Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie

Obecnie na terenie województwa warmińsko-mazurskiego funkcjonują dwie stacje wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych, czyli tzw. stacje PMS (ang. Permanent monitoring station). Jedna jest zlokalizowana w Olsztynie, a druga w Gołdapi. Podpisane dzisiaj w siedzibie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego porozumienie zakłada współpracę w zakresie rozmieszczenia kolejnych stacji na terenie województwa.

To dla nas bardzo ważne, aby w zakresie naszego wspólnego bezpieczeństwa, bezpieczeństwa radiacyjnego mieć dobrą współpracę z województwami

– podkreśla Andrzej Głowacki, Prezes Państwowej Agencji Atomistyki.

Od kilu lat sukcesywnie rozwijamy ogólnopolską sieć stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych, należących do PAA. W ramach tego działania instalujemy nowe stacje pomiarowe, modernizujemy te, które tego wymagają. Znalezienie miejsca pod instalację nowych stacji nie jest takie proste, bo choć same stacje są niewielkie, to jednak ich lokalizacja obwarowana jest wieloma warunkami, związanymi chociażby z ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu, poziomem jego urbanizacji czy odległościami od innych stacji

– wyjaśnia Prezes PAA.

W najbliższych latach Państwowa Agencja Atomistyki planuje instalację 9 stacji monitoringu radiacyjnego na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.

Promieniowanie pozostaje poza zasięgiem ludzkich zmysłów, dlatego liczy się szybki i wiarygodny pomiar. Dziewięć nowych stacji zwiększy ich liczbę na Warmii i Mazurach z dwóch do jedenastu. Po naszej stronie będzie wskazanie odpowiednich lokalizacji i udostępnienie gruntów Skarbu Państwa. W województwie z ponad 200 kilometrami granicy z Rosją, w realiach wojny w Ukrainie, taka informacja ma wagę strategiczną: daje służbom czas na decyzję, mieszkańcom rzetelną wiedzę i ogranicza przestrzeń dla dezinformacji

- mówi Wojewoda Warmińsko-Mazurski Radosław Król.

To ósmy list intencyjny w sprawie rozwoju monitoringu radiacyjnego podpisany przez Prezesa PAA z władzami wojewódzkimi. Wcześniej PAA podpisała podobne listy intencyjne z województwami: łódzkim, podlaskim, lubelskim, podkarpackim, pomorskim, małopolskim oraz mazowieckim.

Monitoring radiacyjny w Polsce – PAA czuwa 24/7

Obecnie w kraju działa 65 stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych, którymi zarządza PAA. Wiele z nich jest zlokalizowanych wzdłuż granicy wschodniej – wynika to z sytuacji geopolitycznej. Agencja będzie instalowała nowe jednostki w całej Polsce. Rozwój monitoringu radiacyjnego wiąże się przede wszystkim z Programem polskiej energetyki jądrowej, czyli z rządowymi planami budowy w kraju wielkoskalowych reaktorów jądrowych, które mają wytwarzać energię elektryczną. Zgodnie z założeniami programu do 2033 roku takich stacji ma być minimum 145 w całym kraju.

Każda stacja mierzy poziom promieniowania jonizującego w otaczającym ją powietrzu. Wyniki tych pomiarów przesyłane są do Centrum do Spraw Zdarzeń Radiacyjnych PAA w Warszawie. Dyżurni na bieżąco analizują przekazywane dane, a sam monitoring radiacyjny jest prowadzony przez PAA całodobowo przez wszystkie dni w roku.

Wyniki pomiarów stacji monitoringu radiacyjnego dostępne dla każdego na stronie Agencji: https://monitoring.paa.gov.pl/maps-portal/.

Jak czytać mapę radiacyjną?

Udostępniane na mapie radiacyjnej kraju wyniki poszczególnych stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych podawane są w mikrosivertach na godzinę  (µSv/h). Wskazania stacji różnią się w zależności od lokalizacji oraz występujących na danym terenie warunków (ukształtowanie terenu, struktura geologiczna itd.).

W większości przypadków stacje zainstalowane w ramach polskiego monitoringu radiacyjnego pokazują wartości poniżej 0,1 µSv/h. Pojedyncze aparatury odnotowują moc dawki na poziomie ponad 0,1 µSv/h w bezdeszczową pogodę. W czasie deszczu, zwłaszcza poprzedzonego długim okresem bez opadów, naturalne tło promieniowania jonizującego może chwilowo wzrosnąć do 0,2 µSv/h, a nawet w niektórych przypadkach do niemal 0,3 µSv/h.

Ważne! Te wartości są w normie i nie powinny budzić niepokojów.

Zakres powyżej 0,3 µSv/h w Polsce wymaga weryfikacji źródła pochodzenia podwyższonego poziomu promieniowania jonizującego. Pamiętajmy jednak, że w wielu miejscach w Europie 0,3 µSv/h to poziom tła naturalnego. Należy pamiętać, że w sytuacji wzrostu poziomu promieniowania ponad normę PAA wyda stosowny komunikat. Obecnie sytuacja radiacyjna w kraju jest w normie – nie ma zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz dla środowiska. Agencja stale monitoruje sytuację radiacyjną w kraju – 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.