Ład korporacyjny
Obowiązujące od 1 stycznia 2017 r. przepisy prawa, tj. ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym wraz z ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym wprowadziły model wykonywania uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa sankcjonujący szczególną rolę Prezesa Rady Ministrów w tym zakresie.
Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym Prezes Rady Ministrów koordynuje wykonywanie uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa w spółkach oraz dąży do zapewnienia jednolitego sposobu wykonywania praw z akcji należących do Skarbu Państwa. Jednocześnie na podstawie art. 7 ust. 3 ww. ustawy Prezes Rady Ministrów może określać zasady nadzoru właścicielskiego oraz dobre praktyki, w szczególności w zakresie kształtowania wynagrodzeń członków organów, skierowane do podmiotów uprawnionych do wykonywania praw z akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa. Prezes Rady Ministrów może również określać dobre praktyki w szczególności w zakresie ładu korporacyjnego, społecznej odpowiedzialności biznesu oraz sponsoringu, skierowane do spółek z udziałem Skarbu Państwa.
Mając na względzie powyższe opracowano dokumenty, których celem jest ujednolicenie sposobu wykonywania praw z akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa, w ramach sprawowania nadzoru właścicielskiego przez członków Rady Ministrów, pełnomocników Rządu lub państwowe osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu Państwa.
Dokument Zasady nadzoru właścicielskiego nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa:
- definiuje cele nadzoru właścicielskiego oraz sposoby ich osiągnięcia,
- opisuje kompetencje, procedury i kryteria doboru, zasady wynagradzania członków oraz organizację i ocenę pracy organu nadzorczego/pełnomocnika wspólnika,
- przedstawia procedury i kryteria doboru oraz zasady wynagradzania, jak również kontrolę i ocenę pracy organu zarządzającego,
- opisuje sposób monitorowania sytuacji ekonomiczno-finansowej oraz społecznej spółek z udziałem Skarbu Państwa, z wykorzystaniem Zintegrowanego Systemu Informatycznego (ZSI),
- przedstawia sposób nadzorowania grup kapitałowych,
- proponuje wzorcową umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania.
Drugi prezentowany dokument to Kierunki polityki właścicielskiej w zakresie zbywania akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa, który prezentuje nowy model zbywania akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa oparty na założeniu, iż:
- zbycie majątku państwowego może nastąpić jedynie w uzasadnionych sytuacjach i przy zabezpieczeniu interesów Skarbu Państwa – akcje/udziały należące do Skarbu Państwa mogą być zbywane przez podmioty uprawnione do wykonywania prawa z tych akcji/udziałów wyłącznie za zgodą Rady Ministrów, która określa również tryb ich zbycia,
- Rada Ministrów dokonuje oceny zasadności zbycia akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa w oparciu o wniosek dotyczący konkretnej spółki – wniosek wymaga przedstawienia dokumentów określających: opis procedury wyłaniania nabywcy, w tym proponowany tryb zbycia; wycenę sporządzoną przynajmniej dwiema metodami; cenę sprzedaży lub sposób jej ustalenia i sposób zapłaty; projekt umowy; uzasadnienie odnoszące się do skutków ekonomicznych i społecznych zbycia.
Przy opracowaniu Kierunków polityki właścicielskiej w zakresie zbywania akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa wzięto również pod uwagę, że wśród kilkuset spółek z udziałem Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej znajduje się wiele podmiotów z mniejszościowym, bądź wręcz śladowym udziałem Skarbu Państwa, w których koszty związane z zaangażowaniem w nadzór właścicielski mogą być niewspółmierne w stosunku do osiąganych korzyści.
Dokument Wytyczne dotyczące procedury wyboru i współpracy z firmą audytorską badającą roczne sprawozdanie finansowe spółki z udziałem Skarbu Państwa zawiera uregulowania dotyczące wyboru firmy audytorskiej do badania rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup kapitałowych. Dokument ten jest kierowany do rad nadzorczych lub pełnomocników wspólnika oraz zarządów spółek i stanowi wyraz oczekiwań Prezesa Rady Ministrów w zakresie procedury wyboru i współpracy z firmą audytorską badającą roczne sprawozdanie finansowe spółki z udziałem Skarbu Państwa.
Dokumenty Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2025 oraz lata poprzednie zostały sporządzone celem ujednolicenia sposobu przedstawiania danych i opracowywania dokumentów oraz stanowią pomoc w sporządzeniu przez spółki w sposób przejrzysty i porównywalny dokumentacji na Zwyczajne Walne Zgromadzenie/Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników.
Dokument Dobre Praktyki w zakresie prowadzenia sponsoringu sportu przez spółki z udziałem Skarbu Państwa ma na celu zwiększenie przejrzystości procesu finansowania sportu i sportowców przez spółki z udziałem Skarbu Państwa oraz podporządkowanie tych działań zasadom ekonomicznym w duchu przepisów Kodeksu Spółek Handlowych. Intencją Dobrych praktyk jest również, aby nowe rozwiązania stały się krokiem w stronę wzmacniania ładu korporacyjnego w spółkach z udziałem Skarbu Państwa oraz umożliwiły uporządkowanie kwestii finansowania polskiego sportu przez te spółki, przyczyniając się jednocześnie do poprawy wyników sportowych.”.
