatycznych (np. burze, powodzie, erozja wybrzeża) oraz do sezonowych zmian i obciążeń dla oczyszczalni ścieków. Projekty współpracy transnarodowej mogą wprowadzić i przetestować procedury usuwania składników odżywczych i substancji niebezpiecznych (np. farmaceutyki, mikroplastik) z dróg wodnych.

W celu szczegółowym 2.2. „Niebieska gospodarka” wsparcie jest przyznawane na działania w zakresie zrównoważonego wykorzystania wód słodkich i morskich. Działania mogą dotyczyć m.in. wprowadzania wspólnych norm środowiskowych oraz rozwiązań na statkach i w portach w celu odpowiedniego postępowania ze ściekami.

Następujące organizacje mogą ubiegać się o dofinansowanie:

• krajowe, regionalne i lokalne władze i instytucje publiczne,
• dostawcy infrastruktury, wyspecjalizowane agencje,
• instytucje prywatne posiadające osobowość prawną,
• organizacje pozarządowe.

Program dofinansowuje do 80% wydatków kwalifikowanych projektu. Środki są przyznawane na zasadzie konkursowej. Konkursy organizuje Wspólny Sekretariat zlokalizowany w Rostocku. W Polsce informacji o programie udziela Krajowy Punkt Kontaktowy znajdujący się w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, w Departamencie Współpracy Terytorialnej, w Wydziale Współpracy Transnarodowej i Międzyregionalnej. Projekty zatwierdza międzynarodowy Komitet Monitorujący. Szczegóły i aktualne informacje znajdują się na stronie internetowej Programu: https://interreg-baltic.eu/.

Instytucja zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

 

15. Międzynarodowe Instytucje Finansowe

Międzynarodowe Instytucje Finansowe oferują instrumenty wsparcia samorządów oraz przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych dla realizacji ich zadań w obszarze gospodarki wodno-ściekowej. Instytucje takie jak Europejski Bank Inwestycyjny, Bank Rozwoju Rady Europy oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju oferują: pożyczki krótko i długoterminowe, gwarancje, finansowanie łączone (pożyczki i pomoc bezzwrotna) oraz wsparcie eksperckie w zakresie przygotowania i wdrażania projektów inwestycyjnych.

 

15.1. Europejski Bank Inwestycyjny

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), jako Bank Unii Europejskiej, ale także bank klimatyczny, w sposób szczególny wspiera priorytety i polityki UE w tym zakresie. EBI oferuje:

• pożyczki bezpośrednie dla sektora publicznego (w tym przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych i samorządów). W przypadku pożyczek bezpośrednich minimalna kwota finansowania to 25 mln euro,
• finansowanie projektów w formule Partnerstwa Publiczno-Prywatnego,
• kredyty pośrednie oferowane z udziałem pośredniczących banków (np. Bank Gospodarstwa Krajowego, Bank Ochrony Środowiska).

Więcej informacji o ofercie znajduje się na stronie internetowej Banku pod adresem: https://www.eib.org/en/projects/country/poland.

 

15.2. Bank Rozwoju Rady Europy

Bank Rozwoju Rady Europy (BRRE) może finansować projekty, które przyczynią się do ochrony i poprawy środowiska, a tym samym poprawy warunków życia, w tym z zakresu np. oczyszczania i ochrony wód powierzchniowych i podziemnych; odkażania gleb i warstw wodonośnych; ochrony i rozwoju różnorodności biologicznej. Ponadto, biorąc pod uwagę znaczne skutki społeczne zagrożeń związanych z klimatem, takich jak fale upałów, pożary, susze i powodzie, BRRE koncentruje się na finansowaniu działań zwiększających odporność na zmiany klimatyczne zagrożonych populacji i wspieraniu reakcji społeczności na zmiany klimatyczne i inne katastrofy. Jest to zgodne z mandatem społecznym BRRE i stanowi odpowiedź na globalny apel skierowany do międzynarodowych banków rozwoju o zwiększenie wsparcia na rzecz adaptacji do zmiany klimatu, która cieszy się znacznie mniejszym zainteresowaniem i finansowaniem na arenie międzynarodowej niż łagodzenie zmiany klimatu. BRRE może sfinansować do 50% kosztów projektu. Stroną umowy pożyczkowej może być organ władzy samorządowej. Więcej informacji o ofercie znajduje się na stronie internetowej Banku pod adresem: https://coebank.org/.

 

15.3. Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju

Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) angażuje się w finansowanie projektów inwestycyjnych, w szczególności promujących zrównoważony rozwój oraz zieloną transformację. Zakres projektów, które Bank może wspierać jest szeroki, mogą to być projekty polegające na:

• finansowaniu ekspansji/modernizacji, w tym usprawnień w wykorzystywaniu zasobów,
• zmianach własnościowych: przejęcia, konsolidacja, prywatyzacja,
• partnerstwo publiczno-prywatne,
• finansowaniu płynnościowym.

Projekty, które EBOR może finansować w tym sektorze to: ponowne wykorzystanie wody, drenaż, rozwiązania przeciwpowodziowe, instalacja czujników i mierników, budowa nowych i modernizacja istniejących oczyszczalni ścieków, modernizacja i rozbudowa sieci, zakup i instalacja pomp i mierników w celu poprawy jakości, projekty dostosowujące do wymogów ochrony środowiska. EBOR oferuje zarówno finansowanie dłużne, jak i w postaci inwestycji kapitałowych. Zazwyczaj okres finansowania to 5-7 lat, ale wspiera również inwestycje o dłuższym horyzoncie czasowym, np. 20-letnie. Więcej informacji o ofercie znajduje się na stronie internetowej Banku pod adresem: https://www.ebrd.com/poland.html.