Narodowe Centrum Badań
i Rozwoju

Operator Komponentu Programu: ASCEND

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Gdańsk University of Technology

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Empa; Siloxene AG

Wartość projektu (PLN): 4470897,59

Wartość projektu (CHF): 996900,10

Kwota dofinansowania (PLN): 4357879,36 

Kwota dofinansowania (CHF): 971699,82

Czas realizacji projektu: 1.07.2025 - 31.12.2027            

Adres strony: mostwiedzy.pl

Opis projektu:

Projekt ma na celu opracowanie zrównoważonych materiałów nowej generacji do anod baterii litowo-jonowych, przewyższających właściwościami dotychczasowe połączenie krzemu i grafitu. Jego podstawą jest nowy materiał hybrydowy Si/Sn@SiOxCy, złożony z krzemu i cyny osadzonych w matrycy tlenowęgliku krzemu. Dzięki swojej unikalnej strukturze i właściwościom chemicznym stanowi on obiecującą alternatywę dla tradycyjnych anod. Tlenowęglik krzemu (SiOC), opracowany z wykorzystaniem innowacyjnej chemii szwajcarskiego partnera Siloxene AG, może pełnić rolę wytrzymałej matrycy aktywnej, stabilizującej nanocząsteczki (pół)metali, takich jak krzem czy cyna. Pierwiastki te mogą tworzyć stopy z litem, co pozwala magazynować znacznie większe ilości tego pierwiastka niż w przypadku konwencjonalnego grafitu. Problemem pozostają jednak duże zmiany objętości tych materiałów podczas cykli ładowania i rozładowania, które prowadzą do uszkodzeń strukturalnych i skrócenia żywotności baterii. Aby temu zapobiec, konieczne jest ich osadzenie w stabilnej, nanoporowatej strukturze zdolnej do absorbowania naprężeń wynikających z rozszerzalności materiału. Taką funkcję pełni bogata w węgiel matryca SiOxCy, otrzymywana w procesie ceramiki pochodzenia polimerowego (polymer-derived ceramics, PDC). Tworzy ona solidny materiał nośny, w którym nanocząstki metalu są równomiernie rozmieszczone i trwale unieruchomione. Dzięki temu nie tylko zapobiega uszkodzeniom mechanicznym, lecz także poprawia charakterystykę elektrochemiczną w porównaniu z klasycznymi anodami grafitowymi. Efektem prac będzie nowa generacja wysokowydajnych, trwałych i bardziej zrównoważonych anod do baterii litowo-jonowych.

Akronim: BreadBiotic

Operator Komponentu Programu: Rebread Alcohol & Beverages Sp. z o.o.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Eidgenössische Technische Hochschule Zürich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 3 831 526,52

Wartość projektu (CHF): 854 336,09

Kwota dofinansowania (PLN): 3 252 009,14

Kwota dofinansowania (CHF): 725 117,98

Czas realizacji projektu: 01.07.2025 – 30.06.2028

Adres strony: rebread.com

Opis projektu:

Projekt kierowany przez konsorcjum Rebread i Laboratorium Biotechnologii Systemów Żywnościowych (FSB) na Politechnice Federalnej w Zurychu, ma na celu pionierskie opracowanie probiotycznych i postbiotycznych napojów bezmlecznych, wykorzystujących nadwyżki chleba jako unikalny substrat wzrostowy do fermentacji. Podejście to integruje zasady mikrobiologii żywności, inżynierii żywności, badań nad mikrobiotą jelitową i biotechnologii, z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym, aby ograniczyć marnowanie żywności i promować zrównoważone praktyki żywieniowe.
Projekt przebiega w kilku etapach: początkowo, przekształcenie nadwyżek chleba w spójny substrat fermentacyjny obejmuje opracowanie zawiesin chlebowych zdolnych do podtrzymywania wzrostu szczepów probiotycznych. Szczepy te zostaną poddane rygorystycznej selekcji w celu wyłonienia najlepszych kandydatów o wysokiej wydajności biomasy na tym niekonwencjonalnym substracie, produkcji cząsteczek przeciwzapalnych oraz przeżywalności w środowisku jamy ustnej, żołądka i jelit. Kompleksowe badania pozwolą ocenić wpływ fermentowanych mieszanek – zarówno żywych probiotyków, jak i nieżywotnych postbiotyków – na mikrobiotę jelitową, podkreślając ich potencjał w łagodzeniu dysbiozy wywołanej stanem zapalnym.
Następnie działania skoncentrują się na opracowaniu napoju, który zachowa właściwości sensoryczne i stabilność, jednocześnie zachowując właściwości probiotyczne i postbiotyczne przez cały okres przydatności do spożycia.
Walidacja zostanie przeprowadzona w skali pilotażowej w warunkach produkcyjnych, aby zapewnić spójną jakość napoju i wykonalność.
Docelowo projekt ma na celu dostarczenie gotowego do wprowadzenia na rynek napoju bezmlecznego, który spełni oczekiwania konsumentów w zakresie innowacyjnych rozwiązań probiotycznych, promując poprawę zdrowia jelit i zrównoważone systemy żywnościowe, a jednocześnie pogłębiając wiedzę naukową na temat zastosowań probiotyków i postbiotyków w produkcji żywności i napojów.

Akronim: DEPOION

Operator Komponentu Programu: Sieć Badawcza Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Uniwersytet Nauk Stosowanych w Bernie, Szwajcarskie Federalne Laboratoria Materiałoznawstwa i Technologii

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: The Batteries Sp. z o.o

Wartość projektu (PLN): 4 462 565,15

Wartość projektu (CHF): 995 042,17

Kwota dofinansowania (PLN): 4 185 209,15

Kwota dofinansowania (CHF): 933 198,61

Czas realizacji projektu: 01.06.2025 - 31.05.2027

Adres strony: linkedin.com/company/lukasiewiczpit/

Opis projektu:

Produkcja baterii półprzewodnikowych i uzyskanie odpowiedniej wydajności ogniw ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju. Połączenie najnowocześniejszych badań z zachowaniem konkurencyjności rynkowej pomoże w osiągnięciu przełomu w zaawansowanych technologiach baterii półprzewodnikowych. W ogniwie baterii wydajność zależy nie tylko od materiału użytego do elektrolitu i elektrod (warstw), ale także od procesu produkcyjnego. Decydującą rolę odgrywają mikrostruktura, stechiometria, fazy i grubość elektrolitu. Zasadniczo najnowocześniejszy elektrolit stały jest zoptymalizowany pod kątem doskonałej przewodności jonowej, pomijalnej przewodności elektrycznej, gęstości, grubości od 1 do 2 μm oraz pomijalnych strat rezystancji styków na stykach. W tym projekcie produkcja warstw półprzewodnikowych i montaż ogniw są realizowane z wykorzystaniem nowatorskich metod, które w połączeniu mogą przynieść kolejny krok naprzód w dziedzinie energii odnawialnej. Współpraca między The Batteries Sp. z o.o. (polskim startupem) a partnerami akademickimi w Szwajcarii i Polsce, z uwzględnieniem konkretnej niszy rynkowej, pozwoli na rozwiązanie tego problemu. W tym projekcie udowodnimy, że połączenie technologii MAR-HiPIMS do osadzania cienkich warstw, laserowych metod obróbki do kształtowania warstw i usuwania niewykorzystanego materiału oraz nowatorskiej techniki szybkiego spiekania do wytwarzania tarcz stosowanych w metodach osadzania pozwoli uzyskać elektrolity o przewodności jonowej ~10-6 S cm-1. Oznacza to, że złożone metody produkcji zintegrowane z linią produkcyjną poprawią jakość elektrolitu i dostarczą ogniwo baterii o doskonałej wydajności, przekraczającej 5000 cykli.

Akronim: FEMTOSHAPE

Operator Komponentu Programu: Fluence Technology Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Bern University of Applied Sciences

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 484 395,02

Wartość projektu (CHF): 999 909,69

Kwota dofinansowania (PLN): 3 756 418,86

Kwota dofinansowania (CHF): 837 588,93

Czas realizacji projektu: 01.07.2025 - 31.12.2027

Adres strony: fluence.technology

Opis projektu:

Interakcja dielektryków i półprzewodników z ultrakrótkimi impulsami laserowymi jest bardzo złożona, obejmując wiele zjawisk, stanów przejściowych i dynamiki, które obejmują zakres od femtosekund dla absorpcji elektronów do mikrosekund dla relaksacji sieci. Efekty nieliniowe, takie jak jonizacja wielofotonowa (MPI), umożliwiają różne procesy laserowe, w tym modyfikację objętościową, wiercenie i cięcie materiałów o pasmach wzbronionych za pomocą ultrakrótkich impulsów. Optymalne czasy trwania impulsów, intensywności szczytowe i kształty impulsów czasowych zależą od szerokości pasma wzbronionego i materiałowo-specyficznych współczynników nieliniowych. Aby oddzielnie zająć się MPI i jonizacją lawinową, z ich odrębnymi stałymi czasowymi dla nagrzewania swobodnych elektronów w pasmie przewodnictwa, potrzebne są bardziej elastyczne kształty impulsów czasowych. Metody eksperymentalne, takie jak dyskretne nakładanie wielu impulsów przy użyciu rozdzielania kryształami dwójłomnymi i ponowne łączenie z określonymi opóźnieniami, przybliżają dostosowane kształty impulsów czasowych, ale brakuje im elastyczności dla zastosowań przemysłowych. Obecnie żaden przemysłowy system laserowy femtosekundowy nie oferuje gotowego rozwiązania dla zmiennych kształtów impulsów niezbędnych do bezpośredniego rozwoju procesów. Projekt Femtoshape ma na celu przezwyciężenie tych ograniczeń. Dzięki symulacjom interakcji ALPS zidentyfikuje najbardziej korzystne kształty impulsów czasowych dla konkretnych procesów i materiałów o pasmach wzbronionych. Fluence wdroży elastyczny generator kształtu impulsów do swoich źródeł laserowych. W pierwszej fazie projektu zostanie zrealizowane źródło laserowe z elastycznym opóźnieniem impulsów femtosekundowych i pikosekundowych. W drugiej fazie laser zostanie zainstalowany w laboratorium ALPS w celu walidacji doskonałej kontroli procesu dla zastosowań na rynku mikroelektroniki.

