17 września 1939 r. sowiecka Rosja napadła na Polskę
17.09.2026
W 87. rocznicę tej tragicznej daty oraz z okazji przypadającego w tym dniu Światowego Dnia Sybiraka przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, wojska, służb mundurowych, duchowieństwa, instytucji, organizacji społecznych oraz szkół zgromadzili się na cmentarzu rzymsko-katolickim w Radomiu, aby wspólnie oddać hołd poległym i pomordowanym Polakom, ofiarom sowieckiego totalitaryzmu. W imieniu wojewody mazowieckiego Mariusza Frankowskiego wiązanki kwiatów w miejscu pamięci narodowej złożył kierownik Delegatury Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu Rafał Molga.
Oficjalne uroczystości rozpoczęły się od złożenia meldunku o gotowości pododdziałów do rocznicowych obchodów. Przeglądu wojska dokonał zastępca dowódcy 42. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Radomiu płk. Piotr Nocoń. Następnie przy dźwiękach hymnu Rzeczypospolitej Polskiej asysta honorowa podniosła flagę państwową na maszt. Modlitwę ekumeniczną za poległych i pomordowanych odmówił kapelan Garnizonu Radom. Okolicznościowe przemówienie w imieniu prezydenta Radomia wygłosiła zastępca prezydenta miasta Marta Michalska-Wilk.
W Apelu Poległych, oficer Wojska Polskiego wywołał wszystkich polskich żołnierzy, bohaterów i patriotów, którzy swoje życie oddali w imię wolności i niepodległości Ojczyzny oraz ofiary sowieckiego totalitaryzmu, które zginęły w łagrach i obozach pracy przymusowej na Wschodzie. Dla upamiętnienia ich życia i złożonej ofiary za Ojczyznę kompania honorowa oddała trzykrotną salwę.
Oficjalne delegacje i uczestnicy uroczystości złożyli kwiaty i zapalili znicze przed pomnikiem zamordowanych przez NKWD - zwanym „Katyńskim” oraz „Sybiraków” i więźniów politycznych z lat 1939-1956.
Na zakończenie uroczystości trębacz odegrał sygnał pieśni wojskowej: „Śpij kolego w ciemnym grobie, niech się Polska przyśni Tobie”.
Wraz z przedstawicielami środowisk społecznych i politycznych w uroczystości uczestniczyli dowódcy i żołnierze z 62. Batalionu Lekkiej Piechoty Obrony Terytorialnej w Radomiu, Radomska Orkiestra Wojskowa oraz poczty sztandarowe formacji i służb mundurowych, a także mieszkańcy Radomia.
17 września 1939 r. o godzinie 4 Armia Czerwona przekroczyła wschodnią granicę Polski. Łamiąc traktat o nieagresji Związek Radziecki rozpoczął niewypowiedzianą wojnę przeciwko Polsce. Sowiecka agresja była efektem tajnego, niemiecko-sowieckiego porozumienia „Ribbentrop-Mołotow” z 23 sierpnia 1939 roku. Polskę zaatakowało 1,5 miliona żołnierzy radzieckich, w tym 6 tys. czołgów i ok. 1800 samolotów. Wschodniej granicy kraju broniło 30 tys. żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza. Mimo, że rozkaz Naczelnego Wodza nakazywał unikanie walki z Sowietami, to i tak stoczono wiele bitew i potyczek, w których zginęło 2,5 tys. żołnierzy, a 250 tys. trafiło do niewoli. W konsekwencji w wielu obozach śmierci Sowieci dopuścili się ludobójstwa, mordując strzałem w tył głowy 21 892 polskich oficerów, w tym rezerwistów: urzędników, właścicieli ziemskich, lekarzy, inżynierów, literatów, duchownych i leśników. W Grodnie po zajęciu miasta zamordowano ponad 300 cywilnych obrońców. Do 1941 r. Sowieci przeprowadzili cztery deportacje, wysyłając na Syberię i w inne odległe miejsca ZSRR od kilkuset tysięcy do miliona obywateli Rzeczypospolitej Polskiej.
Światowy Dzień Sybiraka obchodzony jest 17 września, w rocznicę sowieckiej napaści na Polskę. Święto ustanowiono w 2004 roku, a od 2013 roku ma charakter państwowy.
