Narodowe Centrum Badań
i Rozwoju

Projekt INSPIRING ERA zaprasza do udziału w nadchodzącym wydarzeniu "INSPIRING ERA Exchange: Responsible Acceleration of Discovery in the Age of AI", które odbędzie się w Brukseli 9 listopada 2026 r. Wydarzenie zgromadzi naukowców, menedżerów i administratorów badań naukowych, liderów instytucjonalnych, podmioty finansujące badania, praktyków Otwartej Nauki (Open Science), specjalistów ds. transferu technologii i własności intelektualnej, ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji i danych, decydentów politycznych oraz przedstawicieli krajowych i europejskich społeczności badawczo-innowacyjnych, aby omówić, w jaki sposób Europa może przyspieszyć odkrycia naukowe wspomagane przez AI, zapewniając jednocześnie, że jej wykorzystanie pozostaje odpowiedzialne, godne zaufania, przejrzyste i podlegające ludzkiej odpowiedzialności.

Sztuczna inteligencja jest coraz szybciej integrowana na wszystkich etapach cyklu badawczego. Wspiera wyszukiwanie i analizę literatury naukowej, przetwarzanie danych, programowanie, modelowanie, automatyzację laboratoriów, opracowywanie wniosków projektowych, pisanie publikacji naukowych, zarządzanie wiedzą oraz przekładanie wyników badań na innowacje. Jednocześnie jej coraz szersze zastosowanie rodzi istotne pytania dotyczące rzetelności badań naukowych, autorstwa, wkładu intelektualnego, jakości danych, odtwarzalności wyników, odpowiedzialności, poufności, własności intelektualnej, dostępu do infrastruktury i kompetencji, a także zdolności instytucji badawczych do ustanawiania skutecznych i interoperacyjnych podejść do odpowiedzialnego wdrażania AI.

W tym kontekście wydarzenie Exchange będzie poświęcone analizie sposobów, w jakie Europejska Przestrzeń Badawcza (ERA) może wspierać odpowiedzialne, przejrzyste, inkluzywne oraz sprzyjające prowadzeniu badań wykorzystanie AI w nauce. Szczególna uwaga zostanie poświęcona uwarunkowaniom instytucjonalnym, modelom zarządzania (governance) oraz rozwojowi kompetencji zawodowych niezbędnych do przekładania ambicji formułowanych na poziomie europejskim na praktyczne rozwiązania wdrażane na uczelniach i w organizacjach badawczych, w tym w instytucjach dysponujących różnym poziomem zasobów i dojrzałości cyfrowej.

Dyskusja jest szczególnie aktualna w kontekście ERA Policy Agenda 2025-2027, która obejmuje dedykowane działanie dotyczące wspierania i przyspieszania odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji w nauce w UE, a także w związku z opracowywaną European AI in Science Strategy oraz inicjatywą RAISE – Resource for AI Science in Europe. Wydarzenie wniesie perspektywę opartą na doświadczeniach praktycznych i sformułuje rekomendacje istotne dla odpowiedzialnego wdrażania AI w całej ERA oraz dla opracowania Strategicznej Agendy Badań i Innowacji (Strategic Research and Innovation Agenda) RAISE.

Czego można się spodziewać?

Program połączy europejską perspektywę polityczną, wystąpienia ekspertów, sesję prezentacji dobrych praktyk (pitching) oraz moderowane dyskusje grupowe. Zamiast koncentrować się wyłącznie na ogólnych zasadach i założeniach, wydarzenie stworzy przestrzeń do wymiany praktycznych doświadczeń, identyfikacji wspólnych wyzwań oraz analizy rozwiązań możliwych do przełożenia na działania zarówno na poziomie instytucjonalnym, jak i europejskim.

Najważniejsze punkty programu:

• Perspektywa Komisji Europejskiej dotycząca AI in Science Strategy, ram wspierających praktyczne wykorzystanie AI w badaniach oraz ERA Policy Agenda.
• Prezentacja inicjatywy RAISE – Resource for AI Science in Europe oraz kluczowych wyzwań związanych z wykorzystaniem AI w nauce.
• Ekspercka perspektywa dotycząca wykorzystania AI w generowaniu pomysłów badawczych, pisaniu naukowym i autorstwie publikacji, w tym w zakresie zautomatyzowanych procesów badawczych.
• Dedykowana sesja prezentacji AI in Science Best Practices from across Europe, prezentująca praktyczne podejścia i doświadczenia, które uczestnicy będą mogli potencjalnie zaadaptować w swoich organizacjach.
• Interaktywne dyskusje w grupach roboczych poświęcone wybranym wyzwaniom związanym z odpowiedzialnym wdrażaniem i wykorzystaniem AI w nauce.
• Wspólna dyskusja nad głównymi wnioskami i możliwymi rozwiązaniami zidentyfikowanych wyzwań, a następnie podsumowanie wydarzenia i networking.