Akronim: IMAGEUP

Operator Komponentu Programu: Instytut Geodezji i Kartografii

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Gamma Earth Sarl

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 377 117,25

Wartość projektu (CHF): 975 989,39

Kwota dofinansowania (PLN): 3 977 718,85

Kwota dofinansowania (CHF): 886 933,38

Czas realizacji projektu: 01.05.2025-30.04.2028

Adres strony: igik.edu.pl/pl/nauka-i-badania/projekty-badawcze/projekt-image-up-2/

Opis projektu:

Celem projektu IMAGE-UP jest kalibracja i walidacja metody rekonstrukcji nadrozdzielczej, celem jej dalszego zastosowania do analiz dedykowanych trzem sektorom odbiorców: rolnictwu precyzyjnemu, zarządcom infrastruktury energetycznej oraz instytucjom zarządzającym przestrzenią miejską.
Rekonstrukcja nadrozdzielcza polega na zwiększeniu rozdzielczości przestrzennej dzięki zastosowaniu modeli matematycznych. Dzięki temu zabiegowi, uzyskujemy większą szczegółowość obrazu i jesteśmy w stanie monitorować obiekty znacznie mniejsze niż na obrazie wyjściowym. W projekcie zastosowana zostanie metoda rekonstrukcji nadrozdzielczej autorstwa firmy Gamma Earth ze Szwajcarii. Metoda umożliwia nawet 10-krotne zwiększenie rozdzielczości obrazów Sentinel 2. Oznacza to, że rozdzielczość oryginalnego obrazu wynosząca 10 m (piksel ma rozmiar 10 na 10 m), zostaje podniesiona do 1 – 2 m.
W projekcie przyjęto hipotezę, że rekonstrukcja nadrozdzielcza wpływa na prawdziwość/ dokładność odpowiedzi spektralnej obiektów rejestrowanej przez satelitę. Innymi słowy, obraz po rekonstrukcji nadrozdzielczej może zawierać błędne informacje o obiektach. Żeby oszacować błąd oraz przeprowadzić kalibrację tej metody, celem zniwelowania błędu do poziomu akceptowalnego przez odbiorców końcowych, przeprowadzona zostanie kalibracja obrazów wynikowych, czyli ponowne uczenie modelu dla dedykowanych obszarów zastosowania, tzw. use casów. Dzięki temu podniesiona zostanie dokładność rekonstrukcji, a zatem gotowe obrazy satelitarne uzyskają wyższą wartość analityczną.
Na podstawie przeprowadzonej kalibracji, a następnie walidacji – sprawdzeniu z udziałem użytkowników końcowych, dostarczone zostaną 3 algorytmy, dedykowane wspomnianym powyżej sektorom odbiorców. Ten zabieg pozwoli na zwiększenie zaufania odbiorców końcowych do tej metody, intensyfikacji wykorzystania programu Copernicus, a także przyczynienia się do osiągnięcia SDGs poprzez zastosowanie technologii opartych na EO.
Rezultaty projektu będą składać się z 4 nowych i komercyjnie opłacalnych kluczowych wyników: zatwierdzonej metody rekonstrukcji nadrozdzielczej oraz trzech algorytmów, opartych na tych danych, dedykowanych wskazanym sektorom. 

Akronim: IntraMotionOCT

Operator Komponentu Programu: Politechnika Wrocławska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Zaamigo AG

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 310 785,67

Wartość projektu (CHF): 961 199,08

Kwota dofinansowania (PLN): 3 967 877,63

Kwota dofinansowania (CHF): 884 739,03

Czas realizacji projektu: 01.10.2025-30.09.2027

Adres strony: 

Opis projektu:

Projekt ma na celu opracowanie pierwszego klinicznego skanera OCT do zastosowań stomatologicznych. To przełomowe urządzenie umożliwi szybkie, wysokorozdzielcze obrazowanie 3D powierzchni i struktur objętościowych w czasie poniżej jednej minuty, rozwiązując główne ograniczenia dotychczasowych prototypów OCT, takie jak wrażliwość na ruch, niska szybkość skanowania i brak dokładnych pomiarów metrycznych.
Badania skoncentrują się na zaprojektowaniu szybkiego systemu OCT, zdolnego do skanowania nawet ośmiokrotnie szybciej niż obecnie dostępne rozwiązania. Projekt obejmuje także miniaturyzację i integrację OCT z czujnikiem śledzenia pozycji opartym na sztucznej inteligencji. Kluczowym elementem będzie synchronizacja oraz interpolacja danych objętościowych OCT z danymi powierzchniowymi z ruchomego obiektu. Opracowane zostaną metody estymacji pozycji skanera na podstawie danych powierzchniowych oraz ich wykorzystania do korekcji zniekształceń ruchowych i uzyskania precyzyjnych, klinicznie użytecznych rekonstrukcji 3D.
Projekt realizowany jest we współpracy Politechniki Wrocławskiej (Polska) i firmy Zaamigo AG z Zurychu (Szwajcaria). Zespół z Wrocławia odpowiada za rozwój sprzętu OCT, bazując na doświadczeniu w systemach laserowych i optyce biomedycznej. Zaamigo wnosi kompetencje w zakresie AI, wizji komputerowej i obrazowania stomatologicznego.
Projekt przyniesie również istotny efekt społeczny. Dzięki szybkiej, dokładnej i nieinwazyjnej diagnostyce możliwe będzie wcześniejsze wykrywanie chorób jamy ustnej, obniżenie kosztów leczenia oraz poprawa dostępu do wysokiej jakości opieki stomatologicznej. Wyniki będą szeroko upowszechniane poprzez publikacje, konferencje oraz otwarte platformy, zgodnie z ideą otwartej nauki i międzynarodowej współpracy.

Akronim: MAUN

Operator Komponentu Programu: Sieć Badawcza Łukasiewicz-Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Inveel GmbH, The École Polytechnique Fédérale de Lausanne

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 483 994,61

Wartość projektu (CHF): 999 820,41

Kwota dofinansowania (PLN): 4 336 470,69

Kwota dofinansowania (CHF): 966 926,21

Czas realizacji projektu: 01.07.2025-30.06.2028

Adres strony: piap.lukasiewicz.gov.pl/badanie/projekt-maun

Opis projektu:

Projekt MAUN koncentruje się na opracowaniu inteligentnego systemu robotycznego zdolnego do generycznego chwytania obiektów oraz estymacji ich pozycji i orientacji przed, w trakcie i po chwycie. System wykorzystuje multimodalne bodźce, dane wizyjne oraz algorytmy AI. Bazą rozwiązania jest humanoidalna dłoń z nowatorską polimerową skórą wyposażoną w czujniki nacisku, temperatury i odległości.
W ramach projektu powstanie specjalistyczna biblioteka chwytów oraz zbiór danych, wspierane przez wirtualne środowisko symulacyjne. Dłoń zostanie zintegrowana z multimodalnymi sensorami i poddana testom laboratoryjnym na różnych obiektach. Trajektorie chwytania będą optymalizowane z udziałem człowieka poprzez teleoperację i śledzenie dłoni operatora.
Testy zostaną zautomatyzowane, a dłoń będzie pełnić rolę efektora w systemie robotycznym. Powstanie otwarty zbiór danych umożliwiający precyzyjną estymację pozycji obiektów, co zwiększy niezawodność manipulacji. Całość zostanie zweryfikowana pod kątem skuteczności chwytania i dokładności estymacji.

Akronim: MISAME

Operator Komponentu Programu: Cellis Sp. z o. o.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: University Hospital of Zürich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 474 466,41

Wartość projektu (CHF): 997 695,86

Kwota dofinansowania (PLN): 3 650 188,62

Kwota dofinansowania (CHF): 813 902,2

Czas realizacji projektu: 01.06.2025-31.05.2028

Adres strony: cellis.eu

Opis projektu:

Projekt koncentruje się na zbadaniu odpowiedzi immunologicznej na MDC-735 - innowacyjną terapię przeciwglejakową opartą na makrofagach - oraz na identyfikacji klinicznych i farmakodynamicznych markerów odpowiedzi u pacjentów z glejakiem. Markery te mają kluczowe znaczenie w badaniach klinicznych fazy I i II.
Glejak, wysoce agresywny nowotwór mózgu, charakteryzuje się złożonym mikrośrodowiskiem guza (TME). Nasza innowacyjna terapia makrofagowa (MDC-735) wykazuje wysoką skuteczność przeciwko glejakowi, nie tylko eliminując komórki nowotworowe, ale również aktywując układ immunologiczny, wywołując odpowiedź immunologiczną oraz pamięć immunologiczną. Kluczowe jest zidentyfikowanie biomarkerów wskazujących na pozytywną odpowiedź biologiczną na MDC-735. Obiecującymi biomarkerami są cytokiny produkowane w TME przez komórki układu odpornościowego oraz komórki nowotworowe, ze względu na możliwość nieinwazyjnego pobierania próbek, dynamicznego monitorowania oraz efektywność kosztową.
Obecnie stosowane metody leczenia, takie jak radioterapia, inicjują odpowiedzi immunologiczne, które korzystnie modulują TME i promują „immunogenną śmierć komórek”, co wiąże się z uwalnianiem cytokin prozapalnych odgrywających kluczową rolę w rekrutacji limfocytów T, stanowiąc wskaźnik pozytywnej odpowiedzi terapeutycznej.
Projekt ten jest kluczowy dla oceny wyników wczesnej fazy badań klinicznych (First in Human), obejmującej niewielką grupę pacjentów. Wykazanie istotnych rezultatów klinicznych jest na tym etapie trudne, gdyż głównym celem jest ustalenie bezpieczeństwa terapii. Biomarkery wskazujące na potencjalną skuteczność zwiększają atrakcyjność oraz wartość terapii.​​

Akronim: MOBIALD

Operator Komponentu Programu: Centrum Badań i Rozwoju Technologii dla Przemysłu S.A.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: EMPA, Swiss Laboratories of Materials Science and Technology, Laboratory for Mechanics of Materials and Nanostructures

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie; MeasLine Sp. z o.o.

Wartość projektu (PLN): 4 646 320.32

Wartość projektu (CHF): 1 036 015.05

Kwota dofinansowania (PLN): 4 478 140.32

Kwota dofinansowania (CHF): 998515.05

Czas realizacji projektu: 01.04.2025-31.03.2027

Adres strony: cbrtp.pl/projekty/mobile-ald-system-for-in-vacuo-surface-science-measurements-mobiald

Opis projektu:

Projekt MOBIALD ma na celu dostarczenie rozwiązania pozwalającego na badanie mechanizmów reakcji powierzchniowych związanych z procesami osadzania warstw atomowych z fazy gazowej (ALD) przy użyciu plazmy, dzięki zastosowaniu mobilnego systemu ALD. 
Główne założenia projektu:
1. MOBIALD dostarczy demonstrator mobilnego systemu ALD z możliwością transferu próbek w próżni (in-vacuo) do badań w wysokiej i ultrawysokiej próżni (HV/UHV) – zarówno w krajowych jak i międzynarodowych laboratoriach specjalistycznych.
2. Projekt dostarczy dowodów pomiarów w zakresie nauki o powierzchni przeprowadzonych przy użyciu demonstratora mobilnego systemu ALD.
Pomiary właściwości powierzchni obejmują spektroskopię absorpcyjną w zakresie promieniowania rentgenowskiego (fluorescencję rentgenowską oraz pomiar całkowitego prądu elektronowego) realizowaną w polskim ośrodku synchrotronowym SOLARIS przez polskiego partnera AGH, a także badania spektroskopii fotoelektronów rentgenowskich (XPS) prowadzone na aparaturze laboratoryjnej AGH.
Cele naukowe obejmują charakterystykę nukleacji i wczesnych etapów wzrostu tlenków Al₂O₃, ZnO i Cu na powierzchniach metalicznych i hydroksylowanych, a w szczególności – sposób oraz zakres adsorpcji i chemisorpcji prekursorów gazowych ALD po każdym pół-cyklu sekwencyjnie dostarczanych gazów. Pomiar ten dostarczy informacji na temat kluczowych aspektów interfejsu oraz rosnącej warstwy, takich jak: stan chemiczny i elektronowy atomów oraz skład pierwiastkowy.
Projekt MOBIALD realizuje swoje główne cele dzięki konsorcjum łączącemu komplementarne kompetencje w następujących obszarach:
a) Symulacje reaktorów ALD w zakresie równomiernej temperatury i laminarnego przepływu gazów – szwajcarski partner badawczy EMPA,
b) Kontrola procesów gazowych i plazmowych ALD oraz bezpieczeństwo – polski partner badawczy CBRTP,
c) Badania powierzchni – polski partner badawczy AGH,
d) Projektowanie i wykonanie reaktorów procesowych – polski partner przemysłowy MeasLine.

Akronim: PIC4MIR

Operator Komponentu Programu: AIROPTIC SP Z O.O.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu:  CSEM - The Swiss Centre for Electronics and Microtechnology; LIGENTEC    S.A.

