Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie

Polskie Państwo Podziemne nie ograniczało się do działalności wojskowej. Jego struktury obejmowały zarówno konspiracyjne władze cywilne, jak i organizacje wojskowe. Dzięki nim możliwe było funkcjonowanie administracji, tajnego nauczania, podziemnego sądownictwa oraz innych instytucji, które miały zapewnić ciągłość polskiej państwowości.

Początek tej historii wiąże się z oblężoną Warszawą. 27 września 1939 roku gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz wraz z grupą oficerów Wojska Polskiego powołał Służbę Zwycięstwu Polski. Jej celem było prowadzenie dalszej walki o niepodległość mimo okupacji.

Kilka miesięcy później, 4 grudnia 1939 roku, gen. Władysław Sikorski powołał Związek Walki Zbrojnej. 14 lutego 1942 roku organizacja została przekształcona w Armię Krajową. Stała się ona najważniejszą siłą zbrojną Polskiego Państwa Podziemnego i jedną z największych organizacji ruchu oporu w okupowanej Europie.

Konspiracja obejmowała także sferę życia, która na pierwszy rzut oka mogła wydawać się odległa od wojny. Działały tajne szkoły i uniwersytety, wydawano podziemną prasę, funkcjonowały sądy i struktury administracyjne. W ten sposób, mimo terroru i represji, zachowywano nie tylko ciągłość instytucji państwa, lecz także poczucie wspólnoty i odpowiedzialności za przyszłość Polski.

Dziedzictwo Polskiego Państwa Podziemnego przypominają dziś warszawskie miejsca pamięci. Podczas rocznicowych obchodów złożono kwiaty przed pomnikiem gen. Stefana Roweckiego „Grota”, a następnie przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Uczestnicy uroczystości oddali hołd tym, którzy w czasie okupacji działali w konspiracji i walczyli o odzyskanie niepodległości.