Narodowe Centrum Badań
i Rozwoju

W strugach deszczu i promieniach słońca odbyła się 29. już edycja Pikniku Naukowego im. prof. Łukasza Turskiego, największego plenerowego święta nauki w Europie. Na stadionie PGE Narodowy zjawiły się tłumy entuzjastów nauki, spragnionych eksperymentów, nowinek i ciekawostek naukowych. Eksperci NCBR wraz z beneficjentami Funduszy Europejskich przygotowali dla nich wiele atrakcji, by inspirować i tych młodszych, i tych starszych do zainteresowania się nauką. 

Hasłem tegorocznej edycji pikniku było „z życia wzięte”. Na stoisku Narodowego Centrum Badań i Rozwoju można było zobaczyć więc efektowne eksperymenty chemiczne z barwą i światłem, dowiedzieć się o najnowszych technologiach tworzenia protez, wziąć udział w quizach z nagrodami oraz zdobyć fascynującą wiedzę o świecie pszczół.

Eksperymenty dla każdego

Studentki i studenci koła naukowego „α-reaktywni” Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie oczarowali wszystkich pokazem eksperymentów z chemii i materiałów polimerowych, w których barwa, światło i materiały zmieniały się na oczach uczestników. Na stoisku można było zobaczyć roztwory zmieniające kolor, powstawanie żelowych kulek oraz zmianę właściwości materiału pod wpływem światła UV. Każdy pokaz odsłonił inny efekt i pozwolił obserwować przemiany chemiczne.

Pokaz ten był elementem projektu „DUTEK. Pierwsze kroki dzieci w świecie technologii”, jaki uczelnia realizowała z dofinansowaniem 468 tys. zł z Programu Wiedza, Edukacja, Rozwój.

Superhand i NauroRec

Z kolei wrocławska spółka Bioengineering, beneficjent Funduszy Europejskich w Programie Inteligentny Rozwój, oczarowała wszystkich pokazem najnowszych technologii tworzenia protez kończyn. Firma pokazała efekty realizacji projektów „Nowa generacja protez bionicznych ręki oparta na sterowanej budowie modularnej palców, nadgarstka i stawu łokciowego dla osób z różnymi poziomami amputacji kończyn górnych” oraz "Specjalistyczny system aktywizacji układów nerwowych i mięśniowych z wykorzystaniem sygnałów EMG i metod symulacji, jako innowacyjna forma diagnostyki, rehabilitacji i terapii dla osób z dysfunkcją kończyn” (4,4 mln zł dofinansowania).

Pierwszy projekt zwany „SuperHand” to bioniczna proteza ręki, która przywraca dotyk codzienności. Jej kluczowym wyróżnikiem jest niezależna mechanika nadgarstka i palców. Nadgarstek obraca się o pełne 180 stopni w dowolnym momencie ruchu, a palce reagują na sygnały EMG z opóźnieniem zaledwie 50 milisekund – szybciej niż mrugnięcie oka. Dla układu nerwowego użytkownika oznacza to niemal natychmiastową odpowiedź protezy na intencję ruchową, co drastycznie skraca czas nauki i nadaje interakcji naturalny charakter. Zamiast jednego akumulatora wymuszającego przerwy, SuperHand korzysta z dwóch wymiennych ogniw 3500 mAh – gdy jedno pracuje, drugie ładuje się w stacji dokującej. Dzięki temu proteza nigdy nie musi pozostawać bezczynna. SuperHand waży około 2200 gramów wraz z łokciem, oferuje kilkanaście zaprogramowanych chwytów, intuicyjną kalibrację przez Wi-Fi oraz odciążenie kręgosłupa dzięki przemyślanej konstrukcji. To dowód, że zaawansowana inżynieria biomedyczna nie musi być luksusem – i że polska myśl technologiczna potrafi realnie zmieniać ludzkie życie, jeden chwyt po drugim.

Drugi z kolei projekt, tzw. NeuroRec, ma swoje zastosowanie gdy mózg i mięsień uczą się od nowa. Łączy elektromiografię powierzchniową (EMG) z funkcjonalną elektrostymulacją (EMS) w zamkniętą pętlę sprzężenia zwrotnego. Urządzenie odczytuje resztkową aktywność elektryczną mięśni pacjenta i w odpowiedzi na tę minimalną intencję ruchową dostarcza precyzyjnie skalibrowany bodziec elektryczny, pomagający dokończyć zamierzony ruch. Mózg i mięsień otrzymują informację zwrotną, której po udarze im brakuje, i uczą się współpracy od nowa. To rozwiązanie opracowanie specjalnie dla osób po udarze mózgu, ale potencjał metody wykracza daleko poza rehabilitację poudarową – wstępne analizy wskazują możliwość adaptacji NeuroRec w terapii urazów rdzenia kręgowego, chorób neurodegeneracyjnych czy neurorozwojowych.

Bardzo dziękujemy wszystkim odwiedzającym za ogromne zainteresowanie działalnością NCBR i beneficjentów. Do zobaczenia już za rok!