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 5 325 933,25

Wartość projektu (CHF): 1 187 552

Kwota dofinansowania (PLN): 4 380 105,35

Kwota dofinansowania (CHF): 976 655,67

Czas realizacji projektu: 01.06.2025-31.05.2027

Adres strony: Airoptic

Opis projektu: 

Przemysł przetwórczy wymaga szybkich i dokładnych pomiarów gazów do sterowania procesami i zarządzania emisjami. Niezawodne, wydajne i ekonomiczne czujniki, dostępne w masowej produkcji, są pilnie potrzebne do pomiarów terenowych w czasie rzeczywistym. Spektroskopia bezpośrednia z wykorzystaniem przestrajalnych diod laserowych (TLD) stała się złotym standardem w przemysłowym pomiarze gazów ze względu na swoją szybkość, dokładność i czułość. Obszar średniej podczerwieni (MIR) (~3,3 µm) charakteryzuje się silną absorpcją wielu gazów, w tym węglowodorów (metan, CO₂, CO), lotnych związków organicznych (LZO), tlenków siarki i tlenków azotu. Brakuje jednak kompaktowych, szeroko przestrajalnych i niedrogich laserów MIR; obecne rozwiązania opierają się na wielu laserach, co zwiększa ich rozmiar, koszt i złożoność.

Projekt PIC4MIR ma na celu opracowanie zminiaturyzowanego, przestrajalnego lasera MIR w temperaturze pokojowej poprzez konwersję emisji lasera telekomunikacyjnego na zakres MIR za pomocą nieliniowych procesów optycznych na małym chipie. Lasery telekomunikacyjne oferują dojrzałą, ekonomiczną technologię o wąskiej szerokości pasma, dużej mocy i szerokim zakresie przestrajania, ale ich nieliniowe systemy konwersji częstotliwości są nieporęczne i nieefektywne. Projekt PIC4MIR proponuje stworzenie modułu konwersji częstotliwości z wykorzystaniem zaawansowanych fotonicznych układów scalonych (PIC), łączących nieliniowe możliwości cienkowarstwowych niobianów litu (TFLN) z niskostratnymi układami PIC z azotku krzemu.

Udana demonstracja modułu PIC4MIR zaowocowałaby powstaniem kompaktowego, wielofunkcyjnego czujnika, znacznie obniżającego koszty wdrożenia i eksploatacji w zastosowaniach takich jak kontrola spalania, wychwytywanie dwutlenku węgla i monitorowanie czystości paliwa wodorowego w warunkach przemysłowych.

Akronim: QCVCSEL

Operator Komponentu Programu: Politechnika Łódzka

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: ETH Zurich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki; Politechnika Wrocławska; Airoptic Spółka z oo

Wartość projektu (PLN): 4 761 756,29

Wartość projektu (CHF): 1 061 754,43

Kwota dofinansowania (PLN): 4 481 456,29

Kwota dofinansowania (CHF): 999 254,43

Czas realizacji projektu: 01.09.2025-31.08.2028

Adres strony:

Opis projektu:

W zakresie spektralnym średniej podczerwieni (MIR), obejmującym długości fal od 3 do 30 μm, wiele cząsteczek wykazuje silne linie absorpcyjne. Zminiaturyzowane optyczne sensory gazów oparte na spektroskopii absorpcyjnej w MIR są idealne do zastosowań przemysłowych, środowiskowych i medycznych. Niezbędne dla tych sensorów są kompaktowe, energooszczędne lasery pracujące w trybie jednomodowym. Najlepszym rozwiązaniem pozostają obecnie lasery kaskadowe kwantowe (QCL), w których emisja wymuszona zachodzi w wyniku przejść elektronowych w paśmie przewodnictwa. Jednak QCL wymagają wysokich gęstości prądu progowego (≥0,5 kA/cm²) i odprowadzają znaczną moc w postaci ciepła (rzędu kilku watów), co utrudnia ich wykorzystanie w aplikacjach przenośnych. Aby obniżyć prąd progowy w konwencjonalnych laserach półprzewodnikowych opartych na rekombinacji elektron–dziura, stosuje się konfigurację lasera VCSEL. VCSEL-e oferują emisję jednomodową, niewielkie rozmiary i wysoką gęstość integracji. Konfiguracja ta nie była jednak możliwa w przypadku QCL ze względu na regułę wyboru dla przejść międzypasmowych, która wymaga, aby pole elektryczne modu optycznego było prostopadłe do płaszczyzny studni kwantowych. W niniejszym projekcie zostanie po raz pierwszy zrealizowany QC VCSEL od czasu, gdy trzydzieści lat temu Jerome Faist i współpracownicy zademonstrowali pierwszy QCL. QC VCSEL będzie wyposażony w podfalową siatkę zintegrowaną z QCL jako jedno ze zwierciadeł, co umożliwi zarówno emisję wymuszoną, jak i rezonans światła w osi pionowej. Takie rozwiązanie łączy zalety VCSEL-i i QCL-i, zapewniając emisję jednomodową w zakresie MIR z wysokiej jakości wiązką o profilu Gaussa, minimalną dywergencją oraz prądem progowym dziesięciokrotnie niższym niż w obecnych QCL. Celem jest wykorzystanie QC VCSEL jako spójnego źródła światła w systemie analizatora gazów Airoptic, co umożliwi opracowanie ekonomicznych i energooszczędnych źródeł laserowych w średniej podczerwieni dla masowych zastosowań w detekcji gazów.

Akronim: SWIRLS

Operator Komponentu Programu: Politechnika Wrocławska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Swiss Federal Institute of Technology Zurich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Wojskowa Akademia Techniczna; VIGO Photonics S.A.

Wartość projektu (PLN): 4 644 714,85

Wartość projektu (CHF): 1 035 657,07

Kwota dofinansowania (PLN): 4 367 568,28

Kwota dofinansowania (CHF): 973 860,21

Czas realizacji projektu: 01.10.2025-30.09.2028

Adres strony: SWIRLS

Opis projektu:

Projekt SWIRLS (Sensitive Wideband Infrared Laser Spectroscopy, Wysokoczuła szerokopasmowa spektroskopia laserowa w podczerwieni) ma na celu opracowanie nowej klasy urządzeń optycznych do szybkiej, szerokopasmowej i wysokorozdzielczej spektroskopii laserowej w zakresie średniej podczerwieni, gdzie substancje lotne o negatywnym wpływie na żywe organizmy i jakość powietrza mają swoje unikalne szczegóły absorpcyjne. Do tego celu wykorzystane będą kwantowe lasery kaskadowe z modulacją mikrofalową oraz nowe detektory na bazie supersieci typu II.

Akronim: Sph4Polym

Operator Komponentu Programu: Alpha Powders Sp. z o.o.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: 

1. OST University of Applied Sciences of Eastern Switzerland
2. ROWAK AG

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 5 521 895,26

Wartość projektu (CHF): 1 231 246,71

Kwota dofinansowania (PLN): 4 484 196,2

Kwota dofinansowania (CHF): 999 865,36

Czas realizacji projektu: 01.10.2025 - 31.03.2028 (30 miesięcy)

Adres strony: alphapowders

Opis projektu:

Projekt Sph4Polym to polsko-szwajcarska inicjatywa badawcza mająca na celu transformację proszków polimerowych dla technologii przyrostowych, w szczególności selektywnego spiekania laserowego, dzięki wykorzystaniu reaktora SphereNANO opracowanego przez firmę Alpha Powders. Technologia ta stosuje sferoidyzację, czyli krótką obróbkę termiczną, która przekształca nieregularne cząstki w formy sferyczne, poprawiając ich płynność i gęstość upakowania bez degradacji materiału. Łącząc innowację Alpha Powders z wiedzą naukową OST University i możliwościami przemysłowymi ROWAK AG, projekt ma na celu ograniczenie zależności od kosztownych, wysokoemisyjnych proszków PA12. Obejmuje on rozwój nowych kompozytów proszkowych poprzez technikę in-flight microcompounding, dostosowanie reaktora do proszków wysokotopliwych, walidację jego zastosowania do recyklingu zużytego PA12 oraz skalowanie produkcji do poziomu instalacji pilotażowej. Projekt potrwa 30 miesięcy od 1 października 2025 roku, a jego celem jest osiągnięcie gotowości komercyjnej na poziomie TRL 9, obniżenie kosztów oraz zmniejszenie śladu środowiskowego, przy jednoczesnym wkładzie w realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju.

Akronim: CHITOCARE

Operator Komponentu Programu: Uniwersytet Gdański

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: University of Zurich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Politechnika Gdańska; KAEM Maria Krystyna Krupska 

Wartość projektu (PLN): 4 482 169.75

Wartość projektu (CHF): 999 413.51

Kwota dofinansowania (PLN): 4 391 989.75

Kwota dofinansowania (CHF): 979 305.59

Czas realizacji projektu: 01.11.2025-30.09.2028 (36 miesięcy)

Adres strony: -

Opis projektu:

Globalny rynek opatrunków na rany cukrzycowe dynamicznie rośnie, co jest spowodowane coraz większą częstością występowania cukrzycy i związanych z nią powikłań. W 2023 roku jego wartość oszacowano na 11,09 miliarda USD, a przewiduje się, że przy rocznej stopie wzrostu (CAGR) wynoszącej 7,36%, do 2030 roku osiągnie 18,25 miliarda USD (Fortune Business Insights). Około 15% osób z cukrzycą cierpi na przewlekłe rany. Głównym problemem jest słabe krążenie krwi, które prowadzi do martwicy tkanek oraz opóźnionego gojenia z powodu niewystarczającego dostarczania składników odżywczych i tlenu. Dlatego głównym celem projektu CHITOCARE jest opracowanie zaawansowanych opatrunków na rany, które poprawią unaczynienie, przyciągną komórki macierzyste i jednocześnie zmniejszają stan zapalny. Aby to osiągnąć, bioaktywne peptydy pro-angiogenne (stymulujące tworzenie naczyń), ukierunkowujące komórki macierzyste i przeciwzapalne zostaną włączone w nowatorskie rusztowania na bazie chitozanu (PCH). Rusztowania te zostaną usieciowane za pomocą opatentowanej, ekologicznej technologii, co pozwoli na uzyskanie dwóch odrębnych form: opatrunku w postaci hydrożelu oraz sprayu. Obie formy przejdą kompleksową charakterystykę fizykochemiczną oraz rygorystyczne testy in vitro i in vivo. Początkowe prace skupią się na projektowaniu i syntezie peptydów, które promują angiogenezę i regenerację oraz polaryzują makrofagi do fenotypu M2. Ponadto zostaną opracowane techniki sterylizacji i pakowania gotowego produktu, aby zapewnić powtarzalną produkcję i umożliwić rejestrację zgodną z zasadami GMP do końca projektu. W rezultacie projektu powstaną przystępne cenowo, skuteczne i łatwe w użyciu opatrunki w formie hydrożelu i sprayu, przeznaczone do leczenia ran cukrzycowych. Sercem metodologii CHITOCARE jest połączenie syntezy chemicznej, hodowli komórkowej i testów na zwierzętach z najnowocześniejszą technologią opatrunkową, w celu oceny aktywności biologicznej nowych peptydów i białek w stymulowaniu angiogenezy. Dzięki interdyscyplinarnemu konsorcjum czołowych badaczy z dziedzin chemii medycznej, inżynierii chemicznej, biologii komórkowej i regeneracyjnej, projekt CHITOCARE wpisze się w innowacje dotyczące leczenia ran cukrzycowych.

