Narodowe Centrum Badań
i Rozwoju

Polski sektor biotechnologiczny znajduje się w fazie dynamicznego wzrostu. Działa w nim ok. 200 firm, a nakłady na działalność badawczo-rozwojową przekroczyły 1,7 mld zł. Wartość rynku szacowana jest na ok. 15 mld zł, przy średnim tempie wzrostu na poziomie 10% rocznie.

Jednocześnie Europa, mimo silnego zaplecza naukowego, nadal pozostaje w tyle za globalnymi liderami – Stanami Zjednoczonymi i Chinami. Wśród głównych barier wskazuje się ograniczony dostęp do kapitału oraz wolniejsze procedury badań klinicznych.

Europa zależna od importu – rosnące wyzwania systemowe

Zgodnie z raportem Sojuszu na rzecz Leków Krytycznych (luty 2025), szacuje się, że nawet 80% substancji czynnych wykorzystywanych w lekach dostępnych w europejskich aptekach pochodzi z importu z Azji, głównie z Chin i Indii.

Sektor biotechnologii w Europie ma ogromny potencjał, jednak jego rozwój wciąż ograniczają bariery strukturalne. Innowatorzy i zespoły badawcze pozostają rozproszeni, a brak jednolitych ram regulacyjnych oraz skutecznej koordynacji sprawia, że wiele przełomowych projektów nie trafia na rynek. Paradoksalnie, mimo silnej bazy naukowej i dostępu do rynku liczącego 450 milionów konsumentów, Unia Europejska  w coraz większym stopniu uzależnia się od zewnętrznych dostaw surowców farmaceutycznych i technologii.

STEP – odpowiedź na wyzwania i budowanie odporności

Program STEP (Platformy Technologii Strategicznych dla Europy) odpowiada na te wyzwania, koncentrując wsparcie na technologiach krytycznych.

Jak podkreśla prezes PARP Krzysztof Gulda:

„STEP nie tworzy niezależności wprost – buduje warunki, które ją umożliwiają. W ramach Platformy Technologii Strategicznych dla Europy biotechnologia została wskazana jako obszar strategiczny, co oznacza koncentrację wsparcia na technologiach krytycznych, takich jak biotechnologia medyczna, produkcja farmaceutyczna oraz zaawansowane technologie biologiczne o znaczeniu systemowym. Kluczowa zmiana zachodzi jednak na poziomie przedsiębiorstw – program zwiększa odporność firm biomedycznych, umożliwiając rozwój własnych zdolności produkcyjnych zamiast opierania się na zewnętrznych dostawcach, wspierając wdrożenia i skalowanie technologii, a także pozwalając na dywersyfikację działalności – od badań po produkcję i komercjalizację. Dzięki temu wsparcie nie dotyczy wyłącznie pojedynczych projektów, ale budowy trwałych kompetencji technologicznych i przemysłowych”.

Zastępczyni dyrektora NCBR, Bożena Lublińska-Kasprzak dodaje:

„Rynek innowacji biomedycznych jest bardzo kosztochłonny, a programy takie jak STEP pomagają firmom w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych. W naborach STEP jako NCBR kierujemy środki i na innowacje przynajmniej w skali Europy, i na wytworzenie zdolności do realnego ograniczenia strategicznych zależności UE od państw trzecich. One stanowią impuls do przyspieszenia, do realnych działań, które mają się przełożyć na korzyści dla całej Europy.”

Nowy nabór PARP – technologie krytyczne w centrum wsparcia

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ogłosiła  nabór: „STEP Biotechnologie – Innowacyjne technologie krytyczne”. W ramach programu wspierane są projekty inwestycyjne dotyczące technologii krytycznych, które wnoszą na rynek wewnętrzny (Europejski Obszar Gospodarczy oraz Szwajcaria) innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym.

Wsparcie obejmuje dwa kluczowe obszary: wytwarzanie innowacyjnych technologii krytycznych oraz rozwój elementów łańcucha wartości.

W ramach wytwarzania innowacyjnych technologii krytycznych:

• tworzenie nowych linii produkcyjnych,
• budowę zakładów typu „first-of-a-kind”,
• rozbudowę lub zmianę przeznaczenia istniejących zakładów,
• skalowanie procesów produkcyjnych,
• wdrażanie zaawansowanych mechanizmów kontroli jakości.

W ramach rozwoju elementów łańcucha wartości:

• produkcję produktów końcowych technologii krytycznych,
• wytwarzanie komponentów i maszyn wykorzystywanych w tych technologiach,
• przetwarzanie surowców krytycznych (zgodnie z regulacjami UE),
• świadczenie wyspecjalizowanych usług wspierających rozwój i produkcję.

Warunkiem uzyskania wsparcia jest wykazanie znaczącego potencjału gospodarczego projektu – jego wpływ musi wykraczać poza dotychczasową działalność przedsiębiorstwa i oddziaływać na rynek wewnętrzny UE, m.in. poprzez wzrost eksportu, tworzenie miejsc pracy czy efekty spillover w innych państwach członkowskich.

O dofinansowanie mogą ubiegać się przedsiębiorstwa – zarówno MŚP, jak i duże firmy, w tym także podmioty o statusie small mid-caps oraz mid-caps.

Są to firmy znajdujące się pomiędzy sektorem MŚP a największymi korporacjami. Small mid-caps zatrudniają do 499 pracowników, natomiast mid-caps – do 3 tys. pracowników. To właśnie te przedsiębiorstwa często mają wysoki potencjał skalowania innowacji, ale napotykają bariery w dostępie do finansowania.

Nabory NCBR

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju nabory STEP w obszarze Biotechnologii ogłosi 8 maja. Technologie krytyczne oraz technologie ich łańcuchów wartości rozwijane będą w ramach projektów badawczo-rozwojowych, obejmujących badania przemysłowe i prace rozwojowe albo tylko prace rozwojowe, dofinansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w dwóch ścieżkach:

• Ścieżka A – dla projektów badawczo-rozwojowych, które wnoszą na rynek wewnętrzny UE innowacyjny lub najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym (wymagana jest kombinacja co najmniej dwóch z tych elementów),
• Ścieżka B – dla projektów badawczo-rozwojowych, które przyczyniają się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii.

Nabór wniosków o dofinansowanie w Ścieżce A rozpocznie się 6 lipca i potrwa do 7 września 2026, natomiast w Ścieżce B – rozpocznie się 13 lipca i potrwa do 16 września 2026.