Komenda Główna
Państwowej Straży Pożarnej

Każdego roku na wiosnę słyszymy o licznych pożarach traw, które stanowią poważne zagrożenie dla środowiska, ludzi i zwierząt. W Polsce regularnie dochodzi do wypalania traw mimo, że jest to nielegalne i bardzo niebezpieczne. Z myślą o zwiększeniu świadomości społecznej oraz o zapobieganiu pożarom traw, powstała kampania informacyjna „Stop Pożarom Traw”, która od lat wspiera działania edukacyjne i interwencyjne w tym zakresie. Kampania „Stop Pożarom Traw” przypomina, że ochrona przyrody, to nasza wspólna odpowiedzialność. Każdy z nas może przyczynić się do zapobiegania pożarom i do ochrony otaczającej nas przyrody. Reagujmy, gdy widzimy niebezpieczne działania, i pamiętajmy, że zdrowe i bezpieczne środowisko to fundament naszej przyszłości.

Kampania społeczna Państwowej Straży Pożarnej „Stop Pożarom Traw” rozpoczyna się 1 marca każdego roku.

Cele kampanii „Stop Pożarom Traw”

Kampania „Stop Pożarom Traw” ma na celu edukowanie społeczeństwa oraz przeciwdziałanie powszechnemu wypalaniu nieużytków. Jej główne założenia obejmują:

• Zwiększanie świadomości społecznej – Uświadamianie, że wypalanie traw jest niebezpieczne, nielegalne i nie przynosi korzyści dla gleby czy rolnictwa.
• Edukacja dzieci i młodzieży – Kampania realizuje programy edukacyjne w szkołach, ucząc najmłodszych odpowiedzialności za środowisko.
• Wsparcie dla straży pożarnej i lokalnych społeczności – Organizatorzy kampanii współpracują ze strażą pożarną i innymi służbami, aby minimalizować skutki pożarów oraz propagować zasady odpowiedzialnego zarządzania terenami zielonymi.

Jak możemy zapobiegać pożarom traw?

Pożary traw można ograniczyć, przestrzegając kilku zasad:

• Zaniechanie wypalania – Nawet jeśli wydaje się, że wypalenie trawy jest szybkim sposobem na uporządkowanie terenu, warto pamiętać, że to działanie przynosi więcej szkód niż pożytku.
• Prawidłowe zarządzanie odpadami roślinnymi – Zamiast wypalać trawę, warto kompostować roślinne resztki lub oddać je do punktów selektywnej zbiórki odpadów.
• Edukujmy innych – Przekazujmy wiedzę i przypominajmy, że pożary traw są szkodliwe i zabronione.

Dlaczego pożary traw są tak niebezpieczne?

Choć niektórzy myślą, że wypalanie traw jest naturalnym sposobem na „oczyszczenie” terenu, rzeczywistość jest zupełnie inna. Pożary traw wywołane przez człowieka mogą szybko wymknąć się spod kontroli, prowadząc do niszczenia lokalnej flory i fauny, a także do zagrożeń dla ludzi i ich mienia. Oto główne skutki wypalania traw:

1. Zagrożenie dla środowiska – W wyniku pożaru ginie wiele drobnych organizmów, roślin i zwierząt. Ponadto wypalanie traw degraduje glebę, prowadząc do jej jałowienia, co wpływa negatywnie na bioróżnorodność terenu.
2. Zagrożenie dla ludzi i ich mienia – Pożary traw szybko się rozprzestrzeniają, szczególnie w suchych i wietrznych warunkach. Często dochodzi do sytuacji, w których ogień przenosi się na pobliskie domy, lasy i pola uprawne, stanowiąc zagrożenie dla mieszkańców i strażaków.
3. Wzrost ryzyka pożarów lasów – Pożary traw są jednym z głównych czynników prowadzących do pożarów lasów, które powodują ogromne straty ekologiczne i ekonomiczne.

Konsekwencje prawne

W Polsce wypalanie traw jest nielegalne i podlega sankcjom prawnym. Za celowe wzniecenie ognia grozi mandat, kara grzywny, a nawet pozbawienie wolności. Zasady te mają na celu ochronę środowiska i zapobieganie sytuacjom zagrażającym zdrowiu i życiu. Ci, którzy mimo wszystko chcą ryzykować, muszą również liczyć się z konsekwencjami:

1. O tym, że postępowanie takie jest niedozwolone mówi m.in. ustawa z dnia 1 września 2022 roku w ustawie o ochronie przyrody. Dodany został przepis Art. 130a., który mówi, że osoba, która usuwa roślinność przez wypalanie z gruntów rolnych, obszarów kolejowych, pasów przydrożnych, trzcinowisk lub szuwarów podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 30 000 złotych.
    