Akronim: HydroProCera

Operator Komponentu Programu: Politechnika Warszawska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Empa - The Swiss Federal Laboratories for Materials Science and Technology

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie; Instytut Energetyki - Państwowy Instytut Badawczy

Wartość projektu (PLN): 4 542 010

Wartość projektu (CHF): 1 012 756,42

Kwota dofinansowania (PLN): 4 477 750

Kwota dofinansowania (CHF): 998 428,02

Czas realizacji projektu: 01.08.2025 - 31.07.2028

Adres strony: ch.pw.edu.pl

Opis projektu:

Wzrost liczby ludności na świecie i postępujące uprzemysłowienie idą w parze ze stale wzrastającym zapotrzebowaniem na energię. Podstawowym problemem produkcji energii z paliw kopalnych jest znacząca emisja gazów cieplarnianych, przede wszystkim CO2, co powoduje istotne szkody środowiskowe. Amoniak, o dużej objętościowej gęstości energii wydaje się być potencjalnym kandydatem do zastosowania go w roli magazynu wodoru. Można go w łatwy sposób rozłożyć do mieszaniny gazów o zaw. 75% H2 i 25% N2, dzięki czemu czysty wodór jest wytwarzany przy zerowej emisji CO2. Amoniak wykorzystuje się powszechnie jako surowiec w wielkoskalowej produkcji nawozów mineralnych, dzięki czemu infrastruktura i technologie jego transportu i magazynowania są bardzo dobrze rozwinięte. Celem projektu jest rozwój technologii wytwarzania materiałów o wysokiej entropii, jako aktywnych katalizatorów osadzanych na stabilnych nośnikach ceramicznych, wykorzystywanych w katalitycznym rozkładzie amoniaku - kluczowym etapie procesu odzysku wodoru z cząsteczki NH3. Projekt pozwoli określić, czy możliwe jest katalityczne wytwarzanie wodoru z amoniaku przy niższym całkowitym wydatku energetycznym, niż przy użyciu elektrolizera stałotlenkowego. Wysoka entropia zastosowanych wodorotlenków typu LDH (layered double hydroxides),  czyli materiałów o strukturze dawsonitu, pozwoli na ulokowanie w ich strukturach kationów aktywnych w reakcji rozkładu amoniaku. Badane katalizatory zostaną osadzone na porowatych mikrokulach ceramicznych otrzymanych metodą odlewania zwaną drop casting oraz na ceramicznych podłożach porowatych uformowanych metodą druku 3D direct ink writing (DIW). W ramach projektu przewidziane jest opracowanie i zbudowanie urządzenia do wytwarzania w skali ćwierćtechnicznej wyżej wymienionych ceramicznych nośników katalizatorów, a następnie przeprowadzenie długoterminowych testów katalitycznych w dużym reaktorze laboratoryjnym potwierdzających aktywność katalityczną opracowanych materiałów.

Akronim: MOLCAR

Operator Komponentu Programu: Politechnika Warszawska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Politechnika Federalna w Lozannie

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Fuel Cell Poland FCP

Wartość projektu (PLN): 4 634 194,82

Wartość projektu (CHF): 1 033 311,36

Kwota dofinansowania (PLN): 4 432 162,82

Kwota dofinansowania (CHF): 988 263,20

Czas realizacji projektu: 01.07.2025 - 30.06.2028

Adres strony: itc.pw.edu.pl/Projekty/MOLCAR-Swiss-Funds

Opis projektu:

Celem projektu jest opracowanie i przetestowanie zintegrowanego systemu produkcji wodoru i paliw syntetycznych z wykorzystaniem elektrolizera węglanowego (MCE), zasilanego energią słoneczną oraz gazami procesowymi pochodzącymi z reformingu biogazu. Proponowane rozwiązanie stanowi innowacyjny element technologii power-to-liquid, w której nadwyżki energii odnawialnej (CSP i PV) przekształcane są w wysokoenergetyczne paliwa syntetyczne, możliwe do magazynowania i wykorzystania w dowolnym czasie.
W technologii MCE biogaz jest poddawany procesowi reformingu, a uzyskana mieszanina gazów (zawierająca głównie H₂, CO i CO₂) kierowana jest do elektrolizera węglanowego. Tam zachodzi elektrochemiczna separacja CO₂ oraz wzbogacenie strumienia w wodór. Praca elektrolizera w trybie endotermicznym pozwala na bezpośrednie wykorzystanie energii cieplnej pochodzącej ze słońca – dostarczanej przez wysokotemperaturową pętlę z solami stopionymi – co znacząco obniża zapotrzebowanie na energię elektryczną i zwiększa ogólną sprawność procesu. Szacuje się, że efektywność elektryczna przekroczy 100%, a koszt produkcji e-paliw będzie nawet o 30% niższy niż w przypadku klasycznych elektrolizerów.
Modułowa konstrukcja stosu MCE umożliwia skalowanie systemu i integrację wielu jednostek w celu budowy większych instalacji produkcyjnych. Dzięki temu technologia może być elastycznie dostosowana do zapotrzebowania użytkownika końcowego oraz warunków eksploatacji. Co istotne, technologia MCE pozwala na budowę urządzeń o mocach rzędu kilkunastu kilowatów i więcej, co odróżnia ją od większości dostępnych obecnie na rynku ogniw paliwowych pracujących w skali sub-kilowatowej.
Projekt obejmuje opracowanie koncepcji, projekt techniczny, budowę oraz testy prototypu systemu klasy 12 kW. Jego wyniki posłużą do dalszej optymalizacji i komercjalizacji systemów opartych na MCE, z możliwością ich zastosowania w przemyśle, energetyce rozproszonej oraz jako elastyczne magazyny energii wodorowej i nośników e-fuels w gospodarce neutralnej klimatycznie.

Operator Komponentu Programu: ASCEND

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Gdańsk University of Technology

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Empa - Swiss Federal Laboratories for Materials Science and Technology, Siloxene AG

Wartość projektu (PLN): 4470897,59

Wartość projektu (CHF): 996900,10

Kwota dofinansowania (PLN): 4357879,36 

Kwota dofinansowania (CHF): 971699,82

Czas realizacji projektu: 1.07.2025 - 31.12.2027            

Adres strony: mostwiedzy.pl

Opis projektu:

Projekt koncentruje się na stworzeniu nowej generacji materiałów do anod baterii litowo-jonowych – takich, które mogą prześcignąć obecnie stosowane połączenia krzemu i grafitu. Kluczem jest tu innowacyjny materiał hybrydowy Si/Sn@SiOxCy, w którym nanocząstki krzemu i cyny są „zatopione” w stabilnej, węglowo krzemionkowej matrycy.
Dlaczego to takie obiecujące? Krzem i cyna potrafią magazynować znacznie więcej litu niż tradycyjny grafit. Podczas ładowania baterii tworzą one stopy z litem, co otwiera drogę do znacznie większej pojemności. Jednak te materiały mają też swoją wadę: podczas cykli ładowania i wyładowania ich objętość potrafi zmieniać się nawet kilkukrotnie. Tak gwałtowne „puchnięcie” i kurczenie prowadzi do pękania struktury anody, a w efekcie – szybszej degradacji baterii.
Tutaj wkracza tlenowęglik krzemu (SiOC), wytwarzany dzięki nowatorskiej chemii opracowanej przez firmę Siloxene AG. Może on pełnić rolę wytrzymałej, nanoporowatej matrycy, która działa jak elastyczny pancerz: stabilizuje metaliczne nanocząstki i pochłania naprężenia powstające podczas pracy baterii. Matryca SiOxCy jest otrzymywana w procesie tworzenia ceramiki pochodzenia polimerowego (polymer-derived ceramics, PDC), dzięki czemu ma wysoką zawartość węgla, równomierne rozmieszczenie nanocząstek i solidną, a jednocześnie elastyczną strukturę.
Tak zbudowany materiał nie tylko chroni anodę przed uszkodzeniami mechanicznymi, lecz także poprawia jej parametry elektrochemiczne. W praktyce oznacza to baterie o większej pojemności, dłuższej żywotności i lepszej stabilności pracy – a wszystko to przy bardziej zrównoważonym podejściu do technologii akumulatorowych.
Efektem projektu ma być więc nowa generacja wysokowydajnych i trwałych anod, które mogą wyznaczyć kolejny kierunek rozwoju baterii litowo jonowych.

Akronim: BreadBiotic

Operator Komponentu Programu: Rebread Alcohol & Beverages Sp. z o.o.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Eidgenössische Technische Hochschule Zürich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 3 831 526,52

Wartość projektu (CHF): 854 336,09

Kwota dofinansowania (PLN): 3 252 009,14

Kwota dofinansowania (CHF): 725 117,98

Czas realizacji projektu: 01.07.2025 – 30.06.2028

Adres strony: rebread.com

Opis projektu:

Jak niewykorzystany chleb może posłużyć do produkcji napoju wspierającego zdrowie jelit?

Każdego dnia na świecie marnują się ogromne ilości chleba. Tymczasem to, co zwykle staje się odpadem, może stać się wartościowym składnikiem… nowoczesnych napojów probiotycznych. Taki właśnie cel przyświeca projektowi realizowanemu przez Rebread oraz Laboratorium Biotechnologii Systemów Żywnościowych (FSB) na Politechnice Federalnej w Zurychu.

Naukowcy chcą stworzyć bezmleczne napoje probiotyczne i postbiotyczne oparte na fermentacji nadwyżek pieczywa. To pionierskie podejście łączy wiedzę z mikrobiologii żywności, inżynierii, biotechnologii oraz badań nad mikrobiotą jelitową, a jednocześnie wpisuje się w ideę gospodarki o obiegu zamkniętym.

Pierwszym etapem prac jest zamiana suchego, niepotrzebnego chleba w odpowiednie „środowisko” dla bakterii probiotycznych. Aby to zrobić, naukowcy tworzą specjalne zawiesiny chlebowe, które dostarczają mikroorganizmom wszystkich składników potrzebnych do wzrostu.

Potem rozpoczyna się selekcja. Badacze testują różne szczepy probiotyczne, zwracając uwagę na to:

• które z nich najlepiej rosną na bazie chleba,
• które produkują korzystne, przeciwzapalne związki,
• które potrafią przetrwać trudne warunki panujące w jamie ustnej, żołądku i jelitach.

To właśnie zdolność „przejścia” przez cały układ pokarmowy decyduje o skuteczności probiotyków.

Kolejny krok polega na sprawdzeniu, jak powstałe mieszanki probiotyczne i postbiotyczne wpływają na mikrobiotę jelitową. Bakterie w naszych jelitach odgrywają kluczową rolę w trawieniu, odporności, a nawet w regulacji stanów zapalnych.

Naukowcy chcą ustalić, czy fermentowane mieszanki z chleba mogą: poprawiać równowagę bakteryjną (tzw. eubiozę), zmniejszać negatywne skutki stanów zapalnych, wspierać zdrowie jelit na co dzień, To szczególnie ważne w kontekście coraz częściej występujących problemów trawiennych i chorób związanych z dysbiozą jelitową.

Kiedy najlepsze szczepy i proces fermentacji zostaną już wybrane, badacze przechodzą do części, która najbardziej interesuje przyszłych konsumentów: opracowania finalnego napoju.

Pracują nad tym, aby powstały produkt dobrze smakował, był stabilny i bezpieczny, zachował właściwości probiotyczne i postbiotyczne przez cały czas przechowywania.

Następnie receptura zostanie przetestowana w warunkach zbliżonych do prawdziwej produkcji, aby sprawdzić, czy napój można łatwo i powtarzalnie wytwarzać na większą skalę.

Efektem badań ma być nowatorski, bezmleczny napój probiotyczny, który:

• wspiera zdrowie jelit,
• powstaje w sposób zrównoważony,
• wykorzystuje produkty, które normalnie stałyby się odpadem,
• odpowiada na rosnące zainteresowanie żywnością funkcjonalną.