W trakcie wydarzenia poruszone zostaną zagadnienia takie jak: instytucjonalne polityki i modele zarządzania AI, rzetelność badań naukowych, nadzór człowieka i weryfikacja wyników, wykorzystanie AI przy przygotowywaniu wniosków projektowych i grantowych, generowanie koncepcji badawczych i autorstwo naukowe, zautomatyzowane przepływy pracy badawczej, Otwarta Nauka i dane FAIR, własność intelektualna i waloryzacja wiedzy, a także rozwój kompetencji badaczy oraz menedżerów badań.

Rejestracja jest już otwarta

Zapraszamy naukowców, menedżerów badań, liderów instytucjonalnych, decydentów politycznych, przedstawicieli instytucji finansujących badania, ekspertów AI i danych oraz innych praktyków z całej Europejskiej Przestrzeni Badawczej do udziału w dyskusji i podzielenia się swoimi doświadczeniami.

Zarejestruj się na wydarzenie INSPIRING ERA Exchange: Responsible Acceleration of Discovery in the Age of AI

Zaproszenie do zgłaszania prezentacji: Rejestracja do sesji „AI for European Research Best Practices”

Wybranym uczestnikom zostaną zwrócone koszty zakwaterowania i podróży.

Czy dysponują Państwo inspirującą praktyką, inicjatywą lub studium przypadku pokazującym, jak sztuczna inteligencja może być odpowiedzialnie integrowana z działalnością badawczą lub wdrażana w instytucjach badawczych?

Zapraszamy do zgłaszania prezentacji do sesji AI in Science Best Practices from across Europe oraz do dzielenia się konkretnymi rozwiązaniami, narzędziami, modelami zarządzania, politykami instytucjonalnymi, inicjatywami szkoleniowymi, usługami wsparcia badań lub procesami badawczymi, które mogą stanowić inspirację dla innych organizacji działających w Europejskiej Przestrzeni Badawczej.

Sesja dobrych praktyk ma na celu identyfikację przykładów, które uczestnicy będą mogli zaadaptować w swoich instytucjach, a prezentowane doświadczenia będą również stanowiły wkład do dalszych dyskusji nad wspólnymi wyzwaniami.

Szczególnie interesują nas zgłoszenia dotyczące:

• wdrażania AI w nauce w instytucjach badawczych, w tym zarządzania instytucjonalnego, polityk, modeli wdrożeniowych, rozwoju kompetencji oraz usług wsparcia badań;
• wykorzystania AI w generowaniu pomysłów badawczych, pisaniu naukowym i autorstwie publikacji, w tym zarządzania własnością intelektualną, rzetelności badań, przejrzystości, nadzoru człowieka oraz odpowiedzialnego wykorzystania AI;
• procesów badawczych wspieranych i automatyzowanych przez AI, w tym coraz bardziej zautomatyzowanych podejść do odkryć naukowych, analiz i realizacji badań;
• wykorzystania AI przy przygotowywaniu wniosków projektowych i aplikacji grantowych, z uwzględnieniem aspektów odpowiedzialnego wsparcia, poufności, przejrzystości i własności intelektualnej;
• nadzoru człowieka, weryfikacji i rzetelności badań, w tym metod walidacji treści, kodu, źródeł, analiz danych i twierdzeń naukowych generowanych przez AI;
• Otwartej Nauki, danych FAIR, zarządzania danymi badawczymi oraz waloryzacji wiedzy w kontekście AI;
• rozwoju kompetencji i budowania potencjału badaczy, menedżerów badań oraz specjalistów wspierających działalność badawczą;
• sprawiedliwego i inkluzywnego wdrażania AI w instytucjach, w tym dostępu do narzędzi, infrastruktury, danych, wiedzy eksperckiej i zaufanych środowisk badawczych.

Wybrani autorzy zgłoszeń zostaną zaproszeni do zaprezentowania swoich doświadczeń podczas sesji pitchingowej, przyczyniając się do stworzenia praktycznej platformy wymiany doświadczeń między naukowcami, menedżerami badań, przedstawicielami instytucji, decydentami politycznymi i innymi interesariuszami zaangażowanymi w rozwój odpowiedzialnej sztucznej inteligencji w europejskiej nauce.

Dyskusje warsztatowe przyczynią się do identyfikacji wyłaniających się dobrych praktyk i praktycznych rozwiązań, określenia działań priorytetowych na poziomie instytucjonalnym, krajowym i ERA, a także wypracowania rekomendacji opartych na doświadczeniach praktycznych, istotnych dla Strategicznej Agendy Badań i Innowacji RAISE oraz wdrażania działania ERA dotyczącego wykorzystania AI w nauce.

Z niecierpliwością czekamy na możliwość powitania Państwa w Brukseli i wspólnego zastanowienia się, jak Europa może wykorzystać sztuczną inteligencję do przyspieszenia doskonałości naukowej, przy jednoczesnym zachowaniu jakości nauki, rzetelności badań, otwartości oraz odpowiedzialności człowieka.