   Art. 130a.  [Kara za wypalanie roślinności] 
   pkt. 1. Kto usuwa roślinność przez wypalanie z gruntów rolnych, obszarów kolejowych, pasów przydrożnych, trzcinowisk lub szuwarów, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 30 000 złotych.


2. Art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. Nr 12, poz. 59 z późn. zm.);
    
   „w lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności:
   - rozniecenia ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego, korzystania z otwartego płomienia, wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych”.


3. Za wykroczenia tego typu grożą surowe sankcje: Art. 82 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeksu wykroczeń (Dz. U. z 2018 r., poz. 618 z późn. zm.)
    
   – kara aresztu, nagany lub grzywny, której wysokość w myśl art. 24, § 1 może wynosić od 20 do 5000 zł. Art. 163. § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017r. poz. 2204 z późn. zm.) stanowi: „Kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać pożaru, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”.

Opracowanie: Wydział Prewencji Społecznej KG PSP

I. Liczba interwencji

straży pożarnej w związku z pożarami traw i nieużytków rolnych na terenie województwa w danym roku.

		2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
1	dolnośląskie	7328	5429	4423	2321	5908	2198	2 563	3264
2	kujawsko-pomorskie	1966	1912	1145	869	1749	993	790	1113
3	lubelskie	2085	3818	3254	1509	2704	1116	1379	2482
4	lubuskie	2391	1487	1152	687	1802	655	616	1980
5	łódzkie	2381	3484	2034	1245	2401	1334	1479	1980
6	małopolskie	3602	4905	4346	1896	4318	1378	1465	3171
7	mazowieckie	5567	8964	6057	2726	6439	3376	3747	5962
8	opolskie	1836	1669	1050	733	1557	578	645	839
9	podkarpackie	2066	4537	3742	1532	3941	1196	1706	3129
10	podlaskie	993	1230	923	370	907	587	591	801
11	pomorskie	2016	1799	1235	928	1658	949	662	1073
12	śląskie	5292	5755	4322	2370	4361	1692	1867	2742
13	świętokrzyskie	2307	3677	2916	1442	3491	1204	1185	2780
14	warmińsko-mazurskie	2039	1908	1193	770	2276	1009	704	1128
15	wielkopolskie	3098	2776	2019	1641	2541	1714	1271	1746
16	zachodniopomorskie	3800	2562	1902	1349	2179	1224	978	1897
	w skali całego kraju:	48767	55912	41713	22388	48232	21206	21648	35064

II. Liczba pożarów

traw i nieużytków z podziałem na miesiące w danym roku w Polsce.

		2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
1	styczeń	258	114	605	142	208	515	201
2	luty	1 015	4 169	1 310	474	1 447	405	697
3	marzec	7 325	13 527	10 843	4 304	25 284	3 632	3 718
4	kwiecień	18 020	18 193	17 330	6 385	5 612	2 514	2 521
5	maj	3 205	1 833	1 981	1 802	4 294	2 604	3 472
6	czerwiec	3 877	3 691	955	2 428	2 529	2 985	1 597
7	lipiec	4 162	6 680	1 890	2 326	3 313	3 628	2 741
8	sierpień	4 434	4 456	4 376	1 945	3 458	2 504	2 490
9	wrzesień	3 044	1 497	1 491	954	1 167	1 500	2 787
10	październik	2 642	915	296	1 084	453	589	665
11	listopad	617	384	323	398	255	172	437
12	grudzień	168	453	313	146	212	158	322
	w skali roku	48 767	55 912	41 713	22 388	48 232	21 206	21 648

 

III. Informacje uzupełniające

związane z działaniami straży pożarnej dotyczącymi pożarów traw i nieużytków w Polsce w danym roku.

	Ofiary śmiertelne	Osoby ranne	Zużyto wody (litry)	Powierzchnia strat (km2)	Suma strat (zł.)	Średni czas trwania akcji
2018	7	81 w tym 7 dzieci	123 153 186	180,2	32 956 500	52 min. 14 s.
2019	10	140 w tym 0 dzieci	183 413 171	241,5	40 974 800	54 min. i 8 s.
2020	8	54 w tym 0 dzieci	139 735 754	221,0	20 368 800	53 min. i 50 s.
2021	1	49 w tym 1 dzieci	51 285 153	61,5	25 916 200	52 min. i 55 s.
2022	12	162 w tym 4 dzieci	129 504 471	190,8	45 600 600	58 min. i 6 s.
2023	22	32 w tym 3 dzieci	58 627 831	25,3	38 984 000	51 min. i 23 s.
2024	5	36 w tym 0 dzieci	57 088 927	48,6	22 465 600	56 min. i 14 s.