Zdrowie jelit i mniej marnowania żywności – dwa cele w jednym projekcie - to przykład, jak nauka, technologia i troska o środowisko mogą wspólnie tworzyć przyszłość żywności.

Akronim: DEPOION

Operator Komponentu Programu: Sieć Badawcza Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Uniwersytet Nauk Stosowanych w Bernie, Szwajcarskie Federalne Laboratoria Materiałoznawstwa i Technologii

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: The Batteries Sp. z o.o

Wartość projektu (PLN): 4 462 565,15

Wartość projektu (CHF): 995 042,17

Kwota dofinansowania (PLN): 4 185 209,15

Kwota dofinansowania (CHF): 933 198,61

Czas realizacji projektu: 01.06.2025 - 31.05.2027

Adres strony: linkedin.com/company/lukasiewiczpit/

Opis projektu:

Baterie metalowo-jonowe to takie, w których energia jest magazynowana dzięki przemieszczaniu się jonów metalu między dwiema elektrodami. Podczas ładowania jony przemieszczają się w kierunku jednej elektrody, a przy rozładowaniu wracają do drugiej, a elektrony przepływają przez zewnętrzny obwód, wytwarzając prąd. Takie ogniwa są szeroko wykorzystywane np. w urządzeniach przenośnych i pojazdach elektrycznych.

Istotnym czynnikiem wyznaczającym kierunki rozwoju materiałów stosowanych w bateriach metalowo-jonowych  jest zwiększenie ich bezpieczeństwa. Jednym z rozwiązań będących odpowiedzią na to wyzwanie jest zmiana typu elektrolitu, czyli substancji umożliwiającej przemieszczanie jonów (np. litu) między elektrodami w baterii, z ciekłego (stosowanego powszechnie) na stały. Wtedy zwiększenie bezpieczeństwa może nastąpić poprzez ograniczenie wycieku i palności, a także umożliwienie pracy baterii w podwyższonej temperaturze.

Projekt DEPOION skupia się na opracowaniu technologii wytwarzania warstw takiego przewodnika jonowego (elektrolitu stałego), która pozwoli m.in. na:

• Skrócenie czasu wytwarzania baterii
• Wydajną pracę baterii (warstwa musi dobrze przewodzić jony)
• Długą żywotność baterii i szybkie ładowanie.

W tym celu w pracach badawczych partnerzy wykorzystują zaawansowane techniki, takie jak:

• FAST/SPS → szybkie spiekanie tarcz z materiału na bazie przewodnika jonowego (materiał z tarczy służy do nanoszenia cienkich warstw metodą MAR‑HiPIMS)
• MAR‑HiPIMS → nanoszenie cienkich warstw przewodnika jonowego, umożliwiających przepływ jonów między elektrodami
• Precyzyjna obróbka laserowa → nadanie finalnego kształtu warstwom

W  projekcie zostanie wykazane, że połączenie wskazanych powyżej zaawansowanych technik wytwarzania przyczyni się do poprawy jakości przewodnika jonowego oraz pozwoli na uzyskanie baterii o wysokiej wydajności, charakteryzującej się długą żywotnością.

Akronim: FEMTOSHAPE

Operator Komponentu Programu: Fluence Technology Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Bern University of Applied Sciences

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 484 395,02

Wartość projektu (CHF): 999 909,69

Kwota dofinansowania (PLN): 3 756 418,86

Kwota dofinansowania (CHF): 837 588,93

Czas realizacji projektu: 01.07.2025 - 31.12.2027

Adres strony: fluence.technology

Opis projektu:

Wyobraź sobie laser, który działa tak szybko, że jego „błyśnięcie” trwa femtosekundę – to jedna biliardowa część sekundy! Właśnie w tak ekstremalnych skalach czasowych zachodzi fascynująca interakcja między światłem a materiałami, takimi jak dielektryki i półprzewodniki. Proces ten jest złożony: od błyskawicznej absorpcji energii przez elektrony po znacznie wolniejszą relaksację struktury sieci krystalicznej, która może trwać nawet mikrosekundy.

Kluczową rolę odgrywają tu zjawiska nieliniowe takie, jak jonizacja wielofotonowa (MPI). Dzięki nim możliwe jest wiercenie, cięcie czy modyfikacja wnętrza materiałów, które normalnie są „odporne” na światło, tzn. są całkiem przezroczyste, albo jedynie w wyniku absorpcji lekko się grzeją. Aby jednak w pełni wykorzystać potencjał takich procesów, trzeba precyzyjnie dobrać parametry impulsów: ich czas trwania, kształt i intensywność. To nie jest proste, bo każdy materiał reaguje inaczej.

Dotychczasowe metody, jak łączenie wielu impulsów z różnymi opóźnieniami, pozwalały jedynie w przybliżeniu kształtować profil czasowy emisji lasera. W przemyśle brakowało elastycznych rozwiązań, które umożliwiłyby pełną kontrolę nad tym procesem. Tu wkracza projekt Femtoshape. Jego celem jest stworzenie technologii, która pozwoli kształtować impulsy laserowe tak, by idealnie pasowały do konkretnego materiału i zastosowania – np. do bardzo wydajnej obróbki półprzewodników w mikroelektronice.

Jak to działa? Najpierw symulacje w laboratorium ALPS wskażą, jakie kształty impulsów są najbardziej efektywne. Następnie firma Fluence opracuje generator, który wprowadzi tę elastyczność do przemysłowych źródeł laserowych. W pierwszej fazie powstanie system umożliwiający kontrolę opóźnień między impulsami femtosekundowymi i pikosekundowymi. W drugiej – technologia trafi do laboratorium, gdzie zostanie przetestowana w realnych procesach produkcyjnych.

Efekt? Precyzyjna i wysoce wydajna obróbka materiałów w skali mikro- i nanometrów, otwierająca nowe możliwości w elektronice i fotonice. To krok w stronę przyszłości, w której światło stanie się narzędziem o niespotykanej dotąd finezji.

Akronim: IMAGEUP

Operator Komponentu Programu: Instytut Geodezji i Kartografii

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Gamma Earth Sarl

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 377 117,25

Wartość projektu (CHF): 975 989,39

Kwota dofinansowania (PLN): 3 977 718,85

Kwota dofinansowania (CHF): 886 933,38

Czas realizacji projektu: 01.05.2025-30.04.2028

Adres strony: igik.edu.pl/pl/nauka-i-badania/projekty-badawcze/projekt-image-up-2/

Opis projektu:

Jak poprawić ostrość zdjęć satelitarnych? Projekt IMAGE-UP w praktyce

Zdjęcia satelitarne to potężne źródło informacji, ale ich rozdzielczość często ogranicza szczegółowość analiz. Projekt IMAGE-UP ma na celu przełamanie tej bariery dzięki technologii rekonstrukcji nadrozdzielczej. Co to oznacza? W skrócie – zwiększenie rozdzielczości obrazu za pomocą zaawansowanych modeli matematycznych. Dzięki temu możemy „wyostrzyć” zdjęcia i zobaczyć obiekty znacznie mniejsze niż w oryginalnym obrazie.

W projekcie wykorzystana zostanie metoda opracowana przez szwajcarską firmę Gamma Earth, która potrafi nawet 10-krotnie zwiększyć rozdzielczość obrazów Sentinel-2. Oznacza to, że piksel o rozmiarze 10 × 10 metrów może zostać zmniejszony do zaledwie 1–2 metrów. To ogromny skok w jakości danych!

Istnieje jednak pewien problem: czy taki „poprawiony” obraz zachowuje prawdziwe informacje o obiektach? Może się zdarzyć, że rekonstrukcja wprowadzi błędy w odpowiedzi spektralnej, czyli w tym, jak satelita „widzi” kolory i materiały. Dlatego IMAGE-UP zakłada kalibrację i walidację tej metody – czyli sprawdzenie jej dokładności i dostosowanie do konkretnych zastosowań.

Projekt skupi się na trzech obszarach: rolnictwie precyzyjnym, zarządzaniu infrastrukturą energetyczną oraz planowaniu przestrzeni miejskiej. Dla każdego z nich powstaną dedykowane algorytmy, które zapewnią najwyższą jakość danych. Efekt? Większe zaufanie użytkowników, lepsze wykorzystanie programu Copernicus i realny wkład w realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs).

Rezultatem IMAGE-UP będą cztery kluczowe produkty: zatwierdzona metoda rekonstrukcji nadrozdzielczej oraz trzy algorytmy dopasowane do potrzeb odbiorców. Dzięki nim zdjęcia satelitarne staną się jeszcze bardziej wartościowym narzędziem w analizie i zarządzaniu naszą przestrzenią.

Akronim: IntraMotionOCT

Operator Komponentu Programu: Politechnika Wrocławska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Zaamigo AG

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 310 785,67

Wartość projektu (CHF): 961 199,08

Kwota dofinansowania (PLN): 3 967 877,63

Kwota dofinansowania (CHF): 884 739,03

Czas realizacji projektu: 01.10.2025-30.09.2027

Adres strony: 

Opis projektu:

Przełom w diagnostyce stomatologicznej – pierwszy kliniczny skaner OCT

Wyobraź sobie urządzenie, które w mniej niż minutę tworzy trójwymiarowy, niezwykle szczegółowy obraz zębów i tkanek jamy ustnej – bez bólu, bez promieniowania, całkowicie nieinwazyjnie. Tym właśnie zajmuje się projekt, którego celem jest opracowanie pierwszego klinicznego skanera OCT (Optical Coherence Tomography) dla stomatologii.

Dlaczego to takie ważne? Dotychczasowe prototypy OCT miały poważne ograniczenia: były wrażliwe na ruch, działały wolno i nie zapewniały dokładnych pomiarów. Nowe rozwiązanie ma to zmienić – skaner będzie nawet osiem razy szybszy niż obecne systemy, a dodatkowo zostanie zminiaturyzowany i wyposażony w inteligentny czujnik śledzenia pozycji oparty na sztucznej inteligencji. Dzięki temu możliwe będzie synchronizowanie danych objętościowych z ruchomym obiektem i korekcja zniekształceń, co przełoży się na precyzyjne, klinicznie użyteczne rekonstrukcje 3D.

Projekt realizowany jest we współpracy Politechniki Wrocławskiej i szwajcarskiej firmy Zaamigo AG. Zespół z Wrocławia odpowiada za rozwój sprzętu OCT, bazując na doświadczeniu w optyce biomedycznej, a Zaamigo wnosi wiedzę z zakresu sztucznej inteligencji i obrazowania stomatologicznego.

Efekt? Szybsza, dokładniejsza i nieinwazyjna diagnostyka, która pozwoli wcześniej wykrywać choroby jamy ustnej, obniżyć koszty leczenia i zwiększyć dostęp do wysokiej jakości opieki stomatologicznej. Wyniki projektu będą szeroko udostępniane w duchu otwartej nauki – poprzez publikacje, konferencje i platformy online.

Akronim: MAUN

Operator Komponentu Programu: Sieć Badawcza Łukasiewicz-Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Inveel GmbH, The École Polytechnique Fédérale de Lausanne

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 483 994,61

Wartość projektu (CHF): 999 820,41

Kwota dofinansowania (PLN): 4 336 470,69

Kwota dofinansowania (CHF): 966 926,21

Czas realizacji projektu: 01.07.2025-30.06.2028

Adres strony: piap.lukasiewicz.gov.pl/badanie/projekt-maun

Opis projektu:

Robotyczna dłoń, która „czuje” – projekt MAUN

Wyobraź sobie robota, który potrafi nie tylko zobaczyć obiekt, ale także go wyczuć — jego kształt, temperaturę, odległość, a nawet delikatne zmiany nacisku podczas chwytu. Na tym właśnie skupia się projekt MAUN, którego celem jest stworzenie inteligentnego systemu robotycznego zdolnego do precyzyjnego, uniwersalnego chwytania przedmiotów i oceniania ich położenia zarówno przed, w trakcie, jak i po manipulacji.

