Serwis Służby Cywilnej

Wzmocnienie kultury uczciwości – głos szefowej służby cywilnej

Spotkanie otworzyła szefowa służby cywilnej Anita Noskowska‑Piątkowska, która podkreśliła znaczenie pracy doradców i doradczyń ds. etyki dla codziennego funkcjonowania urzędów. Zwróciła uwagę na rosnącą liczbę urzędów, które wzmacniają kulturę uczciwości, ale także na potrzebę dalszych działań w tym obszarze. Wskazała kluczowe działania systemowe, w tym:

• wdrażanie Strategii zarządzania zasobami ludzkimi,
• aktualizację zarządzenia nr 70 PRM),
• prace nad nowelizacją ustawy o służbie cywilnej.

Podkreśliła również rolę liderów i liderek w budowaniu organizacji opartej na wartościach – szczególnie w zakresie bezstronności, uczciwości i reagowania na nieprawidłowości.

Szefowa służby cywilnej podziękowała za pracę członkom zespołu zadaniowego ds. dodatkowej aktywności pozazawodowej (przewodniczący zespołu Marcin Kowalski, członkinie i członkowie – Krzysztof Banaś, Anna Gruszka, Maria-Magdalena Jaszczyk, Magdalena Jóźwiak, Joanna Lechowska, Marta Popielska, Paweł Szewczyk, Milena Szuchnik-Kamińska, Anna Świąderska, Anna Valet).

Dodatkowa aktywność urzędników – wnioski zespołu zadaniowego

Marcin Kowalski przedstawił efekty prac zespołu zadaniowego ds. dodatkowej aktywności pozazawodowej.

Zespół przeanalizował przepisy oraz zasady etyki i opracował projekt dobrych praktyk z czterech obszarów:

• prowadzenia szkoleń,
• udziału w konferencjach,
• działalności dydaktycznej i naukowej,
• publikacji.

Wskazano najważniejsze dylematy, z jakimi spotykają się urzędnicy i urzędniczki – m.in. kwestie wynagrodzenia za dodatkową działalność, konfliktu interesów czy łączenia obowiązków służbowych z zadaniami wykonywanymi poza pracą.

Warsztaty: dodatkowa działalność

W trakcie warsztatów uczestnicy i uczestniczki pracowali w dziewięciu grupach nad konkretnymi przypadkami. Analizowano:

• możliwe korzyści dla pracownika i administracji,
• ryzyka (w tym konflikt interesów),
• praktyczne rozwiązania i rekomendacje.

Warsztaty pozwoliły na wymianę doświadczeń i pozwoliły wypracować wspólne wnioski przydatne w codziennej pracy doradców i doradczyń.

Jak skutecznie zapobiegać konfliktowi interesów – dobre praktyki w urzędach

Monika Kos i Monika Dmoch (Ministerstwo Finansów) omówiły zarządzanie konfliktem interesów w ramach polityki antykorupcyjnej. Rozwiązanie oparte na analizie ryzyka, obowiązku składania oświadczeń i zgłoszeń konfliktów oraz jasnych procedurach postępowania. Kluczowe jest szybkie reagowanie pracownika i ewentualnie wyłączenie się ze sprawy.

Marta Horodecka (GDDKiA) przedstawiła wielowarstwowy system obejmujący regulacje, procedury oraz mechanizmy kontrolne. W praktyce stosuje się m.in. zasadę „dwóch par oczu”, zgłaszanie konfliktów oraz dokumentowanie kontaktów z wykonawcami.

Anna Maj‑Wydra (Komenda Główna Policji) zaprezentowała zalecenia o charakterze praktycznym, podkreślające m.in. konieczność asertywności wobec nacisków, unikanie nieformalnych zależności oraz obowiązek reagowania na nieprawidłowości.

Kultura uczciwości w urzędach – co się zmienia

Krzysztof Banaś (DSC KPRM) przedstawił wnioski ze sprawozdań dyrektorów i dyrektorek generalnych za 2025 r. Najważniejsze obserwacje:

• rośnie liczba szkoleń z zakresu etyki,
• coraz więcej urzędów prowadzi działania promujące wartości,
• zwiększa się skala działań wspierających pracowników.

Jednocześnie część urzędów nadal nie posiada procedur lub nie zapewnia pracownikom odpowiedniego wsparcia w sytuacjach wątpliwych.

Wyzwania doradców – wyniki ankiety i warsztat

Katarzyna Dudzik (DSC KPRM, koordynatorka prac Zespołu) przedstawiła wyniki anonimowej ankiety przeprowadzonej wśród doradców i doradczyń ds. etyki przed spotkaniem. Najczęściej wskazywane wyzwania to:

• brak czasu i łączenie funkcji z innymi obowiązkami,
• niskie zainteresowanie tematyką etyki,
• obawy pracowników przed zgłaszaniem problemów,
• niewystarczające wsparcie ze strony kierownictwa.

Uczestnicy i uczestniczki warsztatów pracowali nad rozwiązaniami w pięciu obszarach: organizacja pracy i zasoby, świadomość i komunikacja, zaufanie i kultura zgłaszania, przywództwo i mandat doradcy, kompetencje i narzędzia.

Współpraca i kolejne działania zespołu

Na zakończenie Katarzyna Dudzik omówiła bieżące działania i plany zespołu:

• inicjatywy w ramach Strategii ZZL,
• prace nad aktualizacją zasad etyki,
• działania międzynarodowe (w tym analizy i wydarzenia OECD),
• planowane szkolenia i webinaria z zakresu etyki.

Kolejne spotkanie zespołu planujemy w IV kwartale 2026 r.

Więcej informacji o pracach zespołu doradców i doradczyń służby cywilnej znajdą Państwo w zakładce Etyka Serwisu Służby Cywilnej.