Alergia i padaczka w szkole - jak rozpoznać zagrożenie i właściwie zareagować?
21.04.2026
Jak odróżnić zwykłą reakcję alergiczną od anafilaksji? Co zrobić, gdy dziecko dostanie napadu padaczkowego w klasie? Jak stworzyć bezpieczne środowisko, które nie wyklucza, a wspiera? To pytania, na które odpowiedź powinna znać każda osoba pracująca z dziećmi, bo w sytuacji zagrożenia liczą się czas, wiedza i opanowanie.
Coraz więcej uczniów zmaga się z chorobami przewlekłymi, takimi jak alergie czy padaczka. Dlatego tak istotne jest nie tylko ich rozumienie, ale przede wszystkim umiejętność właściwego reagowania.
Alergia – kiedy reagować natychmiast?
Objawy alergii mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych po zagrażające życiu. Najpoważniejszą reakcją jest anafilaksja, objawiająca się m.in. dusznością, zawrotami głowy, spadkiem ciśnienia czy utratą przytomności.
W sytuacji zagrożenia należy:
- odizolować dziecko od alergenu,
- wezwać pomoc (112),
- podać adrenalinę (jeśli jest dostępna i są wskazania).
Równie ważne jest zapobieganie – eliminowanie alergenów z otoczenia szkolnego oraz budowanie świadomości wśród uczniów, aby przeciwdziałać wykluczeniu dzieci z alergiami.
Padaczka – spokojna i świadoma reakcja
Napad padaczkowy, choć może wyglądać niepokojąco, najczęściej nie wymaga interwencji medycznej, lecz odpowiedniego zabezpieczenia dziecka.
Podczas napadu:
- zachowaj spokój – większość napadów trwa tylko kilka minut
- zabezpiecz dziecko (zabezpiecz głowę, ułóż dziecko na boku) i miejsce zdarzenia
- kontroluj oddech
- usuń z ust dziecka ciała obce, nie wkładaj dziecku nic do ust i nie powstrzymuj drgawek,
- jeśli napad trwa dłużej niż 5 minut – wezwij pomoc (112).
Kluczowe znaczenie ma również wsparcie emocjonalne oraz przeciwdziałanie stygmatyzacji – szkoła powinna być miejscem bezpiecznym i wspierającym dla wszystkich uczniów.
Powyższe zagadnienia były przedmiotem specjalistycznego szkolenia dla nauczycieli, które odbyło się 21 kwietnia w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie. Wydarzenie zostało zorganizowane z inicjatywy Mazowieckiej Kurator Oświaty Wioletty Krzyżanowskiej we współpracy z Wydziałem Zdrowia Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie i miało na celu wzmocnienie kompetencji kadry pedagogicznej w zakresie opieki nad dziećmi z chorobami przewlekłymi.
Część poświęcona alergiom została poprowadzona przez dr. n. med. Tomasza Matuszewskiego, Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie alergologii, dr. hab. n. med. Piotra Dąbrowieckiego – specjalistę alergologa. Eksperci omówili m.in. objawy alergii pokarmowych i wziewnych, zasady unikania alergenów, procedury postępowania w sytuacjach nagłych, w tym przy anafilaksji. Podkreślili również jak ważna jest edukacja rówieśników i tworzenie w szkołach bezpiecznego środowiska dla dzieci z alergiami.
Z kolei zagadnienia związane z padaczką przedstawiła lek. med. Iwona Terczyńska – neurolog dziecięcy, przybliżając uczestnikom rodzaje napadów, zasady pierwszej pomocy oraz kwestie związane z bezpieczeństwem i funkcjonowaniem dziecka w środowisku szkolnym.
Uzupełnieniem części eksperckiej były wystąpienia praktyków – Michała Stępnia, dyrektora Szkoły Podstawowej, Marleny Kołodziejczyk, nauczycielki wychowania przedszkolnego oraz Magdaleny Mikulec-Dąbrowskiej, pedagoga specjalnego, którzy zaprezentowali sprawdzone rozwiązania wdrażane w placówkach oświatowych.
Szkolenie stanowiło ważny krok w kierunku budowania świadomej, odpowiedzialnej i wspierającej szkoły – takiej, w której każde dziecko może czuć się bezpiecznie.