W centrum projektu znajduje się humanoidalna dłoń wyposażona w nowatorską, polimerową „skórę”. Nie jest to zwykła powłoka — zawiera czujniki nacisku, temperatury i odległości, które pozwalają robotowi „czuć” otoczenie w sposób zbliżony do ludzkiego. W połączeniu z kamerami i multimodalnymi sensorami system może analizować obiekty za pomocą wielu zmysłów jednocześnie.

Aby robot nie musiał uczyć się wszystkiego od zera, w projekcie powstanie specjalistyczna biblioteka chwytów — zestaw ruchów i konfiguracji dłoni dopasowanych do różnych typów obiektów. Towarzyszyć jej będzie duży zbiór danych, również generowanych w środowisku symulacyjnym. To właśnie te dane pozwolą systemowi AI podejmować decyzje o sposobie chwytania czy przesuwania przedmiotów.

Jednym z elementów procesu jest teleoperacja — robot obserwuje i naśladuje ruchy dłoni operatora. Dzięki temu może uczyć się optymalnych trajektorii chwytu od człowieka.
Po fazie uczenia, system przejdzie do w pełni zautomatyzowanych testów. Robotyczna dłoń stanie się efektorem w większym układzie robotycznym, a badacze ocenią, jak skutecznie potrafi chwytać i manipulować różnymi obiektami.

Ważną częścią projektu jest również stworzenie otwartego zbioru danych do precyzyjnej estymacji pozycji i orientacji przedmiotów. Pozwoli on poprawić niezawodność systemów manipulacji — zarówno w projekcie MAUN, jak i w przyszłych rozwiązaniach opracowywanych przez społeczność naukową i przemysł.
Co to oznacza w praktyce?

Połączenie czujników dotyku, wizji komputerowej i algorytmów AI pozwoli stworzyć robota, który nie tylko „wie”, co chwyta, ale także rozumie, jak to robić najlepiej. Taka technologia może znaleźć zastosowanie w:
•    robotyce przemysłowej,
•    logistyce,
•    opiece nad osobami starszymi,
•    robotach serwisowych,
•    a także w robotyce humanoidalnej przyszłości.

MAUN to krok w stronę robotów, które potrafią manipulować obiektami z ludzką precyzją — i robią to w sposób inteligentny, świadomy i bezpieczny.

Akronim: MISAME

Operator Komponentu Programu: Cellis Sp. z o. o.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: University Hospital of Zürich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 4 474 466,41

Wartość projektu (CHF): 997 695,86

Kwota dofinansowania (PLN): 3 650 188,62

Kwota dofinansowania (CHF): 813 902,2

Czas realizacji projektu: 01.06.2025-31.05.2028

Adres strony: cellis.eu

Opis projektu:

Projekt skupia się na zrozumieniu, jak organizm pacjenta reaguje na MDC‑735 – innowacyjną terapię przeciwko glejakowi opartą na makrofagach. Są to komórki odpornościowe pełniące rolę naturalnych obrońców organizmu, które w ramach tej metody są odpowiednio zmodyfikowane aby zwalczać nowotwór. Kluczowym celem naukowców jest identyfikacja biomarkerów, czyli biologicznych sygnałów świadczących o tym, że pacjent pozytywnie reaguje na leczenie. Jest to kluczowe w pierwszych etapach badań klinicznych, aby zapewnić pacjentom bezpieczeństwo i precyzyjnie monitorować skuteczność nowej terapii.

Glejak to jeden z najbardziej agresywnych nowotworów mózgu. Jego mikrośrodowisko jest niezwykle złożone i pełne komórek, które działają immunosupresyjnie - potrafią skutecznie hamować działanie układu odpornościowego. MDC‑735 zaprojektowano tak, aby przełamać te mechanizmy obronne guza i „przeprogramować” to środowisko. Terapia nie tylko eliminuje komórki nowotworowe, ale także reaktywuje naturalną odpowiedź immunologiczną. Dodatkowo indukuje tzw. pamięć immunologiczną, która może chronić chorych przed nawrotem nowotworu.

Aby zweryfikować skuteczność terapii, zespół poszukuje biomarkerów, które szybko i wiarygodnie potwierdzą odpowiedź organizmu na leczenie. Szczególnie obiecujące w tej roli są cytokiny – białka sygnałowe wytwarzane w mikrośrodowisku guza zarówno przez komórki nowotworowe, jak i odpornościowe. Ich poziom można monitorować w sposób nieinwazyjny, wielokrotnie i relatywnie niskim kosztem, co czyni je idealnym narzędziem do śledzenia postępów terapii w czasie rzeczywistym.

Warto zauważyć, że nawet stosowane aktualnie standardowe metody leczenia, takie jak radioterapia, wywołują reakcję odpornościową, która może korzystnie modyfikować mikrośrodowisko guza. Indukują one tzw. immunogenną śmierć komórek – proces, w którym obumierające komórki nowotworowe uwalniają cytokiny prozapalne. Cząsteczki te przyciągają limfocyty T, kluczowe komórki niszczące nowotwór. Obecność tych komórek w guzie to zazwyczaj dowód na to, że pacjent pozytywnie odpowiada na leczenie..

Projekt ten ma kluczowe znaczenie, ponieważ dotyczy fazy First-in-Human – pierwszego podania leku pacjentom. Na tym etapie, przy niewielkiej liczbie pacjentów, trudno o twarde dowody skuteczności klinicznej. Właśnie dlatego tak cenne są wiarygodne biomarkery, które mogą wcześnie zasygnalizować korzyści terapeutyczne. Ich precyzyjna identyfikacja, nie tylko pozwoli zrozumieć mechanizm działania MDC‑735, ale także znacząco zwiększy potencjał rozwojowy terapii w kolejnych fazach badań.

Akronim: MOBIALD

Operator Komponentu Programu: Centrum Badań i Rozwoju Technologii dla Przemysłu S.A.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: EMPA, Swiss Laboratories of Materials Science and Technology, Laboratory for Mechanics of Materials and Nanostructures

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie; MeasLine Sp. z o.o.

Wartość projektu (PLN): 4 646 320.32

Wartość projektu (CHF): 1 036 015.05

Kwota dofinansowania (PLN): 4 478 140.32

Kwota dofinansowania (CHF): 998515.05

Czas realizacji projektu: 01.04.2025-31.03.2027

Adres strony: cbrtp.pl/projekty/mobile-ald-system-for-in-vacuo-surface-science-measurements-mobiald

Opis projektu:

Projekt MOBIALD powstał z myślą o lepszym zrozumieniu tego, co dzieje się na samych powierzchniach materiałów podczas osadzania warstw atomowych (ALD), czyli jednej z najbardziej precyzyjnych metod nanoszenia ultracienkich powłok. Procesy te często wykorzystują plazmę, a reakcje zachodzące w ich trakcie trwają ułamki sekund i odbywają się w warunkach, których zwykłe urządzenia badawcze nie są w stanie łatwo uchwycić. MOBIALD proponuje na to nowatorskie rozwiązanie: mobilny system ALD, który można przemieścić bezpośrednio do wyspecjalizowanych laboratoriów i tam badać powierzchnie bez kontaktu z  atmosferą.

Najważniejszym rezultatem projektu ma być demonstrator mobilnego reaktora ALD, który umożliwia przenoszenie próbek in‑vacuo, czyli w próżni, prosto do aparatury badawczej pracującej w wysokiej lub ultrawysokiej próżni (HV/UHV). Dzięki temu naukowcy w Polsce i za granicą mogą analizować powierzchnie materiałów w ich „naturalnym”, niezakłóconym stanie – co jest kluczowe do zrozumienia mechanizmów reakcji, nie zakłóconych oddziaływaniem z powietrzem.

Projekt zakłada dostarczenie twardych dowodów pomiarowych, które potwierdzą, że mobilny system ALD naprawdę działa i umożliwia prowadzenie wysokiej klasy badań powierzchni.

Pomiary obejmują:

• spektroskopię absorpcyjną promieniowania rentgenowskiego w synchrotronie SOLARIS (XAS: fluorescencja i całkowity prąd elektronowy),
• spektroskopię fotoelektronów rentgenowskich (XPS) na aparaturze AGH.

Tego typu techniki pozwalają zobaczyć, jakie atomy znajdują się na powierzchni i jak oddziaływują ze sobą po każdym etapie procesu ALD.

Naukowcy skupiają się na jednym z najbardziej kluczowych, a jednocześnie najmniej zrozumianych etapów ALD: nukleacji, czyli inicjacji wzrostu warstwy atomowej.
Badania dotyczą tlenków Al₂O₃, ZnO i CuO rosnących na czystych i hydroksylowanych powierzchniach różnych materiałów.

To właśnie w pierwszych tzw. pół‑cyklach ALD decyduje się:

• jak dobrze prekursory gazowe wiążą się z powierzchnią,
• czy reagują chemicznie (chemisorpcja), czy raczej oddziaływują fizycznie (adsorpcja),
• jakie atomy i wiązania pojawiają się na interfejsie.

Informacje te mają ogromne znaczenie dla kontroli końcowych właściwości powłok – od elektroniki, przez fotowoltaikę, po materiały ochronne.

Projekt MOBIALD powstał dzięki współpracy partnerów o bardzo zróżnicowanych, ale wzajemnie uzupełniających się kompetencjach:

• EMPA (Szwajcaria) – symulacje reaktorów ALD, analiza przepływów gazów i stabilności temperatury,
• CBRTP (Polska) – kontrola przebiegu procesów gazowych i oddziaływania plazmy oraz bezpieczeństwo pracy reaktorów,
• AGH (Polska) – zaawansowane badania powierzchni technikami XAS i XPS,
• MeasLine (Polska) – projektowanie i budowa reaktorów procesowych.

Wspólnie tworzą system, który umożliwia przeniesienie badań ALD na zupełnie nowy poziom – bardziej mobilny, elastyczny i precyzyjny niż dotychczas.

Akronim: PIC4MIR

Operator Komponentu Programu: AIROPTIC SP Z O.O.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu:  CSEM - The Swiss Centre for Electronics and Microtechnology; LIGENTEC    S.A.

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 5 325 933,25

Wartość projektu (CHF): 1 187 552

Kwota dofinansowania (PLN): 4 380 105,35

Kwota dofinansowania (CHF): 976 655,67

Czas realizacji projektu: 01.06.2025-31.05.2027

Adres strony: Airoptic

Opis projektu: 

PIC4MIR – Nowa generacja miniaturowych laserów do pomiaru gazów

W nowoczesnym przemyśle przetwórczym każdy ułamek sekundy ma znaczenie. Aby prowadzić procesy technologiczne bezpiecznie i efektywnie, potrzebne są szybkie i dokładne pomiary gazów — zarówno tych będących surowcem, jak i potencjalnie szkodliwych emisji. Najlepiej, gdy pomiary można wykonywać w czasie rzeczywistym, bez użycia dużych, kosztownych urządzeń i skomplikowanej obsługi.

Dziś złotym standardem w detekcji gazów są systemy oparte na spektroskopii z wykorzystaniem przestrajalnych diod laserowych (TDL). Działają szybko, mają dużą czułość i potrafią precyzyjnie „wyłapać” nawet niewielkie stężenia gazów w powietrzu. Najbardziej interesujący jest dla nich obszar średniej podczerwieni (MIR) – region, w którym wiele gazów (jak metan, dwutlenek węgla, tlenki azotu czy lotne związki organiczne) silnie pochłania promieniowanie. To idealne warunki do ich skutecznej detekcji.