Dokument Kodeks Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego ma na celu poprawę jakości ładu korporacyjnego w spółkach z udziałem Skarbu Państwa oraz ich spółkach zależnych, a także wdrożenie jasnych, przejrzystych i nowoczesnych standardów zarządzania i nadzoru nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa, które przyczynią się do lepszego wykorzystywania zasobów publicznych. Kodeks skierowany jest do podmiotów uprawnionych do wykonywania praw z akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa oraz spółek z udziałem Skarbu Państwa.
Dokumenty do pobrania
Zasady:
pliki w formacie pdf
- Zasady nadzoru właścicielskiego nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa (1.00MB)
- Kierunki polityki właścicielskiej w zakresie zbywania akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa (0.15MB)
pliki w formacie docx
- Zasady nadzoru właścicielskiego nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa (0.20MB)
- Kierunki polityki właścicielskiej w zakresie zbywania akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa (0.08MB)
Wytyczne:
pliki w formacie pdf
- Wytyczne dotyczące procedury wyboru i współpracy z firmą audytorską badającą roczne sprawozdanie finansowe spółki z udziałem Skarbu Państwa (0.34MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2021 (12.53MB)
- Wytyczne dla spólek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2022 (3.04MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2023 (0.27MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2024 (0.23 MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2025 (0.26 MB)
pliki w formacie docx
- Wytyczne dotyczące procedury wyboru i współpracy z firmą audytorską badającą roczne sprawozdanie finansowe spółki z udziałem Skarbu Państwa (0.09MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2021 (0.13MB)
- Wytyczne dla spólek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2022 (0.13MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2023 (0.14MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2024 (0.15 MB)
- Wytyczne dla spółek z udziałem Skarbu Państwa sporządzających sprawozdanie finansowe za rok 2025 (4,80 MB)
Dobre praktyki
Pliki w formacie pdf:
- Dobre Praktyki w zakresie prowadzenia sponsoringu sportu przez spółki z udziałem Skarbu Państwa
- Kodeks Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego
Pliki w formacie docx:
Sprawozdawczość
Monitorowanie sytuacji w spółkach z udziałem Skarbu Państwa odbywa się na podstawie informacji zebranych w formie ankiet kwartalnych oraz sprawozdań zgodnych ze wzorem F-01, a także zatwierdzonych przez walne zgromadzenie/zgromadzenie wspólników rocznych sprawozdań finansowych. W spółkach publicznych z udziałem Skarbu Państwa proces ten realizowany jest na podstawie informacji pozyskanych zgodnie z właściwymi przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.
Informacje o nadzorowanych spółkach gromadzone są przez członków Rady Ministrów, pełnomocników Rządu lub państwowe osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, którym Rada Ministrów przekazała wykonywanie praw z akcji/udziałów należących do Skarbu Państwa w Zintegrowanym Systemie Informatycznym (elektroniczna baza danych) Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Baza gromadzi informacje z następujących podmiotów:
- jednoosobowych spółek Skarbu Państwa,
- spółek z większościowym udziałem Skarbu Państwa,
- spółek z mniejszościowym udziałem Skarbu Państwa.
Zbieranie informacji o podmiotach odbywa się w formie ankiety. Odpowiednie wzory ankiet wraz z generatorem plików oraz instrukcje wypełniania udostępnione są nadzorowanym podmiotom oraz reprezentantom Skarbu Państwa w radach nadzorczych w formie elektronicznej przy wykorzystaniu łączy internetowych.
W celu otrzymania wzoru ankiety wraz z generatorem plików oraz instrukcją wypełniania należy skontaktować się z pracownikiem Departamentu Nadzoru podmiotu wykonującego prawa z akcji lub udziałów Skarbu Państwa, prowadzącym sprawy z zakresu nadzoru właścicielskiego nad danym podmiotem.
Obowiązek przekazywania informacji spoczywa na:
- w jednoosobowych spółkach Skarbu Państwa, na reprezentantach Skarbu Państwa w radzie nadzorczej,
- spółkach z większościowym udziałem Skarbu Państwa, na reprezentantach Skarbu Państwa w radzie nadzorczej,
- spółkach z mniejszościowym udziałem Skarbu Państwa, na reprezentantach Skarbu Państwa w radzie nadzorczej.
Terminy przesyłania informacji kwartalnych:
- Informacje o podmiotach nadzorowanych zbierane są co kwartał.
- Osoby zobowiązane do przekazywania informacji o nadzorowanych podmiotach przesyłają ankiety najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca następującego po upływie danego kwartału. Ankieta za IV kwartał nadsyłana jest do dnia 15 lutego następnego roku.