Komenda Główna
Państwowej Straży Pożarnej

Każdy kraj na świecie może poprosić Unię Europejską o pomoc w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (ang. Union Civil Protection Mechanism – UCPM), gdy skala sytuacji nadzwyczajnej przekracza jego możliwości samodzielnego reagowania.   
 
Jak to działa? Państwo dotknięte zagrożeniem przekazuje zapotrzebowanie do Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ang. Emergency Response Coordination Centre – ERCC). Informacja trafia do państw uczestniczących w Mechanizmie (zarówno kraje UE jak i inne kraje, które są częścią Mechanizmu, jak np. Turcja czy Ukraina), które mogą zaoferować odpowiednie siły, sprzęt, zespoły eksperckie lub pomoc rzeczową. Następnie zakres wsparcia jest uzgadniany z państwem wnioskującym, a Komisja Europejska koordynuje całą operację.
 
***
Polska również korzystała z tej formy solidarności – np. podczas powodzi w 2010 r. i w 2024 r., gdzie zgłoszone potrzeby dotyczyły głównie zapewnienia dodatkowych środków materialnych, będących wsparciem działań ratowniczych i usuwania skutków żywiołu.
 
Polski system ratowniczy, którego podstawę stanowi krajowy system ratowniczo-gaśniczy (KSRG), został zorganizowany tak, aby możliwe było sprawne przemieszczanie sił i środków pomiędzy powiatami i województwami z poziomu centralnego.
 
Dzięki temu w wielu sytuacjach braki występujące w jednym regionie mogą być szybko uzupełniane zasobami z innych części kraju. Nie wszystkie państwa dysponują jednak równie rozbudowanym i jednolicie skoordynowanym systemem, dlatego w przypadku dużych katastrof wsparcie międzynarodowe może mieć dla nich kluczowe znaczenie.
 
Kolejnym przykładem jest uruchomienie Mechanizmu po wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 r., w związku z napływem do naszego kraju osób szukających schronienia. W działania zaangażowane były m.in. Zespoły Ochrony Ludności UE (ang. European Union Civil Protection Team – EUCPT) celem wsparcia koordynacji pomocy dla uchodźców oraz koordynacji pomocy materialnej z całej Europy przeznaczonej na rzecz wsparcia humanitarnego Ukrainy.  
 
***
Mechanizm działa jednak nie tylko wtedy, gdy katastrofa już się wydarzy. Ważnym elementem jest również wcześniejsze przygotowanie i rozmieszczenie sił w regionach szczególnie narażonych na wystąpienie zagrożeń. Dlatego od 1 do 30 sierpnia 2026 r. w Hiszpanii prepozycjonowany będzie moduł GFFF (ang. Ground Forest Fire Fighting) Poland.
 
Oznacza to celowe, planowane przesunięcie zasobów ratowniczych na dany teren jeszcze przed wystąpieniem zagrożenia, tak, by być zdolnym do natychmiastowego podjęcia działań z miejsca stacjonowania.
 
GFFF Poland to wyspecjalizowana grupa strażaków przeznaczona do gaszenia pożarów lasów z ziemi, bez użycia pojazdów, działająca w trudnym terenie i wymagających warunkach. Posługują się głównie narzędziami ręcznymi i technikami wykorzystującymi ogień kontrolowany, służący do ograniczania rozprzestrzeniania się pożaru.
 
Łącznie w akcji weźmie udział 105 strażaków Państwowej Straży Pożarnej, pełniących służbę w trzech 35-osobowych zmianach. Po dotarciu do regionu Castilla-La Mancha grupa będzie pozostawała w pełnej gotowości do działań ratowniczo-gaśniczych przez cały okres pobytu i może zostać zadysponowana do akcji na żądanie strony hiszpańskiej. Zmiany zostaną przetransportowane przy pomocy samolotu wojskowego CASA oraz lotów komercyjnych.
 
 
Składy osobowe (wg stanu na 31.07.2026 r.) 
 
Zmiana I (1–11 sierpnia)

• KG PSP – 2 strażaków
• GFFF Poznań – 6 strażaków
• GFFF Wrocław – 13 strażaków
• GFFF Rzeszów –13 strażaków
• KP PSP Sochaczew – 1 strażak

 
Zmiana II (10–20 sierpnia)

• KG PSP – 1 strażak
• GFFF Poznań + KW PSP Poznań – 7 strażaków
• GFFF Olsztyn – 13 strażaków
• GFFF Łódź – 14 strażaków

 
Zmiana III (20–31 sierpnia)

• KG PSP – 2 strażaków
• GFFF Poznań – 6 strażaków
• GFFF Lublin – 12 strażaków
• GFFF Białystok – 12 strażaków
• KM PSP m.st. Warszawy – 1 strażak
• KW PSP Opole – 1 strażak
• ​GFFF Łódź – 1 strażak 

 
***
W 2026 r. jest to największa w historii operacja prepozycjonowania – obejmująca 777 strażaków z 14 państw europejskich rozmieszczonych w sześciu krajach wysokiego ryzyka: Hiszpanii, Portugalii, Francji, Włoszech, Grecji i na Cyprze.
 
Udział Polski w tym programie to znaczący wkład w europejski system bezpieczeństwa. Spośród państw kierujących w tym roku ratowników do prepozycjonowania Polska zajmuje drugie miejsce pod względem ich liczby – tuż po Rumunii oraz stanowi największy komponent strażaków z modułów GFFF.
 
Na początku maja 2026 r. wyznaczona grupa funkcjonariuszy PSP wchodzących w skład modułu GFFF Poland uczestniczyła w międzynarodowych ćwiczeniach „EU MODEX Portugalia 2026” – był to ostatni, kluczowy etap certyfikacji modułu GFFF Poland, którego celem było włączenie do Europejskiej Puli Ochrony Ludności (ang. European Civil Protection Pool – ECPP). 
 
W czerwcu 2026 r. moduł GFFF Poland otrzymał certyfikat włączenia do Europejskiej Puli Ochrony Ludności. Jest to potwierdzenie spełnienia standardów stawianych modułom ochrony ludności UE. 
 
***
Jak widać, zaplanowane kilka miesięcy wcześniej prepozycjonowanie w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności odpowiada na realne zagrożenia. Polscy strażacy trafią do kraju, w którym obecnie występuje wiele skomplikowanych i trudnych pożarów obszarów niezurbanizowanych, w tym terenów leśnych.
 
Nie jest to automatyczne skierowanie do każdego pożaru – polski moduł zostanie włączony do działań, gdy wystąpi taka potrzeba i zapadnie decyzja właściwych organów.
Dzięki takiemu rozwiązaniu czas reakcji może być znacznie krótszy, a strażacy z różnych państw mogą wspólnie działać według europejskich standardów, wymieniać doświadczenia i wzmacniać bezpieczeństwo mieszkańców całej Europy.
 
Doświadczenie zdobywane w warunkach śródziemnomorskich, przy wysokich temperaturach, trudnym ukształtowaniu terenu i dużej dynamice pożarów, przełoży się również na dalsze podnoszenie gotowości oraz kompetencji wykorzystywanych podczas działań w kraju.
 
Trzymamy mocno kciuki i życzymy powodzenia!