Problem w tym, że obecnie dostępne lasery MIR są duże, drogie i zwykle wymagają stosowania kilku źródeł światła na raz. To podnosi koszty i komplikuje pracę urządzeń.

PIC4MIR stawia na inteligentne połączenie dwóch światów. Zamiast projektować kolejne kosztowne lasery MIR, naukowcy proponują wykorzystać lasery telekomunikacyjne na bliskiej podczerwnieni – tanie, wydajne i bardzo dobrzerozwinięte  technologicznie – i dokonac konwersji czestotliwości światła na zakres średniej podczerwieni za pomocą nieliniowych zjawisk optycznych.

Klucz leży w nowoczesnych fotonicznych układach scalonych (PIC), czyli miniaturowych „chipach optycznych”, które mogą kierować, wzmacniać i przetwarzać światło podobnie jak układy elektroniczne przetwarzają prąd. PIC4MIR łączy w takim chipie dwie technologie:

• cienkowarstwowy niobian litu (TFLN) – materiał o doskonałych właściwościach nieliniowych, idealny do konwersji częstotliwości,
• azotek krzemu (SiN) – tworzący niskostratne, stabilne i wydajne układy fotoniczne.

W efekcie powstaje ultra‑kompaktowy moduł, który przyjmie światło z lasera telekomunikacyjnego i „przełoży” je na zakres MIR – w sposób szybki, precyzyjny i tani.

Jeśli demonstrator PIC4MIR odniesie sukces, rynek zyska kompaktowy i wielofunkcyjny czujnik gazów, który można łatwo instalować nawet w trudnych warunkach przemysłowych. Taki sensor mógłby znacznie obniżyć koszty monitoringu, a przy tym oferować jakość pomiarów charakterystyczną dla dużych, laboratoryjnych systemów badawczych.

Przykładowe zastosowania obejmują:

• optymalizację procesów spalania,
• kontrolę emisji przemysłowych,
• wychwytywanie i analizę CO₂,
• monitorowanie czystości paliwa wodorowego,
• szybkie testy jakości gazów w zakładach chemicznych i petrochemicznych.

W praktyce oznacza to tańsze, bardziej niezawodne i powszechnie dostępne czujniki, które mogą realnie usprawnić pracę wielu gałęzi przemysłu.

Akronim: QCVCSEL

Operator Komponentu Programu: Politechnika Łódzka

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: ETH Zurich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki; Politechnika Wrocławska; Airoptic Spółka z oo

Wartość projektu (PLN): 4 761 756,29

Wartość projektu (CHF): 1 061 754,43

Kwota dofinansowania (PLN): 4 481 456,29

Kwota dofinansowania (CHF): 999 254,43

Czas realizacji projektu: 01.09.2025-31.08.2028

Adres strony:

Opis projektu:

W świecie zaawansowanej optoelektroniki średnia podczerwień (MIR), obejmująca fale od 3 do 30 mikrometrów, jest czymś w rodzaju „supermocy” – to właśnie w tym zakresie wiele cząsteczek gazów pozostawia wyjątkowo wyraźne „odciski palców” w postaci silnych linii absorpcyjnych. Dzięki temu MIR jest idealnym obszarem widma do wykrywania gazów w przemyśle, ochronie środowiska czy medycynie.

Aby jednak z takiej „supermocy” skorzystać, potrzebne są bardzo specyficzne lasery: małe, energooszczędne i emitujące precyzyjną, jednomodową wiązkę. Niestety, dokładnie takich obecnie brakuje.

Najlepsze dostępne źródła światła w MIR to dziś kaskadowe lasery kwantowe (quantum cascade laser - QCL). Są jedynymi laserami pozwalającymi na wydajna emisję w tym zakresie długości fal, ale mają też poważne wady:

• wymagają bardzo wysokiego prądu progowego rzędu setek miliamperów,
• generują dużo ciepła — często kilka watów,
• przez to trudno stosować je w urządzeniach przenośnych i zasilanych bateryjnie.

W efekcie czujniki gazów bazujące na QCL są zbyt duże, zbyt gorące i zbyt energochłonne, by trafić do masowych zastosowań.

W klasycznych laserach półprzewodnikowych świetnym sposobem na obniżenie poboru mocy elektrycznej jest zastosowanie architektury VCSEL (Vertical‑Cavity Surface‑Emitting Laser). VCSEL‑e:

• emitują światło prostopadle do powierzchni chipu,
• są bardzo małe,
• działają jednomodowo,
• świetnie nadają się do miniaturyzacji.

Problem polega na tym, że w QCL‑ach taka konstrukcja… nie działa. Wynika to z fizyki przejść kwantowych zachodzących w ich strukturach, które wymagają, by pole elektryczne modu optycznego posiadało określoną polaryzację względem warstw aktywnych. Przez ostatnie 30 lat, odkąd Jerome Faist z zespołem wynalazł pierwszy QCL, nikt nie znalazł dobrego sposobu na stworzenie „QCL‑owej” wersji VCSEL‑a.

W opisywanym projekcie po raz pierwszy ma powstać QC VCSEL — laser, który łączy zalety QCL i VCSEL w jednym urządzeniu. Kluczem jest zastosowanie podfalowej siatki, zintegrowanej z QCL i pełniącej rolę jednego z luster rezonatora. Dzięki temu możliwa będzie:

• emisja światła w osi pionowej (jak w VCSEL),
• zachowanie mechanizmu emisji charakterystycznego dla QCL,
• stabilna, jednomodowa wiązka o profilu Gaussa,
• bardzo mała dywergencja wiązki,
• prąd progowy nawet dziesięciokrotnie niższy niż w obecnych QCL.

To technologiczne połączenie dwóch wcześniej niekompatybilnych światów.

Głównym celem jest zastosowanie QC VCSEL jako źródła światła w przemysłowym analizatorze gazów firmy Airoptic. Miniaturowy, precyzyjny laser MIR pozwoli zbudować:

• tańsze w produkcji i eksploatacji czujniki,
• energooszczędne i przenośne urządzenia,
• rozwiązania nadające się do masowego wdrożenia.

Taki laser może całkowicie odmienić świat sensorów gazowych — sprawiając, że zaawansowana spektroskopia absorpcyjna MIR stanie się dostępna na szeroką skalę, nie tylko w dużych laboratoriach czy zakładach przemysłowych.

Akronim: SWIRLS

Operator Komponentu Programu: Politechnika Wrocławska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Swiss Federal Institute of Technology Zurich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Wojskowa Akademia Techniczna; VIGO Photonics S.A.

Wartość projektu (PLN): 4 644 714,85

Wartość projektu (CHF): 1 035 657,07

Kwota dofinansowania (PLN): 4 367 568,28

Kwota dofinansowania (CHF): 973 860,21

Czas realizacji projektu: 01.10.2025-30.09.2028

Adres strony: SWIRLS

Opis projektu:

W powietrzu, którym oddychamy, unoszą się dziesiątki związków chemicznych — od zupełnie nieszkodliwych po takie, które mogą negatywnie wpływać na zdrowie ludzi i środowisko. Aby wykrywać je szybko i z dużą dokładnością, potrzebne są narzędzia, które potrafią „zajrzeć” w unikalne sygnatury optyczne tych substancji. Właśnie na tym skupia się projekt SWIRLS (Sensitive Wideband Infrared Laser Spectroscopy), którego celem jest stworzenie nowej klasy urządzeń do wyjątkowo czułej, szerokopasmowej spektroskopii laserowej.

Większość lotnych związków chemicznych — w tym wiele toksycznych gazów i zanieczyszczeń — ma swoje charakterystyczne linie absorpcyjne właśnie w zakresie średniej podczerwieni (MIR). Można to porównać do zestawu „kodów kreskowych”, dzięki którym każda cząsteczka zdradza swoją tożsamość. Jeśli dysponujemy precyzyjnym laserem działającym w odpowiedniej części widma, jesteśmy w stanie wykryć nawet bardzo niewielkie ilości danej substancji.

Aby osiągnąć czułość potrzebną do takich pomiarów, SWIRLS wykorzystuje kwantowe lasery kaskadowe (QCL). To jedne z najnowocześniejszych źródeł światła w MIR, znane ze swojej stabilności i możliwości pracy na wielu różnych długościach fal. Projekt idzie jednak krok dalej — QCL‑e będą dodatkowo modulowane mikrofalowo, co pozwoli uzyskać szerokie pasmo pomiarowe i bardzo wysoką rozdzielczość, a jednocześnie znacznie przyspieszyć skanowanie widma.

Szybki i szerokopasmowy laser to tylko połowa sukcesu. Równie ważny jest detektor zdolny do wychwycenia subtelnych zmian światła po przejściu przez badany gaz. SWIRLS wykorzysta tu nowe detektory oparte na supersieciach typu II — strukturach składających się z bardzo cienkich warstw materiałów półprzewodnikowych. Takie supersieci potrafią rejestrować sygnały w MIR z wyjątkowo wysoką czułością, a jednocześnie pracować szybciej niż tradycyjne detektory.

Dzięki połączeniu zaawansowanych QCL z mikrofalową modulacją oraz supersieciowych detektorów, SWIRLS dąży do stworzenia systemu, który:

• błyskawicznie analizuje skład mieszanin gazów,
• obejmuje szeroki zakres widma,
• dostarcza precyzyjnych i szczegółowych widm absorpcyjnych,
• pozwala wykrywać nawet bardzo małe stężenia szkodliwych substancji.

Takie urządzenia mogą mieć ogromne znaczenie w:

• monitorowaniu jakości powietrza,
• szybkim wykrywaniu toksycznych substancji,
• diagnostyce medycznej (np. analiza oddechu),
• kontroli procesów przemysłowych i bezpieczeństwa.

Akronim: Sph4Polym

Operator Komponentu Programu: Alpha Powders Sp. z o.o.

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: 

1. OST University of Applied Sciences of Eastern Switzerland
2. ROWAK AG

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: -

Wartość projektu (PLN): 5 521 895,26

Wartość projektu (CHF): 1 231 246,71

Kwota dofinansowania (PLN): 4 484 196,2

Kwota dofinansowania (CHF): 999 865,36

Czas realizacji projektu: 01.10.2025 - 31.03.2028 (30 miesięcy)

Adres strony: alphapowders

Opis projektu:

Druk 3D z proszków polimerowych to jedna z najszybciej rozwijających się technologii produkcji — pozwala tworzyć skomplikowane, lekkie i trwałe elementy bez konieczności stosowania form czy skomplikowanych narzędzi. Jednak jej rozwój hamuje jedno ograniczenie: wysoka cena oraz duży ślad środowiskowy proszków, zwłaszcza najczęściej używanego PA12. Projekt Sph4Polym ma to zmienić.

To wspólna inicjatywa polskich i szwajcarskich badaczy, której celem jest opracowanie nowej generacji proszków polimerowych do technologii przyrostowych, szczególnie selektywnego spiekania laserowego (SLS). Kluczem do tego ma być innowacyjna technologia sferoidyzacji opracowana przez firmę Alpha Powders. Polega ona na krótkim, precyzyjnym traktowaniu proszku wysoką temperaturą w reaktorze SpheroNANO. Dzięki temu nieregularne ziarna proszku przekształcają się w gładkie, sferyczne mikrokulki — a to z kolei poprawia ich płynność, jednorodność i gęstość upakowania, bez ryzyka degradacji materiału.

