Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie

Zgodnie z przepisami ustawy o wygaszeniu specjalnych rozwiązań nowy system udzielania pomocy w obszarze zakwaterowania, złożony jest z 2 faz:

1. Krótkotrwały pobyt kryzysowy (interwencyjny);
2. Okresowe zakwaterowanie osób z grup szczególnie wrażliwych, które wymagają szczególnego wsparcia.

Ad. I

Art. 112. 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w ramach uruchomionych na ten cel środków może zapewnić pomoc beneficjentowi ochrony czasowej polegającą na:

1) zapewnieniu pobytu i wyżywienia, jednak nie dłużej niż przez 60 dni od pierwszego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie dłużej niż przez 12 miesięcy od pierwszego dnia zdarzenia, które było podstawą wydania decyzji Rady Unii Europejskiej stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców, poprzez:

a) umieszczenie w obiekcie zbiorowego zakwaterowania lub

b) wypłatę świadczenia pieniężnego na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) prowadzeniu punktów recepcyjnych;

3) zapewnieniu transportu związanego z zakwaterowaniem lub opieką medyczną;

4) podjęciu innych działań niezbędnych do realizacji pomocy.

Należy podkreślić, że Minister właściwy do spraw wewnętrznych może świadczyć tę pomoc nie dłużej niż przez 12 miesięcy od powstania zdarzenia, które było podstawą wydania decyzji Rady Unii Europejskiej. Oznacza to, że zbiorowe zakwaterowanie interwencyjne dotyczące obywateli Ukrainy nie zostanie obecnie uruchomione, gdyż okres ten już minął. Jest to rozwiązanie zaprojektowane na ewentualne przyszłe zdarzenia, które spowodują wydanie przez Radę Unii Europejskiej stosownej decyzji.

Ad. II

Art. 112. 3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w ramach uruchomionych na ten cel środków, może zapewnić beneficjentowi ochrony czasowej pomoc polegającą za zakwaterowaniu zbiorowym wraz z całodziennym wyżywieniem, jeżeli posiada on status UKR, o którym mowa w art. 110a ust. 1, należy do grupy wrażliwej oraz nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie zakwaterowania. W związku z tym, po 4 marca 2026 roku pomoc polegająca na zakwaterowaniu zbiorowym wraz z całodziennym wyżywieniem będzie zapewniona tylko dla osób z grup wrażliwych, których katalog został ograniczony w stosunku do dotychczas obowiązującej specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Zgodnie z nowym katalogiem grup wrażliwych do pomocy uprawniona będzie osoba, która spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

1. posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności umiarkowanym lub znacznym, lub orzeczenie równoważne, o którym mowa w art. 5 pkt 1–2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, 1301, 1665 i 1746 oraz z 2026 r. poz. 26), lub jest opiekunem takiej osoby i nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego;
2. ukończyła:

a) w przypadku kobiet – 60. rok życia,

b) w przypadku mężczyzn – 65. rok życia

– o ile nie pobiera polskiego świadczenia emerytalnego, nie pracuje i nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pełnoletnich zstępnych, którzy podlegają obowiązkowi alimentacyjnemu;

3. jest kobietą w ciąży lub osobą wychowującą dziecko do 12. miesiąca życia wraz z tym dzieckiem, na podstawie przedstawionych dokumentów;
4. jest osobą z zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej;
5. jest osobą bezpośrednio po hospitalizacji finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, trwającej przynajmniej 7 dni, nie dłużej niż do ustania przyczyny będącej powodem hospitalizacji.

*Wyżej wymieniona pomoc w zapewnieniu zakwaterowania i wyżywienia może być udzielona również cudzoziemcowi, który odniósł obrażenia w wyniku działań wojennych prowadzonych na terytorium państwa lub obszaru geograficznego, którego dotyczy decyzja Rady Unii Europejskiej, stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców, niespełniającego warunków dot. legalnego wjazdu na terytorium RP, który został przetransportowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

 

Przepisy przejściowe

Dodano natomiast przepis przejściowy (art. 32 ustawy o wygaszeniu), według którego w okresie od 4 marca 2026 r. do 30 czerwca 2026 r. ośrodki zbiorowego zakwaterowania będą prowadzić zarówno wojewodowie na podstawie dotychczasowego brzmienia art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, jak również minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego na podstawie art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej zwana: ustawą o udzielaniu ochrony cudzoziemcom), co ułatwi płynne wprowadzenie nowych rozwiązań.

Podsumowując, w okresie od 5 marca do 30 czerwca br. wojewoda może kontynuować udzielanie pomocy na dotychczasowych zasadach obywatelom Ukrainy należącym do grupy wrażliwej (wymienionym w art. 12 specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), jednakże wyłącznie tym, którzy w dniu 4 marca 2026 r. przebywają w obiektach zbiorowego zakwaterowania i nadal są beneficjentami ochrony czasowej. Oznacza to, że w tym okresie, w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, których prowadzenie zleciło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie może zostać zakwaterowana żadna nowa osoba, bez względu czy jest to osoba nowo przybyła czy też osoba, która już jakiś czas przebywa w Polsce. Z kolei od 5 marca 2026 roku w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, których prowadzenie zleci Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, mogą być zakwaterowane osoby wyłącznie z „nowej” grupy wrażliwej (wymienione w art. 112 ust. 5 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom). W tych ośrodkach minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może zapewnić pomoc również osobom nowo przybyłym z zastrzeżeniem, że należą one do grupy wrażliwej określonej w ww. ustawie.