Ale to dopiero początek. Projekt łączy tę technologię z wiedzą naukowców z OST University of Applied Sciences i doświadczeniem przemysłowym ROWAK AG, aby osiągnąć kilka kluczowych celów:

• Tworzenie nowych, bardziej dostępnych kompozytów proszkowych - poprzez technikę in‑flight microcompounding badacze będą w stanie łączyć różne polimery już w trakcie procesu sferoidyzacji, tworząc zupełnie nowe materiały o specjalnych właściwościach.
• Adaptacja technologii do proszków wysokotopliwych. Nie wszystkie polimery łatwo poddają się obróbce termicznej — dlatego konieczne jest dostosowanie reaktora SpheroNANO do trudniejszych tworzyw, aby poszerzyć zakres materiałów dostępnych dla druku 3D.
• Recykling zużytego PA12. Zużyte proszki z procesów SLS często trafiają do odpadów. Projekt zakłada ich reaktywację i odzyskanie dzięki sferoidyzacji, co pozwoli ograniczyć koszty i zmniejszyć wpływ produkcji na środowisko.
• Przygotowanie do skalowania technologii. Aby przygotować rozwiązanie do komercjalizacji, wnioski z badań zostaną wykorzystane do opracowania strategii skalowania i przedstawienia planu (roadmapy) skalowania.

Ambicją projektu Sph4Polym jest osiągnięcie poziomu gotowości technologicznej TRL 9 — czyli pełnej dojrzałości komercyjnej.

Akronim: CHITOCARE

Operator Komponentu Programu: Uniwersytet Gdański

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: University of Zurich

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Politechnika Gdańska; KAEM Maria Krystyna Krupska 

Wartość projektu (PLN): 4 482 169.75

Wartość projektu (CHF): 999 413.51

Kwota dofinansowania (PLN): 4 391 989.75

Kwota dofinansowania (CHF): 979 305.59

Czas realizacji projektu: 01.11.2025-30.09.2028 (36 miesięcy)

Adres strony: -

Opis projektu:

Globalny rynek opatrunków na rany cukrzycowe rośnie w szybkim tempie - i nic dziwnego. Coraz więcej osób na świecie zmaga się z cukrzycą, a wraz z nią rośnie liczba powikłań, w tym trudno gojących się ran. Szacuje się, że dotykają one nawet 15% pacjentów, a ich leczenie bywa wyjątkowo wymagające. Winne jest przede wszystkim słabe ukrwienie: tkanki nie otrzymują wystarczająco dużo tlenu i składników odżywczych, przez co gojenie wyraźnie spowalnia, a w niektórych przypadkach dochodzi nawet do martwicy.

Właśnie na ten problem odpowiada projekt CHITOCARE, którego ambicją jest stworzenie nowej generacji opatrunków wspierających gojenie i odbudowę tkanek. Naukowcy chcą to osiągnąć, łącząc trzy kluczowe funkcje: wspomaganie tworzenia nowych naczyń krwionośnych, przyciąganie komórek macierzystych wspierających regenerację oraz wyciszanie nadmiernego stanu zapalnego.

Sercem projektu są bioaktywne peptydy, czyli krótkie fragmenty białek, które mogą pobudzać organizm do wytwarzania nowych naczyń krwionośnych, kierować komórki macierzyste w stronę rany i uspokajać nadmierną reakcję zapalną. Te peptydy zostaną połączone z nowatorskimi rusztowaniami z chitozanu, naturalnego biopolimeru znanego z właściwości wspierających gojenie i antybakteryjnych. Tak powstanie materiał PCH, który można formować w dwa typy opatrunków: hydrożel i spray.

Aby rusztowania były wytrzymałe i stabilne, zostaną usieciowane przy użyciu opatentowanej, ekologicznej technologii. Następnie przejdą serię testów: od fizykochemicznych, przez badania komórkowe, aż po modele zwierzęce. Specjaliści sprawdzą m.in., czy peptydy skutecznie pobudzają angiogenezę, czyli tworzenie nowych naczyń, oraz czy potrafią „przeprogramować” makrofagi - komórki odpowiedzialne za stan zapalny - w kierunku łagodniejszego, naprawczego fenotypu M2.

Równolegle opracowane zostaną metody sterylizacji i pakowania gotowych opatrunków, tak aby można je było produkować seryjnie i zarejestrować zgodnie z wymaganiami GMP. Efektem końcowym mają być przystępne cenowo, skuteczne i łatwe w użyciu opatrunki, które realnie pomogą pacjentom z ranami cukrzycowymi.

CHITOCARE opiera się na ścisłej współpracy ekspertów z chemii medycznej, inżynierii chemicznej, biologii komórkowej i medycyny regeneracyjnej. To właśnie dzięki takiej interdyscyplinarności projekt ma szansę wprowadzić istotny przełom w leczeniu jednego z najbardziej uporczywych powikłań cukrzycy.

Akronim: HydroProCera

Operator Komponentu Programu: Politechnika Warszawska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Empa - The Swiss Federal Laboratories for Materials Science and Technology

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie; Instytut Energetyki - Państwowy Instytut Badawczy

Wartość projektu (PLN): 4 542 010

Wartość projektu (CHF): 1 012 756,42

Kwota dofinansowania (PLN): 4 477 750

Kwota dofinansowania (CHF): 998 428,02

Czas realizacji projektu: 01.08.2025 - 31.07.2028

Adres strony: ch.pw.edu.pl

Opis projektu:

Produkcja energii należy dziś do jednych z ważniejszych wyzwań współczesnego świata. Zapotrzebowanie na energię systematycznie rośnie, a jednocześnie konieczne jest ograniczanie emisji gazów cieplarnianych. Z tego względu naukowcy intensywnie poszukują rozwiązań, które umożliwią wytwarzanie energii w sposób efektywny i przyjazny dla środowiska naturalnego. Paliwem przyszłości może być wodór, ponieważ w reakcji z tlenem uwalnia energię, a jedynym produktem tej reakcji jest woda (H2O). Wodór jest pierwiastkiem bardzo lekkim i małym, co sprawia, że jego magazynowanie i transport są wyjątkowo trudne, ponieważ cząsteczki wodoru potrafią przenikać niemal przez każdy materiał. W tym kontekście szczególne znaczenie zyskuje amoniak (NH3), który może pełnić rolę wygodnego nośnika wodoru. Amoniak jest dobrze znany w przemyśle, łatwy do przechowywania i transportu, a jego rozkład prowadzi do powstania wodoru i azotu, bez emisji dwutlenku węgla (CO2).

Aby amoniak mógł znaleźć praktyczne zastosowanie w energetyce, konieczne jest opracowanie energooszczędnego i wydajnego procesu jego rozkładu. Temu zagadnieniu poświęcony jest projekt HydroProCera. Jego celem jest opracowanie nowych katalizatorów, które umożliwią efektywne pozyskiwanie wodoru z amoniaku. W roli katalizatorów będą zastosowane nietypowe materiały, tzw. tlenki o wysokiej entropii (HEOs) zbudowane z wielu warstw, pomiędzy którymi umieszcza się różne metale. Materiały te będą syntezowane w specjalnie zaprojektowanych urządzeniach, a następnie nanoszone na ceramiczne podłoża. Podłoża muszą być porowate, aby osadzić na nich jak najwięcej cząstek katalizatora. Tak przygotowany układ może zostać umieszczony w reaktorze, w którym zachodzi rozkład amoniaku do wodoru. Ceramiczne podłoża zostaną otrzymane technologią druku 3D oraz metodą utwardzania kropli do postaci porowatych mikrokul.

W projekcie zaplanowano testy w reaktorze wielkolaboratoryjnym, które pozwolą przybliżyć się do instalacji przemysłowej. Badania prowadzone w dużej skali umożliwią ocenę trwałości i skuteczności opracowanych katalizatorów oraz pozwolą sprawdzić, czy rozwiązania zaproponowane w projekcie HydroProCera mogą konkurować z obecnie stosowanymi technologiami, takimi jak elektrolizery. W efekcie projekt może przyczynić się do rozwoju prostych i wydajnych metod otrzymywania wodoru, wspierając transformację energetyczną oraz rozwój czystych technologii energetycznych.

Akronim: MOLCAR

Operator Komponentu Programu: Politechnika Warszawska

Szwajcarscy Partnerzy Komponentu Programu: Politechnika Federalna w Lozannie

Polscy Partnerzy Komponentu Programu: Fuel Cell Poland FCP

Wartość projektu (PLN): 4 634 194,82

Wartość projektu (CHF): 1 033 311,36

Kwota dofinansowania (PLN): 4 432 162,82

Kwota dofinansowania (CHF): 988 263,20

Czas realizacji projektu: 01.07.2025 - 30.06.2028

Adres strony: itc.pw.edu.pl/Projekty/MOLCAR-Swiss-Funds

Opis projektu:

Rosnący udział odnawialnych źródeł energii to ogromna szansa, ale i wyzwanie. Jednym z najważniejszych pytań współczesnej energetyki jest: jak magazynować nadwyżki czystej energii tak, by móc wykorzystać je później — w formie paliwa, energii elektrycznej lub ciepła?

Odpowiedzią może być technologia rozwijana w ramach tego projektu, która łączy elektrolizer węglanowy (Molten Carbonate Elecrolyzer: MCE), energię słoneczną i biogaz w jeden zintegrowany system produkujący wodór i syntetyczne paliwa. To innowacyjne podejście wpisuje się w koncepcję power‑to‑liquid, czyli przekształcania nadwyżek energii odnawialnej w wysokoenergetyczne paliwa, które można łatwo magazynować i transportować — trochę jak „płynne baterie” dla gospodarki przyszłości.

System zaczyna pracę od biogazu, który poddawany jest reformingowi. Dzięki temu powstaje mieszanina zawierająca głównie wodór, tlenek węgla i CO₂. Ta mieszanina trafia następnie do elektrolizera węglanowego MCE. I tutaj dzieje się najważniejszy etap:

• CO₂ jest elektrochemicznie oddzielane,
• strumień gazów zostaje wzbogacony w wodór,
• całość przebiega w trybie endotermicznym, czyli z wykorzystaniem ciepła — zamiast tylko prądu.

A to ciepło… pochodzi bezpośrednio ze Słońca. System współpracuje z instalacją słoneczną opartą o koncentratory (zwierciadła: Concetrated Solar Panel: CSP). Dzięki temu elektrolizer potrzebuje znacznie mniej energii elektrycznej, co przekłada się na wyjątkową sprawność elektryczną całego procesu. Szacunki wskazują, że sprawność elektryczna może przekroczyć 100%, a koszt produkcji e‑paliw będzie nawet o 30% niższy niż w technologiach opartych na klasycznych elektrolizerach.

Kolejną zaletą technologii MCE jest jej modułowa konstrukcja. Stos można łatwo powiększać, dokładając kolejne jednostki — jak klocki, z których buduje się instalację dopasowaną do potrzeb użytkownika. W przeciwieństwie do wielu dostępnych dziś systemów pracujących w skali sub‑kilowatowej, MCE pozwala budować urządzenia o mocach rzędu kilkunastu kilowatów i większych, otwierając drogę do zastosowań przemysłowych.

Zespół opracuje koncepcję, wykona projekt techniczny, a następnie zbuduje i przetestuje prototyp o mocy 12 kW. Testy pozwolą ocenić zarówno sprawność procesu, jak i trwałość całej instalacji. Wyniki posłużą jako fundament do dalszej optymalizacji i komercjalizacji technologii — tak, aby mogła trafić do przemysłu, energetyki rozproszonej, systemów magazynowania energii wodorowej, produkcji e‑paliw w gospodarce dążącej do neutralności klimatycznej.